Przejdź do głównej treści
Interpelacja#15952 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie umowy operatorskiej pomiędzy spółkami PERN SA a KazTransOil dotyczącej obsługi dostaw ropy naftowej do Niemiec przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Wysłano: 17 marca 2026Wpłynęło: 12 marca 2026Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja posłów (m.in. Krzysztofa Bosaka) skierowana do ministra energii dotyczy umowy operatorskiej zawartej 23 grudnia 2025 r. między PERN SA a kazachską spółką KazTransOil, regulującej obsługę dostaw ropy naftowej rurociągiem „Przyjaźń” do niemieckiej rafinerii PCK Schwedt przez punkt zdawczo-odbiorczy w Bazie Adamowo. Posłowie pytali m.in. o podstawę prawną i analizy strategiczne poprzedzające zawarcie umowy, ewentualne konsultacje z rządem Niemiec i UE, ryzyko naruszenia sankcji wobec Rosji związane z możliwym „rebrandingiem” ropy rosyjskiej jako kazachskiej, zakres uprawnień pracowników KazTransOil na terenie infrastruktury krytycznej oraz odpowiedzialność prawną w razie sporów lub naruszeń sankcji. W odpowiedzi z 30 czerwca 2026 r. sekretarz stanu Wojciech Wrochna wyjaśnił, że umowa ma charakter cywilnoprawny (na podstawie Kodeksu cywilnego i Kodeksu spółek handlowych) i zastąpiła dotychczasową, obowiązującą od 1998 r. umowę PERN z rosyjskim Transneftem, nie wymagając odrębnej podstawy prawnej. Podkreślono, że PERN nie przyjmuje ani nie transportuje ropy pochodzenia rosyjskiego, a dostawy z Kazachstanu są weryfikowane pod kątem zgodności z sankcjami UE na podstawie certyfikatów pochodzenia wystawianych przez stronę kazachską.

Adresat · Odpowiedział
minister energii

01Treść pytania

Pytanie posłów17 marca 2026
Interpelacja w sprawie umowy operatorskiej pomiędzy spółkami PERN SA a KazTransOil dotyczącej obsługi dostaw ropy naftowej do Niemiec przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Spółka PERN SA podpisała w dniu 23 grudnia 2025 r. umowę z kazachską spółką KazTransOil, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. i reguluje zasady dwustronnej współpracy operacyjnej, w szczególności w zakresie rozliczeń ilościowo-jakościowych ropy naftowej w punkcie zdawczo-odbiorczym w Bazie Adamowo. Umowa obejmuje m.in. harmonogramowanie dostaw, bieżącą wymianę informacji, przeglądy operacyjne oraz legalizację urządzeń pomiarowo-metrologicznych, a także bezpośredni udział upoważnionych pracowników KazTransOil w operacjach realizowanych na infrastrukturze spółki PERN SA. Zgodnie z informacjami przekazywanymi przez spółkę PERN SA umowa ta dotyczy obsługi dostaw ropy naftowej z Kazachstanu transportowanej rurociągiem „Przyjaźń” do Republiki Federalnej Niemiec, w szczególności do rafinerii PCK Schwedt. W okresie styczeń–wrzesień 2025 r. do tej rafinerii dostarczono ok. 1,5 mln ton ropy naftowej z tego państwa. Rafineria Schwedt, która przed 2022 r. była w całości uzależniona od dostaw ropy naftowej z Rosji, pełni kluczową rolę w zaopatrzeniu Berlina oraz wschodnich landów Niemiec w paliwa, a jej funkcjonowanie pozostaje pod szczególną ochroną rządu federalnego Niemiec. W tym kontekście należy podkreślić, że Polska – poprzez infrastrukturę spółki PERN SA – staje się kluczowym państwem tranzytowym dla bezpieczeństwa energetycznego Niemiec, ponosząc jednocześnie pełne ryzyka operacyjne, polityczne i sankcyjne związane z transportem ropy naftowej w systemie „Przyjaźń”. Zawarcie umowy operatorskiej z KazTransOil oznacza de facto włączenie zagranicznego operatora spoza Unii Europejskiej w bezpośrednie operacje na strategicznej infrastrukturze krytycznej Rzeczypospolitej Polskiej, realizowane w interesie odbiorcy końcowego w Niemczech. Współpraca ta budzi poważne wątpliwości natury strategicznej, prawnej i bezpieczeństwa. Dotychczas operacyjna kooperacja w ramach systemu rurociągu „Przyjaźń” miała charakter wyłącznie sąsiedzki (np. Polska–Białoruś) i opierała się na bezpośredniej ciągłości infrastrukturalnej. Zawarcie umowy operatorskiej z podmiotem trzecim, niebędącym operatorem sąsiedniego odcinka rurociągu, stanowi istotne odejście od dotychczasowej praktyki i może tworzyć precedens o dalekosiężnych konsekwencjach dla suwerenności operacyjnej Polski. Na szczególnie krytyczną ocenę zasługuje ryzyko surowcowe i sankcyjne. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że ropa naftowa określana jako kazachstańska (KEBCO) może w praktyce odpowiadać parametrom i pochodzeniu ropy naftowej gatunku REBCO (Urals) z Federacji Rosyjskiej, o czym wielokrotnie informowały polskie i zagraniczne media. Rodzi to pytania o rzeczywiste źródło surowca oraz zgodność z reżimem sankcyjnym Unii Europejskiej, zwłaszcza że odbiorcą końcowym jest państwo członkowskie UE, a tranzyt odbywa się przez terytorium Polski. Dodatkowe kontrowersje dotyczą zasad przebywania i zakresu uprawnień pracowników KazTransOil na terenie Bazy Adamowo, w tym dostępu do systemów pomiarowych, danych operacyjnych oraz procedur bezpieczeństwa. Warto również odnotować, że KazTransOil zapowiedział otwarcie swojego pierwszego biura w Unii Europejskiej właśnie w Polsce, co dodatkowo wzmacnia pytania o skalę i długofalowy charakter tej współpracy. W warunkach trwającej wojny na Ukrainie i narastających zagrożeń hybrydowych każda forma stałej obecności zagranicznego operatora na infrastrukturze krytycznej Polski powinna podlegać szczególnie rygorystycznej ocenie państwa. W związku z powyższym kieruję następujące pytania: 1. Na jakiej podstawie prawnej i po przeprowadzeniu jakich analiz strategicznych PERN SA zdecydował się na zawarcie umowy operatorskiej z KazTransOil, podmiotem nienależącym do grona sąsiednich operatorów systemu rurociągu „Przyjaźń”? 2. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej był informowany o treści i skutkach tej umowy przed jej podpisaniem, a jeżeli tak – jakie stanowisko zajął wobec ryzyk związanych z tranzytem ropy naftowej do Niemiec? 3. Czy zawarcie umowy operatorskiej było przedmiotem konsultacji z rządem Republiki Federalnej Niemiec lub instytucjami Unii Europejskiej, a jeżeli tak – w jakim zakresie? 4. Czy przeprowadzono analizę ryzyka naruszenia sankcji UE wobec Federacji Rosyjskiej w związku z możliwym tranzytem lub „rebrandingiem” ropy naftowej pochodzenia rosyjskiego dostarczanej do Niemiec przez Polskę? 5. Jakie konkretne uprawnienia będą przysługiwać pracownikom KazTransOil na terenie Bazy Adamowo, w szczególności w zakresie dostępu do systemów pomiarowych, danych operacyjnych i infrastruktury krytycznej? 6. Czy obecność pracowników KazTransOil na infrastrukturze należącej do spółki PERN SA została uzgodniona z właściwymi służbami państwowymi (ABW, SKW) oraz czy przeprowadzono wobec nich procedury sprawdzające? 7. Kto ponosi odpowiedzialność prawną i finansową w przypadku naruszenia sankcji lub sporów jakościowo-ilościowych dotyczących dostaw ropy naftowej do Niemiec? 8. Czy rząd planuje przedstawić Sejmowi RP pełną informację o skutkach tej umowy dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, w tym o korzyściach i ryzykach wynikających z pełnienia przez Polskę roli państwa tranzytowego dla Niemiec? Z uwagi na wagę sprawy dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej oraz ochrony infrastruktury krytycznej państwa uprzejmie proszę o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi na powyższe pytania. Z poważaniem Krzysztof Bosak Wicemarszałek Sejmu RP

02Odpowiedzi Ministerstwa3 odpowiedzi

sekretarz stanu w Ministerstwie Energii - Wojciech Wrochna
Wniosek o przedłużenie
14 kwietnia 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

sekretarz stanu w Ministerstwie Energii - Wojciech Wrochna
Wniosek o przedłużenie
28 kwietnia 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Sekretarz stanu Wojciech Wrochna
Treść z PDF
30 czerwca 2026
Odpowiedź na interpelację w sprawie umowy operatorskiej pomiędzy spółkami PERN SA a KazTransOil dotyczącej obsługi dostaw ropy naftowej do Niemiec przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Warszawa, 30-06-2026 Szanowny Panie Marszałku, w nawiązaniu do interpelacji posła Krzysztofa Bosaka oraz grupy posłów o numerze 15952 w sprawie umowy operatorskiej pomiędzy spółkami PERN SA a KazTransOil dotyczącej obsługi dostaw ropy naftowej do Niemiec przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania. Spółka PERN SA z siedzibą w Płocku (dalej: PERN) jest spółką prawa handlowego, która zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny posiada osobowość prawną. Zgodnie z art. 368 § 1 Kodeksu spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Natomiast na podstawie art. 353 1 Kodeksu cywilnego, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Umowa PERN oraz KazTransOil została zawarta między dwoma podmiotami prawa prywatnego – nie ma charakteru międzynarodowego ani międzyrządowego. Zawarto ją w ramach bieżącej działalności PERN, tj. prowadzenia relacji handlowych między podmiotami prawa gospodarczego i nie wymagała oparcia o specjalną, inną niż kodeks cywilny, podstawę prawną. Należy podkreślić, że zawieranie umów regulujących szczegółowo kwestie rozliczeń ropy naftowej jest obowiązkowe w przypadku podmiotów zarządzających transgranicznymi systemami przesyłowymi. Do momentu zawarcia umowy z KazTransOil, PERN był związany umową z 1998 r., zgodnie z którą stroną odbierającą był PERN, a stroną przekazującą rosyjski PAO Transneft. Przedmiotem tego dokumentu było szczegółowe określenie zasad rozliczeń przesyłanej ropy naftowej pomiędzy operatorami rurociągu Przyjaźń w punkcie zdawczoodbiorczym w Bazie w Adamowie. Celem umowy zawartej między PERN a KazTransOil w grudniu 2025 r. było zastąpienie dotychczasowej współpracy z podmiotem rosyjskim. Baza w Adamowie zlokalizowana jest przy granicy polsko-białoruskiej i stanowi punkt przyjęcia ropy naftowej transportowanej od dostawcy (producenci ropy z Kazachstanu) do końcowego odbiorcy surowca (rafinerii niemieckiej PCK Schwedt). Zdecydowanego podkreślenia wymaga fakt, że PERN nie przyjmuje do systemu i nie transportuje ropy pochodzenia rosyjskiego. Dostawy ropy naftowej z Kazachstanu, w tym kwestia jakości i pochodzenia ropy oraz jej tranzytu przez terytorium Rosji, były przedmiotem analiz w kontekście sankcji Unii Europejskiej. PERN działa zgodnie z przepisami sankcyjnymi oraz w oparciu o otrzymywane od strony kazachskiej certyfikaty pochodzenia ropy naftowej transportowanej z Kazachstanu do Polski z przeznaczeniem dla niemieckiej rafinerii PCK Schwedt. Z wyrazami szacunku z upoważnienia Ministra Wojciech Wrochna Sekretarz stanu

03Powiązane

Inne pytania: Krzysztof Bosak

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie