Interpelacja #15300 - Interpelacja w sprawie możliwości przekazania szkół podstawowych osobie prawnej

01Treść pytania

Pytanie posłów16 lutego 2026

Interpelacja w sprawie możliwości przekazania szkół podstawowych osobie prawnej Szanowna Pani Minister, ministerstwo planuje zmienić zapisy (projekt rządowy nr 2061) art. 9 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe umożliwiające przekazanie szkoły podstawowej liczącej poniżej 70 uczniów prowadzonej przez samorząd osobie prawnej bez uzyskania pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Przejęcie szkoły przez osobę prawną jest niekorzystne dla nauczycieli ponieważ pod względem płacowym nie obowiązuje Karta Nauczyciela, czyli nauczyciele będą zarabiać dużo mniej. W związku z powyższym mam do Pani Minister następujące pytania: 1. Ile w Polsce jest szkół podstawowych liczących poniżej 70 uczniów w klasach I-VIII, prowadzonych przez samorządy? 2. Ile jest etatów nauczycielskich w Polsce w szkołach podstawowych liczących poniżej 70 uczniów, prowadzonych przez samorządy? 3. W ilu szkołach podstawowych liczących poniżej 70 uczniów, prowadzonych przez samorządy, funkcjonuje oddział przedszkolny? 4. W ilu szkołach podstawowych liczących poniżej 70 uczniów, prowadzonych przez samorządy, funkcjonuje oddział zerowy? Z poważaniem Tomasz Zieliński

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Sekretarz stanu Henryk Kiepura

