Interpelacja #17589 - Interpelacja w sprawie organizacji nauczania religii buddyjskiej w polskich szkołach

01Treść pytania

Pytanie posłów22 lipca 2026

Interpelacja w sprawie organizacji nauczania religii buddyjskiej w polskich szkołach Szanowna Pani Minister, polskie prawo (Konstytucja i ustawa o systemie oświaty) gwarantuje nauczanie religii w szkołach i zajęcia takie mogą być organizowane przez przedstawicieli każdego zarejestrowanego w Polsce Kościoła i związku wyznaniowego. Tło towarzyszące realizacji tego prawa budzi czasem wątpliwości wyborców, z czym spotkałem się przy okazji podpisania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej porozumienia z Polską Unią Buddyjską w sprawie przygotowania nauczycieli religii buddyjskiej oraz planów organizowania nauczania tej religii w polskich szkołach. Zestawienie sprawności dojścia do porozumienia obu stron wspomnianej umowy z ograniczeniem obecności religii katolickiej w szkołach publicznych niepokoi tę część społeczeństwa, która oczekuje aktywnej roli państwa w wychowaniu i kształtowaniu tożsamości kulturowej młodego pokolenia. Moda na duchowość wschodnią wśród celebrytów, tak często obsadzanych medialnie w roli autorytetów dla młodzieży, łączy się z popularyzacją złudzeń o możliwości łączenia buddyzmu z innymi światopoglądami, w tym także z chrześcijaństwem. Tradycja buddyjska deklaruje pluralizm, co w efekcie prowadzi do traktowania lekcji tej religii jako religioznawczych, czyli mających charakter hobbystyczny, a nie wartościujący. W wypadku młodych osób, które dopiero szukają swojej drogi i nie potrafią nabrać dystansu do praktyk i wierzeń diametralnie odmiennych od tradycji europejskiej, rodzi to niebezpieczne złudzenia. Łatwiej wówczas o pochopne decyzje życiowe, stojące w opozycji do planów wychowawczych rodziców oraz tych elementów programu nauczania, których zdaniem jest krzewienie polskiej kultury, fundamentów cywilizacji łacińskiej i tradycji chrześcijańskiej. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Kto był inicjatorem zawarcia porozumienia między MEN a Polską Unią Buddyjską oraz od kiedy prowadzone były rozmowy w tej sprawie? Kto przygotowuje podstawę programową nauczania religii buddyjskiej i kto będzie odpowiadał za jej nadzór merytoryczny? Czy MEN analizowało potencjalne skutki wychowawcze i społeczne nauczania religii buddyjskiej w szkołach publicznych, konsultując to z ekspertami pedagogiki, psychologii rozwojowej, religioznawstwa oraz wychowania dzieci i młodzieży? Ilu uczniów według szacunków MEN mogłoby potencjalnie uczestniczyć w zajęciach nauczających religii buddyjskiej? Czy MEN planuje rozszerzyć współpracę z innymi związkami wyznaniowymi spoza tradycji chrześcijańskiej i czy dostrzega możliwy konflikt aksjologii spoza europejskiego kręgu kulturowego z chrześcijańskimi wartościami stanowiącymi historyczny fundament polskiego systemu edukacji i kultury? Z poważaniem dr Tomasz Rzymkowski

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Minister Barbara Nowacka

Treść z PDF

6 lipca 2026

Odpowiedź na interpelację w sprawie organizacji nauczania religii buddyjskiej w polskich szkołach Warszawa, 06-07-2026 Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając na pytania postawione w interpelacji proszę o przyjęcie następujących informacji. Stosownie do art. 53 ust. 4 Konstytucji RP [1] , religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania [2] , nauczanie religii uczniów szkół publicznych i wychowanków przedszkoli publicznych może odbywać się również w szkołach i przedszkolach na zasadach określonych w odrębnej ustawie. Właściwą ustawą jest w tym wypadku ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [3] , która w art. 12 stanowi, że publiczne przedszkola i szkoły podstawowe organizują naukę religii na życzenie rodziców, zaś publiczne szkoły ponadpodstawowe na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów. Po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii decydują uczniowie. Ustawodawca upoważnił nadto ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia w porozumieniu z władzami Kościoła Katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych, w drodze rozporządzenia, warunków i sposobu wykonywania przez szkoły organizacji nauki religii. W rozporządzeniu [4] zobowiązano właściwe władze kościołów i innych związków wyznaniowych do przedstawiania Ministrowi Edukacji Narodowej programów nauki religii opracowanych i zatwierdzonych przez te kościoły i związki. Przewidziano również, że kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii określają odpowiednio Konferencja Episkopatu Polski Kościoła Katolickiego oraz właściwe władze zwierzchnie kościołów lub innych związków wyznaniowych – w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej. Biorąc pod uwagę powyższe, uprzejmie informuję, że sprawę zawarcia porozumienia zainicjował Związek Buddyjski Bencien Karma Kamtsang przesyłając 11 sierpnia 2022 r. w formie elektronicznej prośbę o podpisanie porozumienia pomiędzy Związkiem Buddyjskim Bencien Karma Kamtsang oraz Ministrem Edukacji i Nauki w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii. Wystąpienie zostało podpisane przez Pana Waldemara Zycha przewodniczącego Rady Związku Buddyjskiego. Sprawa została przekazana do realizacji Departamentowi Kształcenia Ogólnego i Podstaw Programowych, a Pan Poseł jako Sekretarz Stanu w ówczesnym Ministerstwie Edukacji i Nauki sprawował nadzór nad realizacją zadań tego departamentu. W lutym 2023 r. powstał pierwszy projekt przedmiotowego porozumienia. Następnie 8 lutego 2024 r. z inicjatywą podpisania porozumienia wystąpiła Polska Unia Buddyjska jako strona podpisania tego porozumienia. Porozumienie zostało podpisane 26 marca 2026 r. Począwszy od wystąpienia Związku Buddyjskiego o podpisanie porozumienia do czasu jego podpisania trwały prace mające na celu uzgodnienie jego akceptowalnej przez obie strony treści. Co do zasady kwalifikacje zawodowe nauczycieli określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Zgodnie z § 8 ww. rozporządzenia kwalifikacje do nauczania religii posiada osoba, która spełnia wymagania kwalifikacyjne określone w porozumieniach zawartych między ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania a Konferencją Episkopatu Polski, a także władzami innych kościołów i związków wyznaniowych. Na podstawie przywołanych wyżej przepisów minister właściwy do spraw oświaty i wychowania podpisał z kościołami i związkami wyznaniowymi o uregulowanej w Rzeczypospolitej Polskiej sytuacji prawnej 8 porozumień w sprawie kwalifikacji nauczycieli religii. Minister Edukacji nie ingeruje w wolność sumienia i wyznania obywateli, którzy korzystając z niej mogą tworzyć wspólnoty religijne. Rejestr kościołów i innych związków wyznaniowych jest prowadzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Kościoły i związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej mogą zaś nauczać własnej religii w przedszkolach i szkołach, przy czym taka działalność wymaga spełnienia warunków wyżej opisanych, to jest zawarcia porozumienia w sprawie kwalifikacji nauczycieli religii oraz przedstawienia programu nauki tej religii. Z poważaniem Barbara Nowacka Minister Edukacji [1] Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 z późn. zm. [2] t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1435 z późn. zm. [3] t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm. [4] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.).

Interpelacja w sprawie organizacji nauczania religii buddyjskiej w polskich szkołach

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji