Interpelacja #1906 - Zapytanie w sprawie interwencji Policji wobec księdza oraz starszego mężczyzny w Gorzowie Wielkopolskim

Zapytanie w sprawie interwencji Policji wobec księdza oraz starszego mężczyzny w Gorzowie Wielkopolskim Na podstawie Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam zapytanie poselskie dotyczące interwencji Policji, do której doszło w Gorzowie Wielkopolskim po zakończonym pogrzebie na cmentarzu komunalnym przy ul. Żwirowej w dniu 22 października 2024 r. Z dostępnych relacji medialnych oraz świadków zdarzenia wynika, że po zakończeniu uroczystości pogrzebowych policjanci zatrzymali księdza prowadzącego ceremonię do kontroli trzeźwości. Po stwierdzeniu, że duchowny był trzeźwy, funkcjonariusze sprawdzili wyposażenie samochodu, wystawiając mandat karny za brak gaśnicy. W obronie księdza wystąpił 83-letni mężczyzna, który wdał się w dyskusję z policjantami, po czym doszło do eskalacji sytuacji, w wyniku czego starszy mężczyzna został zatrzymany. Świadkowie relacjonują, że interwencja zakończyła się zatrzymaniem seniora, mimo licznych apeli zgromadzonych, aby odstąpiono od dalszych działań, zważywszy na jego wiek oraz stan zdrowia. Na miejsce przyjechało aż pięć radiowozów. Zdarzenie to wywołało liczne kontrowersje w opinii publicznej, a także oburzenie świadków, którzy wskazują, że interwencja była nieadekwatna do sytuacji. Zatrzymanie starszego człowieka, który brał udział w pogrzebie, a także kontrola księdza w okolicznościach tego wydarzenia, budzi wątpliwości co do zasadności działań funkcjonariuszy. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Co było podstawą prawną i faktyczną do podjęcia przez Policję interwencji wobec księdza zaraz po zakończeniu ceremonii pogrzebowej? Czy wobec duchownego istniały jakiekolwiek podejrzenia, które uzasadniały kontrolę trzeźwości i wyposażenia samochodu? Dlaczego interwencja Policji wobec 83-letniego mężczyzny, który wstawił się za księdzem, zakończyła się zatrzymaniem? Jakie były okoliczności i uzasadnienie prawne tego zatrzymania? Czy wobec funkcjonariuszy prowadzących tę interwencję zostaną podjęte działania wyjaśniające, mające na celu ustalenie, czy ich działania były zgodne z przepisami prawa i proporcjonalne do zaistniałej sytuacji? Dlaczego Policja, podejmując działania wobec starszej osoby, która była w stanie emocjonalnym związanym z uroczystością pogrzebową, zdecydowała się na tak dużą eskalację interwencji, angażując aż pięć radiowozów? Czy MSWiA planuje podjąć kroki w celu zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości, które negatywnie wpływają na wizerunek Policji, w szczególności w kontekście nadmiernego stosowania środków przymusu wobec starszych i schorowanych obywateli? Interwencja Policji w tak wrażliwych okolicznościach, jakimi jest pogrzeb, powinna być prowadzona z wyjątkową ostrożnością i wyczuciem. Zatrzymanie starszego człowieka oraz cała otoczka tego zdarzenia wpływają negatywnie na wizerunek służb mundurowych. Wnoszę o udzielenie szczegółowych informacji na temat tego incydentu oraz podjęcie działań, które zapobiegną podobnym sytuacjom w przyszłości.

Odpowiedź na zapytanie w sprawie interwencji Policji wobec księdza oraz starszego mężczyzny w Gorzowie Wielkopolskim Warszawa, 27-02-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na zapytanie numer 1906 pana posła Dariusza Mateckiego oraz grupy posłów [1] w sprawie interwencji Policji wobec księdza oraz starszego mężczyzny w Gorzowie Wielkopolskim uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności, stosownie do stanowiska Komendy Głównej Policji (KGP), warto podkreślić, że zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym [2] , czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji. Mając powyższe na uwadze, 22 października 2024 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim podjęli działania w rejonie cmentarza przy ul. Żwirowej w Gorzowie Wielkopolskim, gdzie w związku ze zbliżającym się Świętem Zmarłych panował wzmożony ruch pojazdów. Podczas pełnienia służby funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę drogową wobec kierującego samochodem osobowym, którym okazał się ksiądz. Mężczyzna został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu (wynik był negatywny), a następnie dokonano sprawdzenia obowiązkowego wyposażenia pojazdu. W wyniku ww. czynności funkcjonariusze stwierdzili, że kierujący nie posiada gaśnicy wymaganej przepisami § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia [3] . W związku z popełnionym wykroczeniem kierujący został ukarany karą grzywny w postaci mandatu karnego kredytowanego za wykroczenie z art. 96 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń [4] . W tym miejscu warto nadmienić, że tego samego dnia wskazany funkcjonariusz Policji przeprowadził jeszcze dwie kontrole drogowe, w tym jedną wobec nietrzeźwego kierującego. Ponadto z informacji przekazanych przez KGP wynika, że powodem wezwania na miejsce zdarzenia dodatkowych sił i środków policyjnych było agresywne zachowanie osób znajdujących się na parkingu cmentarza, w szczególności starszego mężczyzny, które swoim zachowaniem utrudniały funkcjonariuszom wykonywanie czynności służbowych. W ww. działaniach brały udział 3 dodatkowe patrole Policji. W odniesieniu do opisanej w wystąpieniu sytuacji z udziałem starszego mężczyzny informuję, że w Komendzie Miejskiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim były prowadzone czynności wyjaśniające w trybie art. 134i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [5] . Przedmiotowe czynności zakończono 22 listopada 2024 r. wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszowi Policji podejmującemu interwencję wobec ww. starszego mężczyzny w rejonie cmentarza przy ul. Żwirowej w Gorzowie Wielkopolskim w związku z popełnionymi przez niego przewinieniami dyscyplinarnymi. Wskazane postępowanie zostało zakończone 11 grudnia 2024 r. z uwagi na fakt, że obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu. Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z 4 grudnia 2024 r., na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji , wymieniony funkcjonariusz został zwolniony ze służby w Policji 6 grudnia 2024 r. W stosunku do pozostałych funkcjonariuszy biorących udział w opisywanym zdarzeniu w toku czynności wyjaśniających uznano, że swoim postępowaniem dopuścili się uchybienia polegającego na tym, że podczas czynności służbowych 22 października 2024 r. na ul. Żwirowej w Gorzowie Wielkopolskim w trakcie udzielania wsparcia przy interwencji z udziałem starszego mężczyzny nie posiadali kompletnego umundurowania w postaci czapki służbowej, wobec czego, na podstawie § 11 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej Policji [6] , przeprowadzono z funkcjonariuszami rozmowę instruktażową w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonywania zadań i czynności służbowych. Jednocześnie informuję, że w Komendzie Miejskiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim prowadzone było postępowanie przygotowawcze w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza Policji, tj. o czyn z art. 222 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny [7] . Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone 7 stycznia 2025 r. wydaniem postanowienia [8] o umorzeniu, na podstawie art. 17 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego [9] , z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia ww. czynu. Ponadto w Prokuraturze Rejonowej w Gorzowie Wielkopolskim wszczęto postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego . Przedmiotowe postępowanie 4 grudnia 2024 r. zostało przekazane do Prokuratury Rejonowej w Słubicach, gdzie 9 grudnia 2024 r. wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowienie nie jest prawomocne. Przedstawiając powyższe, pragnę jednocześnie zauważyć, odnosząc się szerzej do zagadnień podniesionych przez panów posłów, że zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą legalizmu Policja działa na podstawie i w granicach prawa. Powyższe oznacza, że normy prawne określają kompetencje, zadania i tryb postępowania Policji, wyznaczając tym samym granice jej aktywności. Podkreślić należy, że funkcjonariusze Policji podejmują interwencje na podstawie oceny zachowań w danym miejscu i czasie przez pryzmat znamion wykroczenia lub przestępstwa. Ustawodawca wskazał i przydzielił środki, przy pomocy których Policja stoi na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Rodzaj środka przymusu bezpośredniego oraz przypadki i zasady używania lub wykorzystywania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej zostały określone w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej [10] . Zgodnie z ww. regulacją policjant podejmując decyzję o zastosowaniu danego środka przymusu bezpośredniego, jest zobligowany do postępowania m.in. zgodnie z zasadą adekwatności użycia środków, zasadą szkody minimalnej oraz zasadą łączenia środków. Powyższe oznacza, że środków przymusu bezpośredniego używa się w sposób niezbędny do osiągnięcia celów ich użycia, proporcjonalnie do stopnia zagrożenia, wybierając środek o możliwie jak najmniejszej dolegliwości, w sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę. Dodatkowo warto wskazać, że w art. 14 ust. 3 ustawy o Policji określono, iż funkcjonariusze Policji w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka. Ponadto zgodnie z § 8 zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie „Zasad etyki zawodowej policjanta “ [11] policjant wykonując zadania służbowe, powinien dostosowywać swoje zachowanie do sytuacji i cech osób uczestniczących w zdarzeniu, w szczególności wieku, płci, narodowości i wyznania, a także uwzględniać uzasadnione potrzeby tych osób. Dla zapewnienia skutecznego i zgodnego z prawem realizowania ustawowych zadań w Policji funkcjonuje system szkolenia przygotowujący, jak również doskonalący policjantów w aspekcie teoretycznym i praktycznym, w tym związanym z użyciem lub wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Ponadto w celu efektywnego i prawidłowego realizowania powierzonych zadań sprawowany jest szeroko rozumiany nadzór, określony w aktach rangi ustawy, aktach wykonawczych oraz aktach wewnętrznego kierowania Policji. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pana posła Michała Wosia, pana posła Marcina Warchoła, pana posła Mariusza Goska, pana posła Sebastiana Kalety i pana posła Piotra Uruskiego [2] Dz. U. 2024 poz. 1251 [3] Dz. U. 2024 poz. 502 z późn. zm. [4] Dz. U. 2023 poz. 2119 [5] Dz. U. 2024 poz. 145 z późn. zm. [6] Dz. Urz. KGP 2018 poz. 89 z późn. zm. [7] Dz. U. 2024 poz. 17 z późn. zm. [8] Według stanu na 20 stycznia 2025 r. postanowienie nie jest prawomocne. [9] Dz. U. 2025 poz. 46 [10] Dz. U. 2024 poz. 383 z późn. zm. [11] Dz. Urz. KGP 2004 nr 1 poz. 3

Zapytanie w sprawie interwencji Policji wobec księdza oraz starszego mężczyzny w Gorzowie Wielkopolskim

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji