Interpelacja w sprawie negatywnej zmiany w konstrukcji mierników oceny pracy dotyczących tzw. nabyć sprawdzających (działań prewencyjno-kontrolnych)

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 2 czerwca 2026 r. przewodnicząca Związzkowej Alternatywy w Krajowej Administracji Skarbowej, pani Agata Jagodzińska, publicznie ujawniła na portalu X szokujące praktyki stosowane wobec urzędników KAS w całym kraju.

Z relacji licznych pracowników urzędów skarbowych i urzędów celno-skarbowych wynika, że w 2026 roku dokonano istotnej zmiany w konstrukcji mierników oceny pracy dotyczących tzw. nabyć sprawdzających (działań prewencyjno-kontrolnych).

Zmiana ta polegać ma na tym, że:

• jeszcze kilka lat temu do realizacji miernika wystarczyła sama liczba przeprowadzonych nabyć sprawdzających – niezależnie od tego, czy kończyły się one mandatem karnym. Celem było pouczenie, prewencja i przypomnienie obowiązków podatnikom.
• Obecnie do miernika liczą się wyłącznie nabycia sprawdzające zakończone mandatem karnym (lub odmową jego przyjęcia). Tym samym każda kontrola musi zakończyć się karą.
• Jednocześnie znacznie podniesiono wymagane poziomy tych mierników, a kierownictwo naciska na nakładanie jak najwyższych mandatów, co stoi w sprzeczności z zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej skarbowej określoną w Kodeksie karnym skarbowym.

W efekcie urzędnicy są zmuszani do traktowania drobnych przedsiębiorców (często jednoosobowych działalności gospodarczych) jako źródła łatwych statystyk i wpływów z mandatów, zamiast koncentrowania sił kontrolnych na rzeczywistych oszustwach skarbowych, karuzelach VAT-owskich i największych podmiotach unikających opodatkowania.

Powyższe praktyki budzą uzasadniony sprzeciw zarówno wśród samych urzędników, jak i środowiska przedsiębiorców, którzy odbierają je jako opresyjne i antyrozwojowe.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jak obecnie są uregulowane mierniki oceny pracy dotyczące tzw. nabyć sprawdzających (działań prewencyjno-kontrolnych)? Jak zmieniały się te regulacje od grudnia 2023 roku? (proszę jednocześnie o przesłanie źródłowych dokumentów)
2. Kto podjął decyzję o zmianie konstrukcji mierników nabyć sprawdzających (z liczenia liczby kontroli na liczenie wyłącznie kontroli zakończonych mandatem)?
3. Kto zatwierdził podwyższenie poziomów tych mierników w 2026 roku?
4. Czy minister finansów i gospodarki uważa za właściwe, aby system oceniania pracy urzędników KAS premiował wyłącznie mandaty, a nie skuteczność prewencyjną i skupienie na największych zagrożeniach dla budżetu państwa?
5. Czy minister zamierza zmienić lub znieść ww. mierniki, tak aby przywrócić priorytet działaniom prewencyjnym zamiast mechanicznego nakładania mandatów na najmniejszych podatników?
6. Jakie działania Ministerstwo Finansów podjęło lub zamierza podjąć, aby ochronić drobnych przedsiębiorców przed instrumentalnym traktowaniem ich jako „maszynki do robienia statystyk“?
7. Czy minister finansów i gospodarki lub szef Krajowej Administracji Skarbowej wydali jakiekolwiek wytyczne lub polecenia służbowe nakazujące urzędnikom nakładanie mandatów w możliwie najwyższych kwotach?

Z wyrazami szacunku

Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP