Interpelacja #16024 - Interpelacja w sprawie zagrożenia realizacji inwestycji A1.4.1 w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) oraz ryzyk finansowych dla beneficjentów

Interpelacja w sprawie zagrożenia realizacji inwestycji A1.4.1 w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) oraz ryzyk finansowych dla beneficjentów Szanowny Panie Ministrze, działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pana Ministra w sprawie krytycznej sytuacji beneficjentów inwestycji A1.4.1 KPO. Problem dotyczy zwłaszcza działań, w których realizowane są inwestycje budowlane, tj. w zakresie przetwórstwa i wprowadzania do obrotu, w których beneficjentami mogły być przedsiębiorstwa mikro-, małe i średnie (działanie 1), tworzenia centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych (działanie 2) oraz rozwoju gospodarstw rolnych w kierunku krótkich łańcuchów dostaw (działanie 3). Z napływających do mojego i innych biur poselskich oraz zgłaszanych na posiedzeniach Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej licznych skarg od rolników, przedsiębiorców oraz organizacji branżowych wynika, że ostatnie zmiany terminów realizacji przedsięwzięć (wydłużenie ich odpowiednio do 30 kwietnia i 15 czerwca 2026 r.) są dalece niewystarczające. Analiza stanu faktycznego wskazuje na szereg obiektywnych przeszkód, które stawiają pod znakiem zapytania możliwość skutecznego rozliczenia przyznanego wsparcia: 1. Opóźnienia procesowe po stronie instytucji wdrażającej Mimo że nabory wniosków odbywały się w latach 2022-2024, przewlekłość procedur weryfikacyjnych w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa doprowadziła do sytuacji, w której znacząca część umów o objęcie wsparciem została podpisana dopiero w 2025 roku. Beneficjenci ci zostali postawieni w sytuacji drastycznego skrócenia czasu na realizację inwestycji w porównaniu do pierwotnych założeń programu. 2. Specyfika inwestycji budowlanych i technologicznych Przedsięwzięcia w ramach działań 1, 2 i 3 to złożone procesy inwestycyjne. Wymagają one nie tylko robót budowlanych, ale także dostaw specjalistycznych technologii, których łańcuchy dostaw bywają niestabilne. Wydłużenie terminu o zaledwie jeden lub dwa miesiące nie uwzględnia realiów procesów odbiorowych i rozliczeniowych. 3. Czynnik meteorologiczny (przerwa technologiczna) Okres zimowy na przełomie 2025 i 2026 roku, charakteryzujący się niskimi temperaturami, uniemożliwił prowadzenie kluczowych prac zewnętrznych (fundamenty, konstrukcje, nawierzchnie). Ignorowanie tego obiektywnego faktu przy ustalaniu terminów końcowych prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania beneficjentów. Niedotrzymanie napiętych terminów grozi masową utratą kwalifikowalności wydatków, koniecznością zwrotu pobranych zaliczek wraz z odsetkami, a w konsekwencji – utratą płynności finansowej lub upadłością wielu podmiotów, które zaangażowały znaczne środki własne w zaufaniu do stabilności systemu wsparcia państwa. W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie analizy merytoryczne stały za decyzją o wyznaczeniu tak krótkich terminów wydłużenia realizacji projektów zwłaszcza dla działań 1 oraz 3 inwestycji A1.4.1? 2. Ilu beneficjentów (w podziale na poszczególne działania) podpisało umowy o objęcie wsparciem w poszczególnych kwartałach 2025 roku? Jaki był średni czas od złożenia wniosku do zawarcia umowy w tych przypadkach? 3. Czy resort posiada dane na temat liczby inwestycji o charakterze budowlanym, które ze względu na warunki pogodowe w okresie grudzień 2025-luty 2026 zostały czasowo wstrzymane? 4. Jaki jest aktualny średni czas weryfikacji wniosków o płatność końcową w ARiMR i czy resort planuje wdrożenie „szybkiej ścieżki” rozliczeń dla projektów kończących się w II kwartale 2026 r.? 5. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów umożliwiającą wydłużenie terminu realizacji inwestycji do ostatecznej daty dopuszczalnej przez mechanizm KPO, tj. do 31 sierpnia 2026 r.? Jeśli nie, jakie są konkretne przeszkody prawne lub organizacyjne uniemożliwiające takie rozwiązanie? 6. Czy podjęto kroki kadrowe w celu wzmocnienia zespołów weryfikacyjnych w ARiMR, aby wyeliminować zatory w rozliczaniu płatności, które mogą uniemożliwić beneficjentom dotrzymanie terminów wynikających z KPO? 7. Jakie działania osłonowe planuje podjąć ministerstwo, w przypadku gdy beneficjent nie zdoła zakończyć inwestycji w terminie z przyczyn obiektywnych (np. opóźnienie dostaw technologii lub warunki pogodowe), a wykonał znaczną część zakresu rzeczowego? 8. Czy ministerstwo planuje wystąpić do Komisji Europejskiej z wnioskiem o specyficzne potraktowanie inwestycji infrastrukturalnych w rolnictwie, uwzględniając opóźnienia na etapie kontraktacji leżące po stronie administracji publicznej? Biorąc pod uwagę wagę bezpieczeństwa żywnościowego kraju oraz stabilność polskich gospodarstw i przedsiębiorstw rolno-spożywczych, proszę o pilne i wyczerpujące wyjaśnienia. Z poważaniem

Interpelacja w sprawie zagrożenia realizacji inwestycji A1.4.1 w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) oraz ryzyk finansowych dla beneficjentów

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji