Przejdź do głównej treści
Interpelacja#15178 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie zasad stosowania mechanizmu "pay and refund" w podatku u źródła

Wysłano: 9 lutego 2026Wpłynęło: 6 lutego 2026Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja nr 15178 dotyczy funkcjonującego w Polsce mechanizmu „pay and refund” w podatku u źródła, zgodnie z którym płatnik musi pobrać podatek według stawki krajowej nawet wtedy, gdy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje zwolnienie lub stawkę obniżoną, a dopiero potem może ubiegać się o zwrot. Posłowie wskazują, że rygorystyczne wymogi formalne stosowania preferencji już na etapie wypłaty (m.in. terminowe oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej skarbowej) powodują, że mechanizm obciąża płynność finansową płatników również w bezpiecznych relacjach z krajami, z którymi Polska ma umowy podatkowe. Pytania skierowano do ministra finansów i gospodarki, dotyczą one m.in. danych o skali i wartości stosowania tego mechanizmu, analiz jego skutków finansowych oraz ewentualnych prac nad zmianą przepisów. Na interpelację odpowiedział 21 lutego 2026 r. podsekretarz stanu Jarosław Neneman, jednak treść odpowiedzi nie została podana w materiale źródłowym.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister finansów i gospodarki

01Treść pytania

Pytanie posłów9 lutego 2026
Interpelacja w sprawie zasad stosowania mechanizmu "pay and refund" w podatku u źródła Obowiązujący w Polsce mechanizm poboru podatku u źródła w odniesieniu do wypłat dokonywanych na rzecz podmiotów zagranicznych powyżej ustawowego progu opiera się obecnie na zasadzie „pay and refund”. Oznacza to, że polski płatnik jest zobowiązany do pobrania podatku według stawki krajowej, nawet w sytuacji gdy właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje zwolnienie z podatku lub zastosowanie stawki obniżonej, a następnie dopiero do wystąpienia o jego zwrot. Choć przepisy przewidują możliwość zastosowania preferencji podatkowych już na etapie wypłaty, rozwiązanie to zostało obwarowane daleko idącymi wymogami formalnymi, w tym obowiązkiem składania szczegółowych oświadczeń w ściśle określonych terminach. Niedochowanie tych warunków skutkuje ryzykiem odpowiedzialności karnej skarbowej po stronie płatników oraz osób działających w ich imieniu. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której mechanizm „pay and refund” ma zastosowanie również w przypadkach wypłat dokonywanych do państw objętych umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz efektywną współpracą podatkową, a nie wyłącznie w relacjach podwyższonego ryzyka. Skutkiem tego jest czasowe obciążenie płatników koniecznością finansowania podatku, który w wielu przypadkach nie powinien być pobrany w ogóle. Tak ukształtowany model budzi poważne wątpliwości z perspektywy zasady proporcjonalności, pewności prawa oraz równowagi pomiędzy interesem fiskalnym państwa a sytuacją płatników. W szczególności rodzi pytania o zasadność utrzymywania powszechnego mechanizmu „pay and refund” zamiast jego ograniczenia do przypadków rzeczywiście uzasadnionych podwyższonym ryzykiem podatkowym. W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby przypadków, w których mechanizm „pay and refund” w podatku u źródła jest obecnie stosowany wobec wypłat dokonywanych do państw, z którymi Polska posiada obowiązujące umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, oraz jaka jest łączna wartość podatku pobranego w ten sposób w ostatnich 2 latach? Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy skutków finansowych mechanizmu „pay and refund” dla płatników, w szczególności w zakresie czasowego obciążenia ich płynności finansowej w sytuacjach, w których zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania podatek nie powinien być pobrany lub powinien być pobrany w niższej wysokości? Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby przypadków, w których niedochowanie formalnych warunków zastosowania preferencji podatkowych u źródła skutkowało obowiązkiem poboru podatku według stawki krajowej, mimo spełnienia materialnych przesłanek do zastosowania zwolnienia lub stawki obniżonej? Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są obecnie lub były prowadzone prace analityczne, koncepcyjne bądź legislacyjne dotyczące zmiany zakresu stosowania mechanizmu „pay and refund”, a jeżeli nie – jakie przesłanki przemawiają za utrzymaniem obecnego, szerokiego zakresu jego stosowania?

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Treść z PDF
21 lutego 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Janusz Kowalski

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie