Interpelacja #15714 - Interpelacja w sprawie systemu finansowania szkół mistrzostwa sportowego oraz adekwatności wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych

Interpelacja w sprawie systemu finansowania szkół mistrzostwa sportowego oraz adekwatności wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych Szanowna Pani Minister, szkoły mistrzostwa sportowego stanowią wyspecjalizowany segment systemu oświaty, łączący realizację kształcenia ogólnego z intensywnym szkoleniem sportowym młodzieży przygotowującej się do rywalizacji na poziomie krajowym i międzynarodowym. Placówki te pełnią istotną funkcję w systemie przygotowania zawodników do sportu wyczynowego oraz budowania potencjału reprezentacyjnego państwa. Z dostępnych zestawień środowiskowych wynika, że w Polsce funkcjonuje obecnie kilkadziesiąt szkół mistrzostwa sportowego. Jednocześnie brak jest jednolitej, publicznej informacji systemowej obejmującej ich pełną liczbę, strukturę organizacyjną oraz model finansowania. Szkoły mistrzostwa sportowego stanowią istotny element polityki państwa w obszarze edukacji i sportu. Ich funkcjonowanie istotnie odbiega od modelu szkoły ogólnodostępnej. Oprócz realizacji podstawy programowej szkoły te zapewniają intensywne szkolenie sportowe obejmujące wielogodzinne treningi specjalistyczne, zatrudnienie kadry trenerskiej, opiekę fizjoterapeutyczną i medyczną, przygotowanie motoryczne, organizację zgrupowań i udziału w zawodach, dostęp do specjalistycznej infrastruktury sportowej oraz – w wielu przypadkach – prowadzenie internatów. Oznacza to konieczność równoległego finansowania procesu edukacyjnego i procesu szkoleniowego. Finansowanie zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego odbywa się poprzez system potrzeb oświatowych, którego wysokość ustalana jest według algorytmu opartego na liczbie uczniów oraz przypisanych do nich wagach. W obowiązującym algorytmie przewidziana jest waga P38 = 1,000 dla ucznia szkoły mistrzostwa sportowego. Szanowna Pani Minister, proszę o odpowiedzi na poniższe pytania: 1. W jaki sposób kalkulowana jest całkowita kwota środków przypadająca na ucznia szkoły mistrzostwa sportowego w systemie potrzeb oświatowych, z uwzględnieniem wagi P38 = 1,000 oraz standardu finansowego „A”? Jakie założenia kosztowe stanowiły podstawę ustalenia wysokości wagi P38 oraz czy wartość ta była aktualizowana w oparciu o analizę rzeczywistych kosztów funkcjonowania szkół mistrzostwa sportowego? 2. Ile szkół mistrzostwa sportowego funkcjonuje obecnie w Polsce, ilu uczniów kształci się w tych szkołach oraz jaka jest ich struktura według typów szkół i organów prowadzących? 3. Czy ministerstwo prowadziło analizy porównawcze rzeczywistych kosztów funkcjonowania szkół mistrzostwa sportowego oraz poziomu finansowania wynikającego z zastosowania wagi P38 = 1,000 w systemie potrzeb oświatowych? Proszę o przedstawienie danych dotyczących skali dopłat jednostek samorządu terytorialnego do funkcjonowania szkół mistrzostwa sportowego oraz ewentualnej luki finansowej pomiędzy kosztami a środkami przekazywanymi w ramach algorytmu. 4. Czy obowiązujący model finansowania szkół mistrzostwa sportowego ma charakter systemowy i obejmuje również koszty procesu szkoleniowego, czy też finansowanie w ramach potrzeb oświatowych dotyczy wyłącznie realizacji zadań edukacyjnych, pozostawiając finansowanie szkolenia sportowego poza konstrukcją algorytmu? 5. Czy prowadzone są uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw sportu w celu wypracowania spójnego, międzyresortowego modelu finansowania szkół mistrzostwa sportowego? Z poważaniem Iwona Krawczyk Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie systemu finansowania szkół mistrzostwa sportowego oraz adekwatności wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych Warszawa, 24-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanek i Posłów na Sejm RP Pani Iwony Małgorzaty Krawczyk, Pani Sylwii Bielawskiej, Pana Andrzeja Szewińskiego, Pani Katarzyny Matusik-Lipiec, Pani Renaty Rak, Pana Jacka Niedźwieckiego, Pana Rafała Siemaszko, Pana Patryka Gabriela, Pana Łukasza Horbatowskiego, Pana Marka Jana Chmielewskiego w sprawie systemu finansowania szkół mistrzostwa sportowego oraz adekwatności wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych. Szanowni Państwo Posłowie, na wstępie informuję, że z dniem 25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zastępująca ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa ta zmieniła system finansowania jednostek samorządu terytorialnego (JST) i wprowadziła do porządku prawnego regulacje zapewniające stabilny system finansowania JST. Koncepcja nowego systemu zakłada, że samorządy są finansowane głównie dochodami podatkowymi, natomiast subwencje z budżetu państwa mają charakter uzupełniający. Dzięki algorytmicznemu naliczaniu cały proces obliczania dochodów ma charakter obiektywny i apolityczny. System finansowania oświaty jest integralną częścią rozwiązań zawartych w nowej ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W zakresie finansowania zadań oświatowych w ustawie określono, że dla samorządów od 2025 roku naliczane są kwoty potrzeb oświatowych zamiast wcześniej naliczanych środków w ramach subwencji oświatowej oraz tzw. dotacji przedszkolnej. Nowe rozwiązanie jest elementem szerszego systemu finansowania zadań oświatowych, który uwzględnia zróżnicowanie zadań realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Ad 1. Kwota naliczona dla danej jednostki samorządu terytorialnego nie stanowi jedynie iloczynu jednej, stałej stawki bazowej takiej jak waga P38 i liczby uczniów, lecz jest wynikiem zastosowania algorytmu określonego w rozporządzeniu Ministra Edukacji w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych na rok 2026. Na ostateczną wysokość środków wpływa szereg elementów, w tym w szczególności: struktura uczniów (np. uczniowie szkół w małych miejscowościach czy uczniowie małych szkół), liczba uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (objętych kształceniem specjalnym, indywidualnym nauczaniem czy wczesnym wspomaganiem rozwoju), uczniowie należący do mniejszości narodowych i etnicznych, uczniowie oddziałów sportowych, dwujęzycznych oraz oddziałów przygotowawczych, wychowankowie internatów i placówek specjalnych, inne kategorie uczniów objęte dodatkowymi wagami w algorytmie podziału środków. Wagi te mają charakter addytywny, co oznacza, że są doliczane do przeliczeniowej liczby uczniów i w sposób istotny różnicują poziom finansowania pomiędzy poszczególnymi jednostkami samorządu terytorialnego. W konsekwencji uśredniona kwota przypadająca na jednego ucznia lub jedną szkołę w danym roku budżetowym może wynikać ze zmiany struktury uczniów i zakresu realizowanych zadań oświatowych, a nie z obniżenia poziomu finansowania jako takiego. Ad 2. Zgodnie z danymi systemu informacji oświatowej w Polsce w roku 2025 funkcjonowało 329 szkół mistrzostwa sportowego lub szkół, w których zorganizowano oddziały mistrzostwa sportowego. W oddziałach mistrzostwa sportowego kształciło się łącznie około 32,7 tys. uczniów. Szkoły te były prowadzone zarówno przez jednostki samorządu terytorialnego, jak i inne podmioty uprawnione. Struktura organizacyjna tych placówek była zróżnicowana i obejmowała: szkoły podstawowe – 157 szkół, licea ogólnokształcące 166 szkół oraz technika – 6 szkół. W 2025 roku ze względu na organ prowadzący występowało 203 szkół prowadzonych przez JST i 126 szkół prowadzonych przez inne podmioty. W poniższych tabelach załączono dane historyczne z lat 2021 -2025 obrazujące liczbę szkół oraz liczbę uczniów w szczegółowych podziałach. Tabela 1: Liczba szkół z oddziałami mistrzostwa sportowego w latach 2021-2025 Typ szkoły 2021 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. 2025 r. JST Inne Razem JST Inne Razem JST Inne Razem JST Inne Razem JST Inne Razem Branżowa szkoła I stopnia 2 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Liceum ogólnokształcące 83 63 146 92 70 162 91 73 164 92 72 164 93 73 166 Szkoła podstawowa 89 43 132 91 48 139 91 48 139 97 50 147 104 53 157 Technikum 6 0 6 6 0 6 7 0 7 7 0 7 6 0 6 Razem 180 106 286 189 118 307 189 121 310 196 122 318 203 126 329 Tabela 2: Liczba uczniów z oddziałami mistrzostwa sportowego w latach 2021-2025 Typ szkoły 2021 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. 2025 r. JST Inne Razem JST Inne Razem JST Inne Razem JST Inne Razem JST Inne Razem Branżowa szkoła I stopnia 2 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Liceum ogólnokształcące 7101 6476 13577 8131 7579 15710 8939 8052 16991 8112 7553 15665 8273 7484 15757 Szkoła podstawowa 7750 5101 12851 7805 4948 12753 7897 4962 12859 9340 6078 15418 10208 6531 16739 Technikum 271 0 271 290 0 290 333 0 333 265 0 265 184 0 184 Razem 15124 11577 26701 16226 12527 28753 17169 13014 30183 17717 13631 31348 18665 14015 32680 Ad 3. W ramach bieżących prac nad algorytmem podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych prowadzonych przez ministerstwo dokonano analizy kosztów funkcjonowania oddziałów mistrzostwa sportowego w stosunku do przewidzianych kwot potrzeb oświatowych. Porównano koszt związany z wynagrodzeniem nauczyciela prowadzącego zajęcia sportowe [1] w jednym oddziale mistrzostwa sportowego ze środkami naliczanymi na uczniów tego oddziału w ramach wagi P38 – dedykowanej tylko dla uczniów wyżej wymienionych oddziałów. Środki naliczane w ramach tej wagi wynoszą przeciętnie około 9 716 zł na ucznia, przy czym ich ostateczna wysokość zależy od wskaźnika Di ustalanego indywidualnie dla każdej jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z zasadami podziału algorytmicznego określonymi w rozporządzeniu. Analiza wykazała, że spośród 329 szkół prowadzących oddziały mistrzostwa sportowego w 306 przypadkach (tj. w ok. 93% szkół) środki naliczone w ramach potrzeb oświatowych przewyższają koszt funkcjonowania takiego oddziału związany z wynagrodzeniem nauczyciela. Natomiast w 23 przypadkach (ok. 7% szkół) środki te są w różnym stopniu niższe niż koszt zatrudnienia nauczyciela. Przy czym spośród tych szkół 6 to szkoły niepubliczne. Kluczowym czynnikiem wpływającym na poziom finansowania jest liczebność oddziału. W przypadku oddziałów mistrzostwa sportowego liczących powyżej 8 uczniów środki naliczone w ramach wagi P38 co do zasady pokrywają koszt wynagrodzenia nauczyciela prowadzącego zajęcia sportowe w takim oddziale. Taka sytuacja dotyczy wspomnianych powyżej 93% szkół w skali kraju. Ministerstwo nie ma możliwości przeprowadzenia analizy skali dopłat jednostek samorządu terytorialnego do funkcjonowania szkół mistrzostwa sportowego. Klasyfikacja budżetowa w układzie dział, rozdział, paragraf, na podstawie której jednostki samorządu terytorialnego raportują wykonanie wydatków swoich budżetów, nie przewiduje wyodrębnionej kategorii wydatkowej dotyczącej szkół czy też oddziałów mistrzostwa sportowego. Wydatki związane z ich funkcjonowaniem ujmowane są łącznie z wydatkami dotyczącymi innych szkół danego typu. Należy również pamiętać, że wydatki na realizację zadań oświatowych finansowane są przez jednostki samorządu terytorialnego z różnych źródeł dochodów, a środki naliczane w ramach potrzeb oświatowych stanowią jedynie element systemu finansowania tych zadań który co do zasady nie musi w pełni pokryć wszystkich kosztów. W obecnie funkcjonującym systemie prawnym subwencja ogólna pełni rolę uzupełniającą dochody JST w przypadku gdyby ich potrzeby były wyższe niż dochody. Ad 4 i 5. Środki naliczane wagą P38 w ramach algorytmu podziału kwot potrzeb oświatowych są dedykowane finansowaniu dodatkowych kosztów wynikających z dodatkowych godzin zajęć sportowych w oddziałach mistrzostwa sportowego (obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych) i są naliczane na uczniów kształcących się w oddziałach mistrzostwa sportowego. Koszty kształcenia ogólnego uczniów finansowane są natomiast w ramach innych elementów algorytmu, w szczególności poprzez finansowy standard A oraz pozostałe wagi odnoszące się do różnych kategorii uczniów i zadań oświatowych. Wagi te mają charakter addytywny, co oznacza, że środki naliczane z tytułu różnych kategorii uczniów sumują się w ramach przeliczeniowej liczby uczniów. Szkoły mistrzostwa sportowego oprócz środków naliczanych w ramach kwot potrzeb oświatowych mogą otrzymywać dodatkowe wsparcie ze środków Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej, który pozostaje w dyspozycji Ministerstwa Sportu i Turystyki. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki z 27 listopada 2024 r. w sprawie przekazywania środków z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej [2] środki z tego funduszu mogą być przeznaczane m.in. na realizację zadania z zakresu rozwijania sportu i aktywności fizycznej, w tym na rozwijanie sportu wśród dzieci i młodzieży. Ministerstwo Sportu i Turystyki finansuje komponent sportowy poprzez środki z Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej, wspierając szkolenie sportowe młodzieży, przygotowanie zawodników oraz rozwój sportu dzieci i młodzieży, w tym funkcjonowanie szkół mistrzostwa sportowego. W ramach Programu dofinansowania zadań z obszaru wspierania szkolenia sportowego i współzawodnictwa młodzieży [3] realizowanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki możliwe jest finansowanie szkolenia młodzieży, w tym szkolenia prowadzonego w publicznych i niepublicznych szkołach mistrzostwa sportowego oraz udziału zawodników w krajowym i międzynarodowym współzawodnictwie sportowym. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2138) obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosi w oddziałach mistrzostwa sportowego i szkołach mistrzostwa sportowego - co najmniej 16 godzin. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1753. [3] https://www.gov.pl/web/sport/program-dofinansowania-zadan-z-obszaru-wspierania-szkolenia-sportowego-i-wspolzawodnictwa-mlodziezy7

Interpelacja w sprawie systemu finansowania szkół mistrzostwa sportowego oraz adekwatności wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji