Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach Polska doświadcza coraz częstszych i coraz bardziej intensywnych fal upałów. Szczególnie widoczne było to w czerwcu 2024 r., wrześniu 2024 r. oraz w kolejnych miesiącach, kiedy w wielu szkołach temperatura w salach lekcyjnych przekraczała 30°C, a w niektórych przypadkach osiągała nawet wyższe wartości.
Paradoksalnie obowiązujące przepisy szczegółowo regulują sytuację zbyt niskiej temperatury w szkołach i przewidują możliwość zawieszenia zajęć, gdy nie można zapewnić co najmniej 18°C w pomieszczeniach przeznaczonych do nauki. Jednocześnie brak jest analogicznych, jednoznacznych regulacji dotyczących temperatur maksymalnych, mimo że wysoka temperatura stanowi realne zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa i efektywności procesu edukacyjnego.
Ministerstwo Edukacji Narodowej wielokrotnie zapowiadało podjęcie działań w tym zakresie. W przestrzeni publicznej pojawiały się informacje o planowanych zmianach dotyczących organizacji pracy szkół podczas upałów, skracania lekcji czy możliwości przechodzenia na naukę zdalną. Jednocześnie samorządy, dyrektorzy szkół oraz nauczyciele nadal pozostają w dużej mierze pozostawieni sami sobie, a problem infrastrukturalnego przygotowania szkół do wysokich temperatur wydaje się być marginalizowany.
Coraz częściej mówi się o transformacji klimatycznej, zielonej gospodarce czy adaptacji państwa do skutków zmian klimatu. Tymczasem trudno mówić o odpowiedzialnej polityce państwa, gdy setki tysięcy uczniów i pracowników oświaty uczą się oraz pracują w budynkach, które nie są przystosowane do funkcjonowania podczas wielodniowych fal upałów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
- Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi ewidencję szkół wyposażonych w systemy klimatyzacji, chłodzenia lub wentylacji mechanicznej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych.
- Ile szkół podstawowych i ponadpodstawowych posiada obecnie klimatyzowane:
- sale lekcyjne,
- świetlice,
- biblioteki,
- sale gimnastyczne,
- pomieszczenia administracyjne?
- Czy MEN ma dane dotyczące temperatur panujących w szkołach podczas fal upałów w latach 2024–2025?
- Czy MEN przeprowadzało analizy wpływu wysokich temperatur na zdrowie uczniów, nauczycieli oraz pozostałych pracowników oświaty?
- Jaką maksymalną temperaturę w sali lekcyjnej MEN uznaje za bezpieczną dla prowadzenia zajęć dydaktycznych?
- Dlaczego w obowiązujących przepisach określono temperaturę minimalną, natomiast nie określono temperatury maksymalnej?
- Jakie działania legislacyjne zostały podjęte od września 2024 r. w celu uregulowania organizacji pracy szkół podczas upałów?
- Na jakim etapie znajdują się zapowiadane przez MEN zmiany dotyczące funkcjonowania szkół podczas wysokich temperatur?
- Kiedy planowane jest wejście w życie nowych regulacji?
- Czy MEN rozważa wprowadzenie ustawowej maksymalnej temperatury w pomieszczeniach przeznaczonych do nauki?
- Czy MEN analizowało rozwiązania funkcjonujące w innych państwach Unii Europejskiej dotyczące dopuszczalnych temperatur w szkołach?
- Jakie środki finansowe przeznaczono w latach 2024–2026 na dostosowanie infrastruktury szkolnej do skutków zmian klimatycznych?
- Ile środków przekazano jednostkom samorządu terytorialnego na:
- modernizację systemów wentylacji,
- montaż klimatyzacji,
- zacienianie budynków,
- poprawę efektywności energetycznej szkół?
- Ile szkół skorzystało z programów wsparcia dotyczących poprawy warunków cieplnych budynków?
- Czy MEN planuje uruchomienie ogólnopolskiego programu finansowania klimatyzacji i wentylacji w szkołach?
- Czy MEN przewiduje wsparcie dla szkół znajdujących się w budynkach zabytkowych lub wielkopłytowych, w których problem przegrzewania pomieszczeń występuje szczególnie często?
- Czy MEN analizowało wpływ wysokich temperatur na wyniki egzaminów zewnętrznych, koncentrację uczniów oraz frekwencję?
- Ile szkół w latach 2024–2025 skróciło zajęcia lub zmieniło organizację pracy z powodu wysokich temperatur?
- Czy MEN ma dane dotyczące liczby przypadków zasłabnięć uczniów i pracowników szkół związanych z upałami?
- Czy MEN zamierza opracować krajowe standardy bezpieczeństwa dotyczące funkcjonowania szkół podczas ekstremalnych zjawisk pogodowych, w tym fal upałów?
W obliczu postępujących zmian klimatycznych konieczne jest odejście od doraźnych działań i przerzucania odpowiedzialności wyłącznie na dyrektorów szkół oraz samorządy. Państwo powinno nie tylko określić jasne standardy bezpieczeństwa, ale również zapewnić realne finansowanie modernizacji infrastruktury edukacyjnej. Trudno bowiem zaakceptować sytuację, w której państwo nakłada obowiązek zapewnienia minimalnej temperatury zimą, jednocześnie nie oferując równie skutecznej ochrony uczniom i pracownikom oświaty podczas coraz częstszych fal upałów.
Z wyrazami szacunku
Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Komentarze do interpelacji