Treść z PDF

2 marca 2026

Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości przekazania szkół podstawowych osobie prawnej Warszawa, 02-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Panów Tomasza Zielińskiego oraz Sławomira Skwarka w sprawie możliwości przekazania szkół podstawowych osobie prawnej. Szanowni Panowie Posłowie , uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień i informacji. Wprowadzone w roku 2009 przepisy umożliwiające przekazanie samorządowej szkoły do prowadzenia osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego lub osobie fizycznej miały stanowić alternatywę w stosunku do likwidacji szkoły. Ich celem było umożliwienie, przede wszystkim lokalnym społecznościom, wzięcia odpowiedzialności za prowadzenie małej szkoły, którą samorząd zamierzał zlikwidować. Przepisy te w efekcie przyczyniają się do ochrony miejsc edukacji blisko zamieszkania uczniów, a także miejsc pracy nauczycieli przekazanych szkół. Zgodnie z ustawą - Prawo oświatowe, na 6 miesięcy przez przekazaniem szkoły, pracownicy szkoły oraz zakładowa organizacja związkowa powinni być powiadomieni o terminie przekazania szkoły, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych i socjalnych skutkach dla pracowników, a także nowych warunkach pracy i płacy. Należy podkreślić, że przekazane szkoły pozostają publiczne i ogólnodostępne. Nie mogą one pobierać opłat od rodziców. Nie mogą także być zlikwidowane, a jedynie zwrócone do jednostki samorządu terytorialnego. Początkowo wyżej opisane rozwiązanie było bardziej popularne niż obecnie. Z bazy danych systemu informacji oświatowej (SIO) wg stanu na dzień 25 lutego br. wynika, że w Polsce funkcjonuje 100 publicznych szkół podstawowych i 13 publicznych, przedszkoli przekazanych do prowadzenia na zasadach zawartych w art. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. [1] Jak wynika z wypowiedzi przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego rozwiązanie to jest unikane, ponieważ wg nich przekazanie szkoły jest mniej ekonomicznym posunięciem niż jej likwidacja. Nie należy więc przewidywać, że wspomniane w interpelacji zmiany zaproponowane w ustawie z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw spowodują nagły przyrost szkół przekazanych na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Odpowiadając wprost na pytania zawarte w interpelacji uprzejmie informuję, że wg SIO, w kraju funkcjonuje 1 096 szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, które spełniają warunki opisane w art. 9 ust. 1 ww. ustawy i których prowadzenie mogłyby być potencjalnie przekazane na podstawie tych przepisów. W szkołach tych wykazano 16 180,25 etatów nauczycielskich. Wśród ww. 1 096 szkół, 597 szkół w swej strukturze ma oddział przedszkolny. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w przestrzeni publicznej zamiennie używa się określeń „oddział przedszkolny” i „oddział zerowy” lub „zerówka w szkole”. Jedynie określenie „oddział przedszkolny” jest opisany w prawie. Oddział przedszkolny funkcjonuje w przedszkolu lub w szkole podstawowej. Zgodnie z obowiązującym prawem, liczba dzieci w takim oddziale wynosi nie więcej niż 25 i obejmuje on dzieci w zbliżonym wieku, z uwzględnieniem ich potrzeb, zainteresowań, uzdolnień oraz rodzaju niepełnosprawności. Wspomniana w interpelacji ustawa z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (ustawa została skierowana do Senatu), reguluje kilka ważnych obszarów polskiej oświaty. Przede wszystkim daje możliwości lepszego dostosowania sieci publicznych szkół do zmian demograficznych oraz wprowadza możliwość wykorzystania budynków oświatowych na potrzeby lokalnej społeczności. Istotne w kontekście demograficznym jest przeciwdziałanie likwidacji szkół. Polskie społeczeństwo jest społeczeństwem, które się starzeje. W roku 2023 urodziło się 273 tys. dzieci, w 2024 r. - 252 tys., a w 2025 r. – ok. 238 tys. (wstępne dane GUS). Z prognozy Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w Polsce do 2029 r. liczba dzieci w wieku 7–14 lat spadnie o ok. 5%, a do 2034 r. - o około 19,5%. Do 2060 r. spadek ten może wynieść około 30% (wg pesymistycznego scenariusza GUS nawet - 48,3%). Z uwagi na znaczny spadek urodzeń i trwający kryzys demograficzny, w najbliższych latach liczba uczniów będzie stopniowo malała, co szczególnie będzie odczuwalne w wychowaniu przedszkolnym. Szacuje się, że w najbliższych 10 latach ubędzie ponad milion uczniów w wychowaniu przedszkolnym i szkołach podstawowych. Jedynie szkoły ponadpodstawowe nie odczują w znaczący sposób spadku liczby uczniów ze względu na objęcie kształceniem większych roczników z lat 2016-2018. Zamiast likwidacji szkoły podstawowej, w ustawie, proponuje się gminom pulę elastycznych rozwiązań, pozwalających między innymi na pozostawienie kształcenia małych dzieci blisko domu (klasy I-III), a tam gdzie jest to pożądane, stwarza się możliwość konsolidacji kształcenia uczniów klas IV-VIII w dobrze wyposażonych szkołach podstawowych. Proponowane rozwiązanie daje nauczycielom, pracującym po kilka godzin w wielu szkołach, możliwość zatrudnienia w jednej szkole na pół etatu lub więcej. Pozwoli to nie tylko na pełniejsze wykorzystanie potencjału nauczycieli dla dobra uczniów, ale także da szansę na pełne korzystanie z przywilejów takich jak: zatrudnienie na podstawie mianowania, skorzystanie z urlopu dla poratowania zdrowia lub płatnego urlopu dla dalszego kształcenia albo bezpłatnego urlopu dla celów naukowych, oświatowych, artystycznych albo z innych ważnych przyczyn. Niezmiernie ważne jest również stworzenie warunków do wykorzystania przez jednostki samorządu terytorialnego nieużywanych części budynku szkoły na potrzeby realizacji zadań własnych z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, realizacji polityki senioralnej, uczenia się przez całe życie, ochrony zdrowia, kultury oraz wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej (art. 86a). Istotne jest to w związku z tym, że jak przewiduje GUS w 2060 r. osoby w wieku 65 lat i starsze mają stanowić prawie 33% populacji (w porównaniu z około 20% w 2023 r.). Oznacza to wzrost prognozowanej liczby seniorów o ponad 2,5 miliona osób. W ustawie zaproponowano też możliwość lepszego wykorzystania potencjału świetlic w małych szkołach podstawowych. Ustawa daje możliwość objęcia opieką świetlicową dzieci z oddziałów przedszkolnych, zorganizowanych w szkołach podstawowych liczących do 70 uczniów. Wprowadza także możliwość wydawania w szkole podwieczorków dla dzieci korzystających ze świetlicy. Ponadto, w ustawie zaproponowano zmiany w zakresie procedury likwidacji szkoły. Pozostawiając wiążącą, pozytywną opinię kuratora oświaty, określono zakres spraw podlegających ocenie organu nadzoru pedagogicznego w przypadku zamiaru likwidacji szkoły. W ustawie proponuje się także wprowadzenie konsultacji społecznych, w tym bezpośrednie spotkania JST z rodzicami uczniów likwidowanej szkoły. Obecnie rodzice są tylko adresatami zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, wielokrotnie wskazującymi na brak szczegółowych informacji z samorządu i brak wpływu na jego decyzje. Prawdą jest, że po analizie zadań nałożonych na kuratorów oświaty, w omawianej ustawie zaproponowano niewiążący charakter opinii kuratora oświaty, wydawanej na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. W tym przypadku, obszar opiniowany przez kuratorów oświaty podlega również nadzorowi legalnościowemu wojewody. Ustawa pozwala na wzmocnienie kuratora oświaty tam gdzie rola kuratora będzie kluczowa w dobie niżu demograficznego, czyli w przypadku zmiany obwodu szkoły podstawowej, zamiaru likwidacji lub przekształcenia szkoły, w tym przekształcenia szkoły podstawowej w szkołę filialną. Niezależnie od powyższego Minister Edycji wspiera jednostki samorządu terytorialnego i prowadzone przez nie szkoły i placówki. Zbiorcze informacje na temat programów i projektów realizowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej znajdują się na stronie: https://www.gov.pl/web/edukacja/programy-i-projekty . Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.

03Powiązane

Inne pytania: Sławomir Skwarek

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji