Przejdź do głównej treści
Interpelacja#15865 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy oraz dostępności świadczeń rentowych dla osób głuchych i głuchoniemych

Wysłano: 13 marca 2026Wpłynęło: 9 marca 2026Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja nr 15865 dotyczy zasad orzekania o całkowitej niezdolności do pracy oraz dostępu do renty socjalnej dla osób głuchych i głuchoniemych – posłowie wskazują na brak precyzyjnych kryteriów uwzględniających głęboki ubytek słuchu, uznaniowość lekarzy orzeczników, brak zapewnienia tłumaczy PJM podczas komisji ZUS oraz „pułapkę” polegającą na traktowaniu incydentalnej pracy zarobkowej jako dowodu przeciwko przyznaniu świadczenia. Adresatem jest minister rodziny, pracy i polityki społecznej, a pytania dotyczyły m.in. planów nowelizacji przepisów, liczby skarg w tej sprawie, procedur zapewniania tłumaczy PJM oraz zgodności polskiego systemu z art. 28 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Na interpelację udzielono trzech odpowiedzi (9 kwietnia, 29 kwietnia i 27 maja 2026 r.), kolejno od wiceministrów Katarzyny Nowakowskiej, Małgorzaty Baranowskiej i Sebastiana Gajewskiego, jednak treść merytoryczna tych odpowiedzi nie została podana, więc nie można ocenić, jakie konkretnie stanowisko resort zajął wobec postulatów zgłoszonych przez posłów.

Adresat · Odpowiedział
minister rodziny
pracy i polityki społecznej

01Treść pytania

Pytanie posłów13 marca 2026
Interpelacja w sprawie kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy oraz dostępności świadczeń rentowych dla osób głuchych i głuchoniemych Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego wpłynął wniosek dotyczący rażących dysproporcji w przyznawaniu renty socjalnej osobom z głębokim, obustronnym ubytkiem słuchu mierzonym na częstotliwości 2000 Hz o natężeniu powyżej 80 dB. Zdaniem zwracających się o interwencję obecny system orzeczniczy oparty na ustawie o rencie socjalnej oraz rozporządzeniu z 2004 r. nie uwzględnia w sposób precyzyjny specyfiki funkcjonowania osób posługujących się wyłącznie językiem migowym. Do tego rozporządzenie nie określa stopnia głuchoty, który automatycznie kwalifikowałby do uznania całkowitej niezdolności do pracy. Powoduje to uznaniowość i rozbieżne decyzje lekarzy orzeczników w niemal identycznych stanach faktycznych. Z informacji przekazanych przez zainteresowanych wynika, że proces orzekania przed ZUS jest obarczony wadami, w tym brakiem zapewnienia tłumaczy PJM podczas komisji, co może prowadzić do wydawania orzeczeń na podstawie niepełnych danych lub powielania archiwalnych dokumentów. Mało tego – pojawia się zjawisko „pułapki“ aktywności zawodowej – podjęcie jakiejkolwiek, nawet nisko płatnej pracy adekwatnej do niepełnosprawności, jest wykorzystywane jako dowód na brak całkowitej niezdolności do pracy, co zamyka drogę do renty socjalnej, nawet długo po ustaniu zatrudnienia. Praca taka może mieć charakter incydentalny, a znalezienie pracodawcy gotowego zatrudnić głuchego lub głuchoniemego, szczególnie na terenach mniej zindustrializowanych i gdzie nie idą za tym (a w przypadku zgłaszających, tak było) środki finansowe lub ulgi ze strony państwa dla pracodawcy – jest olbrzymim wyzwaniem. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów w celu doprecyzowania kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy, tak aby uwzględniały one głuchotę stopnia głębokiego jako czynnik determinujący trudną sytuację na otwartym rynku pracy? Ile interpelacji lub skarg wpłynęło do resortu w ostatnich 3 latach w sprawie rozbieżności w orzeczeniach lekarskich dotyczących osób głuchych? Jakie procedury zapewnia ZUS, aby każdy ubiegający się o świadczenie z dysfunkcją słuchu miał zagwarantowany bezpłatny udział tłumacza PJM podczas badania przez lekarza orzecznika? Czy, a jeżeli tak, to w jaki sposób resort zamierza wyeliminować sytuacje, w których incydentalna aktywność zawodowa osoby niepełnosprawnej staje się wyłączną podstawą do odebrania prawa do renty socjalnej? Czy prowadzone są prace nad dostosowaniem polskiego systemu świadczeń do wymogów art. 28 konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w zakresie ochrony socjalnej osób głuchych? Z poważaniem

02Odpowiedzi Ministerstwa3 odpowiedzi

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Katarzyna Nowakowska
Wniosek o przedłużenie
9 kwietnia 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Małgorzata Baranowska
Wniosek o przedłużenie
29 kwietnia 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Treść z PDF
27 maja 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Waldemar Andzel

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie