Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje o numerach: 14746, 14747, 14748, 14749, 14750, 14751, 14752, 14753, 14754, przedstawiam następujące informacje.
Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdSC) prowadzi zestawienia kosztów pobytu cudzoziemców w rozbiciu na: ośrodki będące w trwałym zarządzie (ośrodki własne); ośrodki wynajmowane na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych[1] (ośrodki wynajmowane); świadczenia pieniężne na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP; cudzoziemców korzystających wyłącznie z opieki medycznej oraz małoletnich przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Zestawienia kosztów są prowadzone w ujęciu rodzajowym, a nie z podziałem na miejsce ich generowania.
Koszty utrzymania poszczególnych ośrodków dla cudzoziemców w 2025 r. wyniosły (dane w zł): Podkowa Leśna-Dębak - 5 220 651,10; Biała Podlaska - 3 616 499,11; Czerwony Bór - 3 690 481,34; Linin - 4 556 546,86; Białystok - 4 227 277,80; Łuków - 4 935 722,40; Grupa k. Grudziądza - 4 687 735,68; Bezwola - 4 073 726,64; Kolonia Horbów - 3 881 459,64.
Średniomiesięczny koszt funkcjonowania ośrodków własnych w przeliczeniu na jednego cudzoziemca w 2025 r. wynosił (dane w zł): Podkowa Leśna-Dębak: wyżywienie - 336,45, media, remonty, utrzymanie infrastruktury - 3 520,55; Biała Podlaska: wyżywienie - 820,95, media, remonty, utrzymanie infrastruktury - 3 143,48; Czerwony Bór: wyżywienie - 501,88, media, remonty, utrzymanie infrastruktury - 1 558,04; Linin: wyżywienie - 332,81, media, remonty, utrzymanie infrastruktury - 2 438,13.
Średniomiesięczny koszt funkcjonowania ośrodków wynajmowanych w przeliczeniu na jednego cudzoziemca w 2025 r. wynosił (dane w zł): Białystok: wynajem obiektu - 2 751,13, wyżywienie - 433,08, media - 1,40; Łuków: wynajem obiektu - 2 520,24, wyżywienie - 436,74, media - 1,48; Grupa k. Grudziądza: wynajem obiektu - 3 972,42, wyżywienie - 491,92, media - 2,50; Bezwola: wynajem obiektu - 2 956,67, wyżywienie - 381,73, media - 0,00; Kolonia Horbów: wynajem obiektu - 3 036,58, wyżywienie - 431,71, media - 3,82.
Natomiast pozostałe średniomiesięczne koszty wydatków w przeliczeniu na jednego cudzoziemca wyniosły (dane w zł): opieka medyczna - 671,90, ujednolicony koszt transportu w ośrodkach własnych - 46,53, w ośrodkach wynajmowanych - 45,97 oraz inne świadczenia lub koszty operacyjne w ośrodkach własnych - 425,19, w ośrodkach wynajmowanych - 240,91.
Informuję, że nie jest możliwe rozdzielenie kosztów wynagrodzeń na poszczególne ośrodki dla cudzoziemców.
Nie jest również możliwe dokonanie wyliczenia średniego miesięcznego kosztu pobytu cudzoziemca w ośrodku, ze względu na dynamicznie zmieniającą się liczbę osób przebywających w ośrodkach oraz zróżnicowany zakres dostępu do poszczególnych typów świadczeń.
W kontekście uregulowań prawnych, na jakich funkcjonują ośrodki wynajmowane informuję, że postępowanie przetargowe nr 10/OŚRODKI/US/23 odbyło się w 2023 r., i wzięło w nim udział 6 oferentów (5 zadań częściowych). Szczegółowa dokumentacja postępowania, w tym m.in. opis przedmiotu zamówienia, informacje dotyczące terminów oraz przebiegu zamówienia, wartości, liczby oferentów, czasookres umowy, jest dostępna na platformie zakupowej UdSC[2]. Jednocześnie należy podkreślić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest dysponentem umów podpisywanych przez Szefa UdSC.
Zasady udzielania pomocy cudzoziemcom przebywającym w ośrodkach dla cudzoziemców określa ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej[3], w szczególności dział II, rozdział 5 ustawy. Cudzoziemcom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej, którzy korzystają z pomocy socjalnej Szefa UdSC i przebywają w ośrodkach dla cudzoziemców, jest zapewniana pomoc obejmująca w szczególności:
- zakwaterowanie w ośrodku dla cudzoziemców;
- wyżywienie lub ekwiwalent pieniężny w zamian za wyżywienie;
- świadczenia pieniężne na drobne wydatki osobiste (kieszonkowe);
- pomoc rzeczową lub pieniężną na zakup środków higieny osobistej, odzieży i obuwia;
- opiekę medyczną, w tym dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej;
- pomoc psychologiczną;
- dostęp do informacji prawnej oraz - w przypadkach przewidzianych ustawą - do nieodpłatnej pomocy prawnej;
- pomoc w zakresie zapewnienia potrzeb dzieci, w tym pomocy edukacyjnych i wsparcia adaptacyjnego.
Pomoc jest udzielana na warunkach i w wysokości określonych w ustawie oraz w aktach wykonawczych do niej wydanych, a jej celem jest zapewnienie cudzoziemcom podstawowych warunków bytowych oraz wsparcie w trakcie trwania procedury o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Wysokości wybranych świadczeń pieniężnych związanych z pobytem w ośrodku określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 października 2023 r. w sprawie wysokości pomocy dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej[4], w tym: kieszonkowe - 50 zł miesięcznie, stała pomoc na środki higieny osobistej - 20 zł miesięcznie oraz jednorazowa pomoc/bony na odzież i obuwie - 140 zł.
Pomoc socjalna udzielana przez Szefa UdSC, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jest finansowana ze środków publicznych, a w zakresie wybranych działań - także ze środków Unii Europejskiej.
Działania realizowane w 2025 r. były finansowane w ramach projektu "Preintegracja cudzoziemców w Polsce", współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na lata 2021-2027 oraz z budżetu państwa.
System recepcyjny nie przewiduje stałego zatrudniania tłumaczy w ośrodkach. Pracownicy ośrodków dla cudzoziemców komunikują się z cudzoziemcami w językach najczęściej przez nich rozumianych, w szczególności w języku angielskim i rosyjskim; część pracowników posługuje się również językiem ukraińskim oraz hiszpańskim. Ośrodki są wyposażone także w elektroniczne urządzenia tłumaczące. Tłumaczenia ustne i pisemne na potrzeby UdSC są realizowane przez zewnętrznego wykonawcę - w zależności od potrzeb - bezpośrednio, telefonicznie lub zdalnie.
Cudzoziemcy ubiegający się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Polski oraz korzystający z ochrony czasowej, którym Szef UdSC wydał zaświadczenie potwierdzające korzystanie z tej ochrony oraz którym przysługuje pomoc na podstawie art. 112 ustawy, otrzymują wsparcie m.in. poprzez: zajęcia języka polskiego, kursy orientacyjne, zajęcia edukacyjno-adaptacyjne, dostęp do mobilnej aplikacji Refugeebook, udostępnioną broszurę informacyjną "Pierwsze kroki w Polsce".
Wyżywienie w ośrodku dla cudzoziemców jest zapewniane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb żywieniowych cudzoziemców, w tym diet wynikających z przekonań religijnych lub stanu zdrowia. W przypadku gdy cudzoziemiec nie korzysta z całodziennego wyżywienia zbiorowego zapewnianego w ośrodku, może zostać mu przyznany ekwiwalent pieniężny w zamian za wyżywienie.
Dzienna stawka wyżywienia dla jednego cudzoziemca przebywającego w ośrodku, określona w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości pomocy dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, aktualnie wynosi 11,00 zł[5].
Liczba cudzoziemców przebywających w poszczególnych ośrodkach, stan na 31 grudnia 2025 r.: Bezwola - 75, Biała Podlaska - 56, Białystok - 87, Czerwony Bór - 92, Grupa k. Grudziądza - 72, Kolonia Horbów - 78, Linin - 92, Podkowa Leśna-Dębak - 66, Łuków - 98. Byli to obywatele m.in. takich państw jak: Afganistan, Białoruś, Egipt, Gruzja, Indie, Rosja, Somalia, Ukraina, Demokratyczna Republika Konga, Kamerun, Maroko, Pakistan, Tadżykistan.
Liczba cudzoziemców, którzy w 2025 r. opuścili Polskę w ramach dobrowolnego powrotu do kraju pochodzenia: Podkowa Leśna-Dębak - 7, Czerwony Bór - 1, Bezwola - 2, Grupa k. Grudziądza - 4, Białystok - 5, Kolonia Horbów - 1.
W związku z łamaniem regulaminu pobytu w ośrodku dla cudzoziemców, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 października 2015 r. w sprawie regulaminu pobytu w ośrodku dla cudzoziemców[6] w 2025 r. Policja przeprowadziła następującą liczbę interwencji na terenie ośrodków: Biała Podlaska - 3, Podkowa Leśna-Dębak - 18, Linin - 11, Czerwony Bór - 2, Łuków - 5, Bezwola - 1[7], Grupa k. Grudziądza - 10[8], Białystok - 6[9], Kolonia Horbów - 6[10].
Organizacje pozarządowe, w zakresie swojej działalności, mogą świadczyć pomoc na rzecz umieszczonych w ośrodkach cudzoziemców, w szczególności w zakresie pomocy prawnej.
Należy podkreślić, że zarówno UdSC, jak i Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie są właściwi do sprawowania nadzoru nad finansowaniem działalności statutowej organizacji pozarządowych ani do kontroli źródeł ich finansowania. Kwestie finansowania organizacji pozarządowych, w tym pochodzenia środków (publicznych, unijnych lub prywatnych), podlegają regulacjom oraz kontroli właściwych organów, zgodnie z odrębnymi przepisami prawa.
Powyższe odnosi się również do zagadnień związanych ze sprawowaniem kontroli oraz nadzoru nad działalnością organizacji pozarządowych. Uprawnienia kontrolne i nadzorcze wobec organizacji pozarządowych przysługują właściwym organom na podstawie odrębnych przepisów prawa, w szczególności, organom administracji rządowej i samorządowej, Państwowej Inspekcji Pracy, organom kontroli skarbowej, Najwyższej Izbie Kontroli, a w przypadku organizacji posiadających status organizacji pożytku publicznego - Przewodniczącemu Komitetu do spraw Pożytku Publicznego, zgodnie z ustawą z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie[11] oraz ustawą z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego[12].
Informuję również, że aktualnie nie jest planowane wprowadzenie zmian w funkcjonowaniu ośrodków dla cudzoziemców.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.
[2] https://zamowienia-udsc.ezamawiajacy.pl/pn/zamowienia-udsc/demand/notice/public/99357/details
[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm., dalej: ustawa
[4] Dz. U. poz. 2154
[5] kwota została zwaloryzowana w 2022 r. i była to pierwsza zmiana tej stawki od 2003 r., kiedy to ustalono jej poziom na 9,00 zł.
[6] Dz. U. poz. 1828
[7] dodatkowo w ośrodku 2-krotnie interweniowała Policja wezwana przez cudzoziemca
[8] dodatkowo w ośrodku interweniowała Policja wezwana przez cudzoziemca
[9] dodatkowo w ośrodku 3-krotnie interweniowała Policja wezwana przez cudzoziemca, w tym samym czasie odnotowano dwa przypadki przemocy rodzinnej
[10] dodatkowo 2-krotnie Policja przybyła na teren obiektu, aby potwierdzić personalia cudzoziemca
[11] Dz. U. z 2025 r. poz. 1338, z późn. zm.
[12] Dz. U. z 2026 r. poz. 94
Komentarze do interpelacji