Interpelacja #16009 - Interpelacja w sprawie skali przemocy i cyberprzemocy w szkołach oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia

Odpowiedź na interpelację w sprawie skali przemocy i cyberprzemocy w szkołach oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia Warszawa, 05-05-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Olgi Semeniuk-Patkowskiej, Posłanki na Sejm RP w sprawie skali przemocy i cyberprzemocy w szkołach oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia”. bezpieczeństwo i zdrowie dzieci i młodzieży, w tym także bezpieczeństwo cyfrowe stanowią priorytet polityki edukacyjnej. Działania Ministra Edukacji koncentrują się na projektowaniu systemowych rozwiązań gwarantujących bezpieczne warunki kształcenia, wychowania i opieki oraz wspierania szkół i placówek systemu oświaty w realizacji zadań w tym obszarze. W ramach podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2025/2026 dla jednostek systemu oświaty ustalone zostały następujące główne zadania: Profilaktyka przemocy rówieśniczej, zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, wsparcie w kryzysach psychicznych, profilaktyka uzależnień. Promowanie higieny cyfrowej i bezpiecznego poruszania się w sieci. Rozwijanie umiejętności krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli nowoczesnych technologii, w szczególności opartych na sztucznej inteligencji oraz korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. Promocja zdrowego trybu życia w szkole - kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych, wspieranie aktywności fizycznej uczniów. Raport „Diagnoza Młodzieży 2026” Raport i rekomendacje” to najnowsze kompleksowe opracowanie przygotowane z inicjatywy Ministerstwa Edukacji Narodowej we współpracy z ekspertami Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej. Diagnoza jest pierwszym kompleksowym opracowaniem naukowym dotyczącym wyzwań społecznych młodego pokolenia. Wskazuje na olbrzymie wyzwania oraz potrzeby młodzieży i młodych dorosłych, które wymagają skutecznych polityk publicznych, w tym ograniczenia negatywnego wpływu środowiska cyfrowego na uczniów, w tym na pracę z młodzieżą i rodzinami. Badanie to stanowi fundament do opracowania nowej, Krajowej Strategii Młodzieżowej [1] . Wyniki Diagnozy Młodzieży 2026 wpisują się w obserwowany trend w innych ostatnich raportach: Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę- „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” oraz Uniwersytetu SWPS –„Obraz bullyingu w szkołach ponadpodstawowych”. Wszystkie raporty wskazują, że polska młodzież mierzy się z kryzysem dobrostanu psychicznego. 1 października 2025 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej uruchomiło Platformę do diagnozy. Jest to aplikacja umożliwiająca szkołom podstawowym i ponadpodstawowym przeprowadzanie anonimowych ankiet wśród uczniów, rodziców i nauczycieli. Aplikacja jest dostępna w Strefie Pracownika Systemu Informacji Oświatowej. Platforma umożliwia przeprowadzenie diagnozy czynników chroniących i czynników ryzyka, o której mowa w art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] . Wyniki diagnozy stwarzają możliwość wykorzystania zbiorczych danych aplikacji przez jednostki samorządu terytorialnego, jako organów prowadzących szkoły i placówki, kuratorów oświaty i ministra właściwego ds. oświaty i wychowania do skutecznego planowania polityki związanej z promocją zdrowia, profilaktyką zachowań ryzykownych i wychowaniem. Ponadto, Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz UNICEF podpisały 23 stycznia 2025 r. plan pracy przy opracowaniu ABS - Programu Antybullyingowego dla Szkół. Program ABS odpowiada na rosnącą potrzebę systemowego, trwałego i włączającego podejścia do przeciwdziałania bullyingowi (przemocy rówieśniczej) w szkołach. Po eskalacji wojny w Ukrainie w lutym 2022 r. tysiące dzieci z Ukrainy dołączyły do polskich szkół, co przyniosło nowe wyzwania kulturowe, językowe i psychospołeczne dla systemu edukacji. Program ABS oferuje szkołom całościowe podejście szkoły do zapobiegania i reagowania na przemoc rówieśniczą. Model ABS opiera się na trzech filarach: Polityka szkoły – jasne zasady, procedury i zakres odpowiedzialności. Reagowanie – skuteczne, empatyczne i zgodne z procedurami interwencje. Profilaktyka – systemowe budowanie pozytywnego klimatu szkoły. W roku szkolnym 2025/2026 Model ABS jest pilotażowo wdrażany w 20 szkołach podstawowych w dwunastu regionach Polski wraz z pakietem szkoleniowym dla ekspertów: Model pracy z radami pedagogicznymi, Scenariusze zadań z radami pedagogicznymi, Narzędzia do diagnozy, planowania i ewaluacji, E-kursy pomocnicze (3x3). Ośrodek Rozwoju Edukacji pracuje nad wdrożeniem w szkołach programu ABS- Programu Antybullyingowego dla Szkół, mającego na celu kompleksowe wspieranie szkół w profilaktyce przemocy rówieśniczej. Inicjatywa ta, realizowana wspólnie z UNICEF, obejmuje przygotowanie konsultantek i konsultantów do pełnienia roli ekspertów ABS poprzez cykl szkoleń. Opiera się na rocznym wparciu konsultacyjnym szkoły realizowany przez ekspertów ABS zatrudnionych w placówkach doskonalenia zawodowego nauczycieli lub poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Zadaniem ekspertów jest wspomaganie szkoły do samodzielnego zarządzania wewnątrzszkolnym programem ABS w kolejnych latach. Proces ten obejmuje spotkania z dyrektorem, przeprowadzeniu 3 rad pedagogicznych oraz 15 konsultacji w trybie online, monitorowanie postępów oraz wspólnym podsumowaniu działań szkoły po zakończeniu cyklu pracy. W związku z potrzebą podjęcia działań systemowych w ramach zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży, w tym skutecznego reagowania w przypadku wystąpienia przemocy rówieśniczej, został powołany specjalny Zespół Zarządzeniem Ministra Edukacji z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych w jednostkach systemu oświaty [3] . Zadaniem Zespołu jest przygotowanie na podstawie przeprowadzonej analizy, propozycji rozwiązań w zakresie szeroko pojmowanego bezpieczeństwa i zdrowia, w tym zdrowia psychicznego uczniów i wychowanków, w szczególności w obszarze: sposobu identyfikacji i analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych; klasyfikowania przyczyn i okoliczności wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych; procedur stosowanych w trakcie i po zakończeniu wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych; instytucjonalnego systemu wsparcia i pomocy dla wszystkich osób zaangażowanych w zdarzenie, w szczególności uczniów i wychowanków, kadry kierowniczej i pedagogicznej oraz innych pracowników jednostek systemu oświaty, rodziców; zasad i zakresu współpracy z organizacjami pozarządowymi; systemu doskonalenia kadry kierowniczej i pedagogicznej jednostek systemu oświaty w zakresie zapobiegania wypadkom i innym zdarzeniom nadzwyczajnym oraz reagowania na nie; współpracy jednostek systemu oświaty i odpowiednich służb z rodzicami uczniów i wychowanków. Dostosowanie systemu oświaty do wyzwań cyfrowego świata jest ważnym zadaniem bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. Bezpieczne korzystanie z mediów i informacji, przeciwdziałanie dezinformacji oraz znajomość zasad bezpieczeństwa, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z zasobów edukacyjnych i urządzeń cyfrowych są kluczowymi zagadnieniami nie tylko dla uczniów, ale również dla nauczycieli i innych pracowników szkoły. Ważnym aspektem cyberbezpieczeństwa jest profilaktyka cyberprzemocy, kontaktu z niebezpiecznymi treściami, cyberuzależnień, świadomość zagrożeń i konsekwencji prawnych prowadzonej aktywności w Internecie oraz zagrożeń związanych z wizerunkiem online i prywatnością. 12 września 2024 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie przyjęcia Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji [4] (PCTE), która ma charakter programu i dokumentu strategicznego, wyznaczającego ramy polityki państwa i działań podejmowanych w obszarze cyfryzacji edukacji w perspektywie krótko, średnio oraz długoterminowej. PCTE wskazuje na niezbędne działania, które powinny zostać podjęte dla pełnego urzeczywistnienia wizji nakreślonej w podstawie programowej kształcenia ogólnego, w dokumentach unijnych i innych dokumentach, w celu przygotowania kolejnych pokoleń obywateli do wyzwań społeczeństwa cyfrowego związanych z rozwojem informatyki i technologii cyfrowej. PCTE wskazuje, iż w transformacji cyfrowej szkół bardzo ważną rolę pełnią inicjatywy skoncentrowane na zapewnieniu odpowiedniej higieny cyfrowej oraz bezpiecznym korzystaniu z komputera i Internetu. Zagadnieniu cyberbezpieczeństwa poświęcono osobny rozdział w dokumencie - Cyfrowe bezpieczeństwo, w którym wskazano, że celem działań w obszarze edukacji jest sprawienie, by użytkownik Internetu rozumiał i krytycznie oceniał różne aspekty mediów i kontekstów medialnych oraz tworzenia komunikacji w różnych kontekstach, świadomie korzystał np. z komunikatorów, platform elektronicznych, portali społecznościowych oraz miał świadomość zagrożeń związanych z dostępem do określonych treści, a także istnienia narzędzi ograniczających ich dostępność. PCTE stwierdza jednoznacznie, że bezpieczne korzystanie z mediów i informacji, przeciwdziałanie dezinformacji oraz znajomość zasad bezpieczeństwa, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z zasobów edukacyjnych i urządzeń cyfrowych są kluczowymi zagadnieniami nie tylko w odniesieniu do uczniów, ale również nauczycieli i innych pracowników szkół. Wśród wskazanych w PCTE działań do zrealizowania w obszarze cyfrowego bezpieczeństwa należą: Wspieranie nauczania o edukacji medialnej, higienie cyfrowej i cyberbezpieczeństwie. Opracowanie wytycznych dla nauczycieli i ram kompetencji uczniów w zakresie cyberbezpieczeństwa i higieny cyfrowej. Opracowanie zasad systematycznego przeprowadzenia szkoleń dla nauczycieli i rodziców w zakresie cyberbezpieczeństwa. Działania na rzecz rozwoju i doskonalenia kompetencji cyfrowych nauczycieli oraz wykorzystywania nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu są również od wielu lat wspierane z wykorzystaniem środków finansowych UE. W ramach szkoleń dla nauczycieli realizowanych ze środków europejskich zarówno Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności jak i Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego, realizowane są szkolenia dla nauczycieli z zakresu umiejętności cyfrowych. Planowane jest przeszkolenie ponad 100 tys. nauczycieli z umiejętności cyfrowych o różnym stopniu zaawansowania. Wszystkie szkolenia oparte są o wypracowane przez MEN standardy kompetencji cyfrowych nauczycieli, które obejmują m. in. kwestie związane z przepisami prawa i zasadami bezpieczeństwa dotyczącymi korzystania z zasobów dostępnych w sieci oraz zagrożeniami. W ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej wszystkie szkoły w Polsce otrzymały możliwość bezpłatnego korzystania z usług dostępu do bezpiecznego Internetu o symetrycznej przepustowości co najmniej 100 Mb/s, wraz z dostępem do cyfrowych treści edukacyjnych i narzędzi ułatwiających naukę oraz kontakt z nowymi technologiami. Program został zaprojektowany na mocy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej [5] . Bezpieczeństwo użytkowników w ramach OSE zostało zapewnione przez usługi zabezpieczające dostarczone przez operatora OSE – Naukową i Akademicką Sieć Komputerową – Państwowy Instytut Badawczy. Do OSE włączonych jest ponad 19 tys. szkół. Podłączone do sieci, za pośrednictwem OSE, placówki korzystają z usług chroniących użytkowników przed dostępem do treści potencjalnie szkodliwych, szkodliwym oprogramowaniem, atakami sieciowymi oraz wirusami na poziomie podstawowym. Szkoły posiadają ochronę przed dostępem do stron zawierających treści potencjalnie szkodliwe i nielegalne, w tym materiały pornograficzne czy pokazujące agresję i przemoc. W ramach tej usługi dyrektorowi szkoły udostępniane są raporty zawierające dane o wykrytych potencjalnych zagrożeniach. Kwestie nękania cyfrowego tzw. cyberbullyingu podjęte są w międzynarodowych badaniach kompetencji matematycznych i przyrodniczych czwartoklasistów TIMSS i międzynarodowych badaniach umiejętności piętnastolatków. W badaniach tych uczestniczą polscy uczniowie. Ministerstwo Edukacji Narodowej zleca i nadzoruje ich realizację na terenie Polski. Z ostatniego badania TIMSS (przeprowadzonego w 2023 r., a wyniki zostały ogłoszone w grudniu 2024 r.) wynika, że 6% polskich czwartoklasistów otrzymywało przykre lub raniące wiadomości przez Internet przynajmniej raz w tygodniu, a 15% kilka razy w roku. Ponadto 3% badanych doświadczyło zamieszczania w Internecie przykrych lub raniących informacji na swój temat przez innych użytkowników co najmniej raz w tygodniu, a 5% kilka razy w roku. Pytania dotyczące cyberbullyingu pojawiły się na także w formularzach kontekstualnych międzynarodowego badania umiejętności piętnastolatków PISA. Jego ostatnią edycję przeprowadzono w Polsce w 2022 r, a wyniki ogłoszono w grudniu 2023 r. Z badania wynika, iż większość polskich piętnastolatków doświadczyła zjawisk, które można określić mianem cyberbullyingu. Tylko 23% polskich piętnastolatków nie otrzymało niemiłych, wulgarnych lub obraźliwych wiadomości, komentarzy lub filmów a 30% nie doświadczyło publikowania w Internecie informacji na swój temat bez zgody. Z badania wynika, że zjawisko cyberbullyingu narasta wraz z wiekiem - ma niszowy charakter w młodszych klasach szkoły podstawowej, a masowy - na początku szkoły ponadpodstawowej. Różnica ta ma zapewne związek z mniejszym zaangażowaniem młodszych dzieci w rzeczywistość wirtualną. Ponadto w celu zebrania szczegółowych danych na temat kompetencji socjoemocjonalnych polskich uczniów (w tym tych warunkowanych korzystaniem z narzędzi i zasobów cyfrowych) Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało się na przystąpienie do koordynowanego przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) badania umiejętności społecznych i emocjonalnych piętnastolatków SSES. Dzięki niemu w 2027 r. będziemy mieli dostęp do szczegółowych informacji na temat wpływu procesów cyfryzacyjnych na dobrostan uczniów z naszego kraju. Działania Ministra Edukacji w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego skupiają się na prewencji, a przede wszystkim na rozwijaniu umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli tak, aby byli w stanie rozpoznać zagrożenie i odpowiednio na nie zareagować, oraz na projektowaniu systemowych rozwiązań gwarantujących bezpieczne warunki kształcenia, wychowania i opieki oraz wspierania szkół i placówek systemu oświaty w realizacji zadań w tym obszarze. Zadaniem systemu oświaty jest upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o cyberbezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, w tym związanych z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Bezpieczne korzystanie z mediów i informacji, znajomość zasad bezpieczeństwa, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z zasobów edukacyjnych i urządzeń cyfrowych oraz wiedza o konsekwencjach prawnych prowadzonej aktywności w Internecie, o zagrożeniach związanych z wizerunkiem online i prywatnością są kluczowymi zagadnieniami nie tylko dla uczniów, ale również dla nauczycieli i innych pracowników szkoły. Zagadnienia z zakresu cyberprzemocy oraz kwestie etyczne z wykorzystaniem komputerów w sieci są uwzględnione w szczególności w celach kształcenia i treściach nauczania podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotów: informatyka, etyka oraz edukacja dla bezpieczeństwa [6] , które są realizowane w szkole podstawowej i ponadpodstawowej odpowiednio do wieku, możliwości i potrzeb uczniów. Uczniowie podczas zajęć z informatyki poznają zasady bezpiecznego korzystania z sieci, w tym opisują kwestie etyczne związane z wykorzystaniem komputerów i sieci komputerowych, takie jak: bezpieczeństwo, cyfrowa tożsamość, prywatność, własność intelektualna, równy dostęp do informacji i dzielenie się informacją. Podczas zajęć z etyki uczeń realizuje treści związane z rozpoznawaniem i charakteryzowaniem różnych przejawów przemocy oraz wyjaśnia pojęcie cyberprzemocy. W trakcie zajęć edukacja dla bezpieczeństwa uczniowie wyjaśniają znaczenie cyberprzemocy, poznają procedury postępowania w przypadku jej wystąpienia, wskazują niewłaściwe zachowania dotyczące cyberprzemocy i uczą się właściwie na nią reagować. Nowy, nieobowiązkowy przedmiot – edukacja zdrowotna, który realizowany jest w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych od 1 września 2025 r. umożliwia uczniom uzyskanie i rozwijanie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych pozwalających na trafne rozpoznanie potrzeb zdrowotnych własnych i otoczenia oraz podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy naprawczych. Edukacja zdrowotna to nowoczesny przedmiot, którego celem jest wyposażenie dzieci i młodzieży w rzetelną wiedzę, umiejętności oraz postawy umożliwiające skuteczne dbanie o zdrowie własne i innych osób we wszystkich jego wymiarach: fizycznym, psychicznym, społecznym, środowiskowym i cyfrowym. Uczy podejmowania świadomych decyzji zdrowotnych. Promuje zdrowy styl życia. Rozwija umiejętności komunikacji, empatii i troski o siebie i otoczenie. Pozwala ustrzec się przed różnorodnymi zagrożeniami – od chorób zakaźnych, przez uzależnienia, po dezinformację. Głównym celem przedmiotu edukacja zdrowotna [7] jest kształtowanie kompetencji uczniów związanych z całożyciową dbałością o zdrowie oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia. Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności wyodrębnione w każdym z dziesięciu działów tematycznych: Wartości i postawy, m.in.: zdrowie jako wartość; troska i odpowiedzialność o własne zdrowie; szacunek i empatia; rozwijanie poczucia własnej wartości; postawa optymizmu życiowego. Zdrowie fizyczne, m.in. : zdrowy styl życia, rzetelne źródła informacji; znaczenie higieny osobistej dla utrzymania zdrowia; wiedza o otyłości, badaniach przesiewowych; objawy choroby; szczepienia; przygotowanie do wizyty lekarskiej; pierwsza pomoc. Aktywność fizyczna, m.in.: korzyści zdrowotne z prowadzenia zdrowego stylu życia; promowanie aktywności fizycznej. Odżywianie, m.in.: talerz zdrowego żywienia; zdrowe nawadnianie; przygotowywanie prostych i zdrowych posiłków; oznakowania na produktach spożywczych; ocenianie świeżości produktów. Zdrowie psychiczne, m.in.: omawianie pojęcia zdrowia psychicznego; rozpoznawanie i nazywanie emocji; stres i jego wpływ na życie; pozytywna samoocena; postawa asertywna; zachowania przemocowe, autoagresywne; komunikacja werbalna i niewerbalna; miejsca uzyskania pomocy psychologicznej; potrzeby osób z zaburzeniami. Zdrowie społeczne, m.in.: relacje (koleżeństwo, przyjaźń, miłość), rozpoznawanie niewłaściwych zachowań w relacjach; modele i funkcje rodziny, wartość rodziny w życiu osobistym człowieka; prawa i obowiązki dziecka oraz rodziców; dbanie o relacje z rodzicami, rodzeństwem i najbliższym otoczeniem; zmiany w rodzinach (m.in. rozwód, pojawienie się rodzeństwa, choroba, śmierć). Dojrzewanie (tylko w szkole podstawowej), m.in.: zmiany występujące w okresie dojrzewania; zasady higieny osobistej w związku ze zmianami; cykl miesiączkowy. Zdrowie seksualne, m.in.: pojęcia: zdrowie seksualne, seksualność, poronienie, aborcja; przebieg ciąży; budowa i funkcje narządów płciowych; proces zapłodnienia; autonomia cielesna; stereotypy płciowe, zagrożenia związane z różnymi aspektami seksualności; formy przemocy seksualnej. Zdrowie środowiskowe, m.in.: wpływ środowiska na zdrowie człowieka; zanieczyszczenie powietrza; kontakt z naturą; natężenie hałasu; działania proekologiczne; zmiany klimatu. Internet i profilaktyka uzależnień, m.in.: higiena cyfrowa; zagrożenia wynikające z technologii informacyjno-komunikacyjnej, w tym, cyberprzemoc, hejt. Mowa nienawiści, patostreaming, uzależnienie od gier i Internetu, uwodzenie w sieci, korzyści i zagrożenia związane z AI ; zagrożenia związane z zażywaniem substancji psychoaktywnych; sposoby reagowania w sytuacjach występowania zagrożeń z korzystaniem z Internetu i substancji psychoaktywnych; ochrona prywatności; dezinformacja; uzależnienia. System ochrony zdrowia (tylko w szkołach ponadpodstawowych), m.in.: prawa pacjenta; osoby i instytucje odpowiedzialne za przestrzeganie praw pacjenta Przedmiot edukacja zdrowotna ma pozwalać uczniom zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności, które mają realne zastosowanie w ich codziennym życiu, wpływając na ich świadome decyzje dotyczące zdrowia. Nauczyciel w tym procesie ma pełnić rolę przewodnika i mentora, który współpracuje z uczniami, wspiera ich w kształtowaniu postaw, wartości i nawyków sprzyjających dbałości o zdrowie. Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach IV do VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. Obowiązkowe do realizacji będą takie działy, jak: bezpieczeństwo, higiena cyfrowa, odżywianie, profilaktyka uzależnień, zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne oraz pierwsza pomoc. Nieobowiązkowe będą natomiast zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego. Minister Edukacji powołał zespół ekspercki który przeanalizuje dotychczasową podstawę programową edukacji zdrowotnej i wskaże szczegółowe treści, które będą nieobowiązkowe. Członkami zespołu zostali: Zbigniew Izdebski – koordynator, Antonina Kopyt, Dariusz Samborski, Aleksandra Lewandowska, Joanna Napierała. Istotne problemy społeczne powinny być omawiane z uczniami na zajęciach z wychowawcą, realizowanych obowiązkowo we wszystkich typach szkół. Decyzję o szczegółowej tematyce tych zajęć podejmuje wychowawca, biorąc pod uwagę np. potrzeby danej grupy uczniów oraz aktualne problemy społeczny, w tym na temat ograniczenia przemocy i cyberprzemocy w środowisku szkolnym. Ofertę w zakresie wynikającym z kierunków realizacji polityki oświatowej państwa są zobowiązane przygotować publiczne placówki doskonalenia nauczycieli. Placówki te - przepisami § 13 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r . w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli [8] - zobowiązane są do realizacji doskonalenia nauczycieli w zakresie wynikającym z ustalonych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania – we wskazanym wyżej trybie - kierunków realizacji polityki oświatowej państwa oraz wprowadzanych zmian w systemie oświaty. Nauczyciele mają możliwość poszerzania kompetencji zawodowych, również w zakresie rozpoznawania i reagowania na przypadki przemocy wśród uczniów, przez udział w różnego rodzaju formach kształcenia ustawicznego. Dyrektorzy szkół i placówek są zobowiązani do zapewnienia nauczycielom wsparcia w ramach doskonalenia zawodowego, a formy doskonalenia nauczycieli muszą być zgodne z potrzebami zarówno szkoły czy placówki, jak i indywidualnymi potrzebami nauczycieli. Potrzeby te rozpoznaje dyrektor danej placówki. Określane są one na każdy rok szkolny. Zgodnie z przepisami § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, szczegółowych celów szkolenia branżowego oraz trybu i warunków kierowania nauczycieli na szkolenia branżowe [9] dyrektorzy szkół do dnia 31 października danego roku składają do organu prowadzącego wnioski o dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli w następnym roku kalendarzowym, uwzględniające określone w tym zakresie potrzeby szkół i nauczycieli. Zgodnie z przepisami art. 70 a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela [10] organy prowadzące szkoły są zobowiązane do wyodrębniania w swoich budżetach środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli. Wszystkie jednostki systemu oświaty realizują zadania służące wspieraniu rozwoju uczniów oraz mają obowiązek ustalania i przestrzegania procedur zapewniających bezpieczeństwo, w tym procedur postępowania w sytuacjach trudnych i kryzysowych. Nauczyciele współpracują w rozwiązywaniu problemów i zapewniają uczniom bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne [11] Wobec powyższego na nauczycielach, w tym pedagogach szkolnych i psychologach, spoczywa prawny obowiązek zapewnienia uczniom bezpieczeństwa oraz reagowania na sytuacje zagrożenia życia lub zdrowia, również psychicznego. Wynika to także z przepisów określających zadania dyrektora szkoły, który ma obowiązek organizowania pracy i sprawowania nadzoru nad działaniami podejmowanymi w celu zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki [12] . Ministerstwo przygotowało materiał pn. „Zadania i rola nauczyciela psychologa w przedszkolu, szkole i placówce – rekomendacje” [13] dla przedszkoli, szkół i placówek, w którym opisano zadania i rolę nauczyciela psychologa. W materiale przedstawiono praktyczne rozwiązania i rekomendacje dotyczące realizacji tych zadań, oparte na doświadczeniach jednostek systemu oświaty, które mogą wspierać efektywną organizację pracy na stanowisku nauczyciela psychologa. Odpowiednia do potrzeb dziecka/ucznia sieć wsparcia społecznego jest istotnym czynnikiem ochronnym przed rozwojem zaburzeń psychicznych, dlatego podkreślono znaczenie włączania w działania na rzecz dziecka innych nauczycieli, rodziców i samych uczniów, a jeśli zajdzie taka potrzeba, również specjalistów z innych sektorów. Jednocześnie publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne realizują zadania polegające na bezpośrednim wspieraniu nauczycieli, wychowawców i specjalistów szkolnych, w szczególności poprzez pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży, rozwijaniu zainteresowań i uzdolnień uczniów, a także w rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych [14] . Działania te obejmują również współpracę z przedszkolami, szkołami i placówkami w zakresie organizowania i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, opracowywania i realizowania indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych, a także udział w działaniach profilaktycznych oraz w edukacji dotyczącej ochrony zdrowia psychicznego [15] . Zadania te są realizowane m.in. w formie porad i konsultacji, udziału w spotkaniach zespołów nauczycieli i specjalistów lub rad pedagogicznych, warsztatów, grup wsparcia, wykładów i prelekcji, mediacji, interwencji kryzysowej, działalności informacyjno-szkoleniowej oraz organizowania i prowadzenia sieci współpracy i samokształcenia, co dodatkowo podkreśla aktywną i bezpośrednią rolę poradni w systemie wsparcia dzieci i młodzieży [16] . Równolegle Ministerstwo prowadzi działania mające na celu wzmocnienie potencjału poradni m.in. poprzez programy grantowe dla specjalistów, szkolenia oraz rozwój infrastruktury na poziomie województw [17] . Ministerstwo Edukacji Narodowej od kilku lat konsekwentnie prowadzi politykę rozbudowy systemu wsparcia psychologiczno-pedagogicznego poprzez zapewnienie stałej obecności nauczycieli specjalistów we wszystkich przedszkolach i szkołach. Od 1 września 2022 r. w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych obowiązują standardy zatrudniania nauczycieli specjalistów, takich jak: pedagodzy specjalni, psycholodzy, pedagodzy szkolni, logopedzi, terapeuci pedagogiczni lub doradcy zawodowi [18] . Celem tych działań jest zwiększenie dostępności specjalistów w szkołach i przedszkolach, szybsze diagnozowanie trudności uczniów w nauce lub ich problemów emocjonalnych czy zaburzeń rozwojowych, możliwość wczesnego reagowania i wsparcia uczniów, poprawa ich bezpieczeństwa i dobrostanu, a także wsparcie nauczycieli przedmiotowych w zakresie pracy z uczniami z różnymi potrzebami i możliwościami. W związku z podjętymi działaniami liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21 923,67 etatów w roku szkolnym 2021/2022 do 57 688,70 etatów w roku szkolnym 2025/2026. Oznacza to wzrost o 35 765,03 etatów, co stanowi ponad 163% . Wprowadzenie standardów przyniosło efekt w postaci zwiększenia dostępności specjalistów w szkołach i przedszkolach. Pozwala to na wcześniejsze rozpoznawanie trudności dzieci i uczniów oraz na możliwość wczesnego reagowania i udzielania adekwatnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Ponadto w odpowiedzi na zgłaszane trudności w realizacji standardu zatrudnienia nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach niepublicznych, w 2025 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało, w oparciu o propozycje strony społecznej, przepis deregulacyjny, którego celem jest zapewnienie dzieciom i młodzieży uczęszczającym do niepublicznych przedszkoli i szkół wsparcia psychologiczno-pedagogicznego w sytuacji zwiększonych potrzeb w tym zakresie, wynikających m. in. z kryzysu zdrowia psychicznego młodych Polek i Polaków. Nauczyciele oraz nauczyciele specjaliści mogą korzystać z szerokiego wachlarza szkoleń, konsultacji i form doradztwa realizowanych w ramach projektów, w tym: Projekt szkoleniowy dla nauczycieli specjalistów pn. „Szkoła dostępna dla wszystkich"– realizator: Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) i UNICEF we współpracy z uczelniami i organizacjami pozarządowymi. Projekt realizowany jest w okresie od maja 2023 r. do czerwca 2026 r. Głównym celem projektu jest podniesienie kompetencji nauczycieli specjalistów (pedagogów, psychologów, pedagogów specjalnych, logopedów) w zakresie udzielania adekwatnego do potrzeb wsparcia dla wszystkich grup odbiorców (dzieci/uczniów, rodziców, nauczycieli). W projekcie przygotowano pięć programów szkoleniowych, w tym program dotyczący ochrony zdrowia psychicznego oraz zapobiegania zaburzeniom psychicznym dzieci i młodzieży. Nauczyciele specjaliści biorący udział w projekcie zostali przygotowani do wdrożenia w praktyce opracowanych w projekcie interwencji [19] , rozumianych jako strategie reagowania na sytuacje problemowe, wynikające ze zróżnicowanych potrzeb dzieci i uczniów. Do udziału w projekcie zaproszonych zostało 865 placówek edukacyjnych (szkół, przedszkoli, poradni psychologiczno-pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli) oraz 1906 zatrudnionych w nich nauczycieli specjalistów, którzy dzięki udziałowi w projekcie zostali przygotowani do pełnienia funkcji doradcy ds. dostępności uczenia i obejmują wsparciem ponad 16 tysięcy nauczycieli i ponad 100 tys. dzieci oraz ponad 200 tys. rodziców. Projekt ma również komponent badawczy i ewaluacyjny, a wyniki otrzymane w rezultacie tych działań zostaną wykorzystane do stworzenia banku praktyk sprawdzonych empirycznie, które zostaną udostępnione wszystkim nauczycielom specjalistom. Działania obejmują m.in. przygotowanie materiałów merytorycznych, filmów, webinarów, a także prowadzenie szkoleń wzmacniające praktyczne kompetencje nauczycieli. Ponadto, Ośrodek Rozwoju Edukacji organizuje różne formy doskonalenia skierowane do pracowników oświaty, w tym do nauczycieli, pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli, jednostek samorządu terytorialnego. Ośrodek Rozwoju Edukacji organizuje szkolenia dotyczące programu wychowawczo-profilaktycznego, przeciwdziałania przemocy w szkole, prowadzi konferencje, wydaje materiały. W zakładce Wychowanie i profilaktyka znajduje się szereg publikacji do bezpłatnego pobrania, np. Przeciwdziałanie agresji i przemocy w szkole. Poradnik dla nauczycieli; Zapobieganie agresji w szkole. Metody organizacji codziennej pracy wychowawczej; Planowanie przeciwdziałania agresji w szkole – poradnik; Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć, by skutecznie działać. Wydanie II; Możliwości ograniczania agresji w szkole; Planowanie przeciwdziałania agresji w szkole, Profilaktyka agresji i przemocy rówieśniczej w klasie. Ośrodek Rozwoju Edukacji także wspierał merytorycznie pracowników oświaty w zakresie skutecznego przeciwdziałania agresji i przemocy rówieśniczej, w ramach szkoleń: „Interwencja w sytuacji przemocy rówieśniczej. Metoda Wspólnej Sprawy wg Kena Rigbiego. Edycja VII” ; „Trening Pewności Siebie. Program dla dzieci doświadczających przemocy rówieśniczej” – stacjonarne warsztaty. W roku szkolnym 2025/2026 również planowane są 2 szkolenia w zakresie tematyki przemocy wobec dzieci: „Profilaktyka i rozpoznawanie wykorzystania seksualnego dzieci i młodzieży, postępowanie w przypadku wykorzystania seksualnego dzieci i młodzieży" dla pracowników młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii i poradni psychologiczno-pedagogicznych. Zadanie będzie realizowane w I kwartale 2026 r. w ramach Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023–2026. „Cyberuzależnienie i cyberprzemoc. Dokąd zmierzamy we współczesnym świecie?" Szkolenie on-line dla kadry systemu oświaty, w tym pracowników młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii. Realizacja zadania planowana jest na II kwartał 2026 roku. Ministerstwo Edukacji Narodowej ściśle współpracuje z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwem Sprawiedliwości w zakresie określenia wytycznych dla szkół i nauczycieli oraz systemu wczesnego reagowania na oznaki przemocy wobec dziecka i udzielenia dziecku szybkiej pomocy. Obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace, w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw opracowania projektów założeń centralnego systemu teleinformatycznego wymiany informacji o małoletnich doznających przemocy domowej [20] . W zakresie podejmowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej działań jest upowszechnianie w szkołach i placówkach bezpłatnych telefonów zaufania i infolinii pomocowych. Dzieci, młodzież i dorośli przeżywający sytuacje problemowe, hejt, agresję ze strony rówieśników, lęki, napięcia emocjonalne, kłopoty i trudności wpływające na zdrowie psychiczne mają możliwość skorzystania anonimowo z bezpłatnych, dostępnych infolinii. Ponadto Standardy ochrony małoletnich wprowadzone w 2024 r. w jednostkach systemu oświaty i innych podmiotach w których przebywają małoletni również odnoszą się również do przeciwdziałania i ochrony dzieci przed przemocą i cyberprzemocą. W 2025 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej zorganizowało: Tydzień o bezpieczeństwie , Tydzień o budowaniu relacji – dla przedszkoli, Tydzień o przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej – dla szkół podstawowych, ponadpodstawowych i placówek oświatowych. Akcja informacyjno-edukacyjna miała podkreślić znaczenie dialogu opartego na wzajemnym szacunku, komunikacji przeprowadzanej w atmosferze empatii i życzliwości oraz konieczności podjęcia inicjatyw wspierających rozwój emocjonalny i społeczny uczniów. Przygotowany został „Pakt na rzecz przeciwdziałania przemocy rówieśniczej”, który stanowi wspólną deklarację budowania środowiska szkolnego wolnego od przemocy, nienawiści i wykluczenia, podkreślając fundamentalne prawo każdego dziecka do dorastania w świecie opartym na empatii, dialogu i wzajemnym szacunku. Sygnatariusze zobowiązali się do natychmiastowego reagowania na krzywdę, wspierania osób doświadczających niesprawiedliwości oraz wspólnego działania na rzecz tworzenia bezpiecznych i przyjaznych szkół oraz przedszkoli. Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z Instytutem Badań Edukacyjnych, Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, NASK oraz organizacjami pozarządowymi przygotowało pakiety materiałów edukacyjnych dostosowane do różnych grup wiekowych oraz specyfiki przedszkoli i szkół. Wśród materiałów znajdują się scenariusze zajęć dla różnych klas, broszury na temat cyberprzemocy, bullyingu czy radzenia sobie ze stresem, plakaty, ulotki, grafiki ułatwiające promowanie kultury szacunku i bezpieczeństwa. Istnieją także „Ścieżka pomocy” dla uczniów, nauczycieli szkoły mająca na celu wsparcie dziecka w trudnej sytuacji. Pakiet materiałów został przekazany do szkół, ponadto ww. materiały dostępne są na stronie Ministerstw Edukacji Narodowej i Ośrodka Rozwoju Edukacji i może z niego korzystać całe środowisko szkolne zarówno w czasie trwania Tygodni i przez cały rok szkolny. Ponadto, w ramach tej inicjatywy do kuratoriów oświaty przesłano ankiety skierowane do nauczycieli oraz rodziców dotyczące przeciwdziałania przemocy rówieśniczej. Dzięki anonimowej formie i pytaniom otwartym, badanie to miało charakter jakościowy. Uzyskane odpowiedzi pozwolą lepiej zrozumieć doświadczenia i potrzeby nauczycieli i rodziców w zakresie profilaktyki przemocy rówieśniczej. Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród nauczycieli pokazują, że: zdecydowana większość badanych nauczycieli potwierdza istnienia w szkołach jasnych procedur reagowania na przemoc rówieśniczą, dominującą grupę stanowią sytuacje, w których uczniowie będący świadkami lub ofiarami przemocy zgłaszają przemoc jedynie „często (w większości przypadków)” lub „czasami (mniej więcej w połowie przypadków)”, w mniejszości pozostają wskazania na to, że sytuacje przemocy rówieśniczej „nigdy (nie zgłaszają w ogóle)” lub „bardzo rzadko (w wyjątkowych przypadkach), Analiza obszaru odnoszącego się do wparcia nauczycieli w zakresie reagowania na przemoc rówieśniczą pokazuje, że: najczęściej wskazywaną odpowiedzią była potrzeba lepszej współpracy w większe zaangażowanie rodziców uczniów, zdecydowana większość wskazała na potrzebę dostępu do materiałów do pracy z uczniami i klasą po incydencie wystąpienia przemocy oraz szkoleń z rozpoznawania i adekwatnego reagowania na przemoc rówieśniczą. bardzo liczna grupa nauczycieli wskazała zwiększenie wsparcia ze strony specjalistów spoza szkoły (np. poradnie psychologiczno-pedagogiczne, policja, organizacje pozarządowe) oraz o zwiększenie czasu na realizację działań wychowawczych (np. zajęcia profilaktyczne, rozmowy indywidualne), Jednocześnie, Minister Edukacji realizuje zadania i projekty na rzecz wsparcia dzieci i młodzieży w zakresie zdrowia psychicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia: 5 września 2024 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację w latach 2024 i 2025 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Zobacz emocje - realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej. Przedmiotem konkursu było zadanie polegające na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach i placówkach programów z zakresu psychoedukacji jako procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę na temat funkcjonowania umysłu i emocji oraz uczy się skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. W wyniku realizacji zadania miały zostać wdrożone i zrealizowane w szkołach i placówkach programy, w wyniku których nastąpi: Poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego: poznanie siebie i swoich reakcji emocjonalnych, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia. Radzenie sobie z trudnościami: umiejętne wykorzystanie narzędzi do skutecznego radzenia sobie z symptomami kryzysu, stresu, lęku, itp. Poprawa relacji interpersonalnych: nauka pozytywnej komunikacji, budowanie zdrowych relacji oraz rozwój empatii i troski o innych. Zapobieganie stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań negatywnych związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia psychicznego i korzystanie z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat zdrowia psychicznego. Minister Edukacji przyznała pięciu podmiotom dotacje na realizację zadań publicznych. 17 lutego 2026 r. odbyło się w Ministerstwie Edukacji Narodowej spotkanie z realizatorami zadania publicznego pn. „Zobacz Emocje" realizowanego w ramach Narodowego Programu Zdrowia. Realizatorzy zadań publicznych osiągnęli skuteczność projektów, mają mierzalne wyniki (np. 100% frekwencja na szkoleniach, procedury kryzysowe wdrożone w szkołach, tysiące uczniów objętych wsparciem) oraz różnorodność podejść z uwzględnieniem obszarów wiejskich po miejskie licea, co pozwala wypracować modelowe rozwiązania dla wszystkich szkół. W spotkaniu uczestniczyli także dyrektorzy, nauczyciele, psycholodzy, pedagodzy, przedstawiciele organów prowadzących i uczniowie z 11 szkół. Wymieniono doświadczenia i wypracowano rekomendacje dla dalszego wsparcia dobrostanu psychicznego uczniów i nauczycieli. 20 sierpnia 2025 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację w 2025 roku zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej - realizacja projektów edukacyjnych. Projekt edukacyjny składał się z dwóch modułów ze sobą powiązanych: a) moduł 1 – „dobre praktyki”: upowszechnienie ciekawych i skutecznych projektów/programów zrealizowanych w szkołach i placówkach od 2021 r., o tematyce przeciwdziałania przemocy rówieśniczej jako elementu profilaktyki uniwersalnej, w ramach której nabywa się wiedzę oraz kształtuje postawy i zachowania szacunku do innych, empatii i tworzenia przyjaznego klimatu w szkole i placówce; b) moduł 2 – „debata”: dyskusja w gronie ekspertów nad aktualnymi wynikami badań z zakresu zdrowia publicznego, zdrowia psychicznego, profilaktyki uzależnień w kontekście przeciwdziałania przemocy rówieśniczej oraz strategiami poprawy. W wyniku realizacji zadania zostały przeprowadzone projekty edukacyjne, które zostaną zaprezentowane społeczności na poziomie lokalnym, regionalnym lub ogólnopolskim. Minister Edukacji przyznała dwunastu podmiotom dotacje na realizację zadań publicznych. 13 kwietnia 2026 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs na realizację w 2026 r. zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Budowanie odporności – realizacja programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych [21] . Projekt składa się z 2 modułów: 1. Moduł I. Zobacz relacje. Zadanie polega na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach i placówkach projektów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych z zakresu psychoedukacji jako procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę i umiejętności w zakresie budowania konstruktywnych relacji, pozytywnej komunikacji interpersonalnej, znaczenia postaw i zachowań w grupie społecznej, indywidualizacji działań (w ramach profilaktyki wskazującej i selektywnej), a także uczy, w tym w praktyce skutecznych strategii radzenia sobie w sytuacjach trudnych. 2. Moduł II. W zdrowiu- w ruchu. Zadanie polega na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach projektów z zakresu aktywności fizycznej i zdrowego żywienia jako aktywnego procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę i umiejętności na temat znaczenia zdrowego stylu życia w przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym oraz utrzymaniu zdrowia psychicznego, a także skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. Na realizacje zadania w 2026 r. zaplanowano budżet w wysokości 7 125 000 zł. W chwili obecnej trwa składanie wniosków. Ponadto ustanowiony 19 marca 2026 roku program dotacyjny Ministra Edukacji pn. „Kompas Młodego Obywatela” przewiduje, że w ramach modułu „Obywatel i media” organizacje pozarządowe mogą ubiegać się do dofinansowanie projektów edukacyjnych obejmujących m.in. rozwijanie kompetencji uczniów w zakresie świadomego i odpowiedzialnego korzystania z mediów (w tym mediów społecznościowych) oraz rozumienia ich wpływu na jednostkę i społeczeństwo; kształcenie umiejętności korzystania z narzędzi cyfrowych oraz krytycznego myślenia, pozwalającego na świadome rozróżnianie informacji rzetelnych od opinii i dezinformacji; wzrostu świadomości zagrożeń występujących w sieci oraz wynikających z ich nadużywania, a także przygotowanie uczniów do aktywnego uczestnictwa w życiu obywatelskim poprzez kształtowanie postaw prospołecznych oraz znajomości praw i obowiązków obywatelskich. Limit środków finansowych przeznaczonych na finansowanie modułu „Obywatel i Media” wynosi 15 000 000 zł. Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji podjęło działania w celu realizacji projektu Wparcia Rówieśniczego w Zakresie Zdrowia Psychicznego Młodzieży głównym celem projektu jest opracowanie i przetestowanie w 200 szkołach ponadpodstawowych metody wsparcia dla uczniów i uczennic w kryzysach psychicznych, opartej o wsparcie rówieśnicze, tzw. metodę peer support; nadrzędnym założeniem projektu jest opracowanie metody wsparcia rówieśniczego zawierającej wszelkie niezbędne informacje i materiały dydaktyczne potrzebne do wdrożenia dla wszystkich grup; w metodzie zawarte zostały m.in. kryteria rekrutacji i oceny gotowości koordynatorów i koordynatorek i schoolworkerów do pełnienia danej funkcji, scenariusze szkoleń i rozmów uczniów z uczniami/uczennicami, schematy przepływu informacji, zasady superwizji oraz wszelkie inne wytyczne uzależnione od ostatecznego kształtu metody. Ministerstwo Edukacji Narodowej zakłada, że wypracowana i przetestowana w projekcie metoda, polegająca na ścisłej współpracy młodzieży z osobami pracującymi w zawodzie psychologa i pedagoga przyczyni się do poprawy klimatu środowiska szkolnego, zwiększy zaufanie do nauczycieli i innych osób dorosłych, wprowadzi do systemu szkolnego niestosowane dotychczas lub zapomniane rozwiązania (np. aktywne słuchanie, mediacje) oraz umożliwi wypracowanie dobrych praktyk w tym zakresie. Mając na uwadze bardzo dynamiczny rozwój technologii oraz platform społecznościowych, walka z cyberprzemocą wymaga ciągłej aktualizacji stosowanych metod w przedszkolach, szkołach i placówkach, w tym rozwiązań technologicznych i legislacyjnych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] https://www.gov.pl/web/edukacja/rozpoczynaja-sie-prace-nad-krajowa-strategia-mlodziezowa [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm. [3] Dz. Urz. ME z 2026 r. poz. 5. [4] Uchwała nr 98 Rady Ministrów w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” z dnia 12 września 2024 r. (M.P. z 2024 r. poz. 812). [5] Dz. U. z 2024 r. poz. 1768. [6] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 378), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. poz. 467 z późn. zm.). [7] Dz. U. z 2025 r. – poz. 378 oraz 382. [8] Dz. U. z 2023 r. poz. 2738 i z 2024 r. poz. 1247. [9] Dz. U. z 2023 r. poz. 2628 t .j. [10] Dz. U. z 2024 r. poz. 986, późn. zm. [11] Działania placówek oświatowych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek (Dz. U. z 2020 r. poz. 2198). [12] Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. [13] https://www.gov.pl/web/edukacja/zadania-i-rola-nauczyciela-psychologa--nauczycielki-psycholozki-w-przedszkolu-szkole-i-placowce [14] § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. [15] § 9 ust. 1 pkt 2-7 ww. rozporządzenia. [16] § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia. [17] https://perspektywa3p.us.edu.pl/ [18] Obowiązek zatrudnienia w placówkach oświatowych nauczycieli specjalistów wynika z art. 42d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.). [19] https://ibe.edu.pl/pl/opis-interwencji [20] powołanego Zarządzeniem nr 37 Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2025 r. [21] https://www.gov.pl/web/edukacja/otwarty-konkurs-ofert-na-realizacje-w-2026-r-zadania-z-zakresu-zdrowia-publicznego-pn-budowanie-odpornosci---realizacja-programow-edukacyjnych-wychowawczych-interwencyjnych-oraz-profilaktycznych

Interpelacja w sprawie skali przemocy i cyberprzemocy w szkołach oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji