Interpelacja #2177 - Zapytanie w sprawie szkoły podstawowej w Mielęcinie i zagwarantowania środków na jej remont

01Treść pytania

Pytanie posłów4 lutego 2025

Zapytanie w sprawie szkoły podstawowej w Mielęcinie i zagwarantowania środków na jej remont Zwracam się do Pana Premiera w sprawie dotyczącej szkoły podstawowej w Mielęcinie, która od lat funkcjonuje w zabytkowym XIX-wiecznym budynku wymagającym gruntownego remontu. Sytuacja wokół tej placówki budzi ogromne emocje i obawy lokalnej społeczności. Wieloletnie niepowodzenia w przeprowadzeniu inwestycji oraz utrata dofinansowania w wysokości ponad 4 milionów złotych doprowadziły do głębokiego kryzysu zaufania mieszkańców wobec władz gminy Pyrzyce. W rezultacie, dzieci uczęszczają obecnie do szkół w Pyrzycach, a rodzice obawiają się, że decyzje związane ze zmianą siedziby placówki doprowadzą do jej trwałej likwidacji. Szkoła podstawowa w Mielęcinie, będąca od 80 lat częścią lokalnej społeczności, jest nie tylko miejscem edukacji, ale również ważnym elementem tożsamości mieszkańców. Próby rozwiązania problemu poprzez zmianę siedziby szkoły i podzielenie jej z pyrzyckimi placówkami spotykają się z ogromnym oporem rodziców, nauczycieli i mieszkańców, którzy domagają się konkretnych działań na rzecz przywrócenia szkoły do jej pierwotnej siedziby. W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami: Czy rząd podejmie działania mające na celu wsparcie finansowe dla gminy Pyrzyce, aby umożliwić kontynuację prac remontowych w szkole w Mielęcinie bez ryzyka utraty dofinansowania? Czy istnieje możliwość zaangażowania środków rządowych lub funduszy unijnych, które umożliwią podzielenie inwestycji na etapy, co zwiększy szanse na realizację remontu zabytkowego budynku? Jakie konkretne kroki rząd podejmie, aby wesprzeć społeczność Mielęcina w zachowaniu ich szkoły jako niezależnej placówki, unikając ryzyka jej likwidacji? Czy rząd planuje wprowadzenie rozwiązań systemowych, które ułatwią gminom realizację inwestycji w obiektach zabytkowych, takich jak szkoła w Mielęcinie, szczególnie w sytuacjach, gdy przetargi wielokrotnie kończą się niepowodzeniem z powodu rosnących kosztów realizacji? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej monitoruje sytuację w Mielęcinie i planuje podjęcie działań na rzecz zapewnienia dzieciom odpowiednich warunków do nauki w ich macierzystej placówce? Obecny kryzys wokół tej placówki wymaga pilnych i zdecydowanych działań, które zapewnią jej przetrwanie oraz umożliwią realizację niezbędnych inwestycji. Zwracam się z apelem o podjęcie natychmiastowych działań, które ochronią szkołę podstawową w Mielęcinie, umożliwią jej remont oraz zapewnią lokalnej społeczności dostęp do wysokiej jakości edukacji w ich własnej miejscowości.

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - Joanna Mucha

Wniosek o przedłużenie

18 lutego 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Sekretarz stanu Joanna Mucha

Treść z PDF

24 lutego 2025

Odpowiedź na zapytanie w sprawie szkoły podstawowej w Mielęcinie i zagwarantowania środków na jej remont Warszawa, 24-02-2025 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na zapytanie Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego w sprawie Szkoły Podstawowej w Mielęcinie, funkcjonującej w zabytkowym XIX-wiecznym budynku wymagającym gruntownego remontu i zagwarantowania środków na jej remont. Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na zapytanie poselskie w sprawie możliwości wsparcia finansowego dla gminy Pyrzyce, aby umożliwić kontynuację prac remontowych w szkole w Mielęcinie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji. Zgodnie z przepisami art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe [1] , organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów szkolnych i zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do finansowania funkcjonowania szkół zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie - Prawo oświatowe. Natomiast – zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [2] , – środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Dodatkowe środki, o które co roku jednostki samorządu terytorialnego mogą się ubiegać m.in. w celu realizacji zadań inwestycyjnych (w tym oświatowych), zaplanowane są w rezerwach budżetu państwa – ogólnej i celowej. Podziału rezerwy celowej, ujętej w ustawie budżetowej na rok budżetowy w poz. 45 pn. środki na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego , dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z właściwymi ministrami oraz wojewodami. Wnioski o pozyskanie środków finansowych w ramach podziału rezerwy ogólnej budżetu państwa są przedkładane przez właściwego dysponenta części budżetowej Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. O dodatkowe środki zaplanowane w rezerwach budżetu państwa – ogólnej i celowej jednostki samorządu terytorialnego wnioskują za pośrednictwem wojewody. Minister Edukacji wspiera wszelkie działania mające na celu pozyskanie środków na rozbudowę infrastruktury oświatowej i pozytywnie opiniuje wnioski o pozyskanie środków z ww. rezerw. Uprzejmie informuję, że od 1 stycznia 2025 roku przestała funkcjonować rezerwa części oświatowej subwencji ogólnej. Zgodnie z nowymi zasadami jednostki samorządu terytorialnego mogą wnioskować o środki z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 34 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. To co ważne to fakt, że część środków rezerwy może być przeznaczona między innymi na zadania bieżące lub inwestycyjne w obszarze oświaty, w szczególności w przypadku wzrostu zakresu zadań oświatowych w stosunku do zakresu zadań przyjętego do obliczenia potrzeb oświatowych na rok dany budżetowy. Wysokość omawianej rezerwy stanowi równowartość 1% kwoty potrzeb finansowych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i w roku 2025 wynosi ok. 1,3 mld zł. Dysponentem rezerwy jest Minister Finansów. Minister Edukacji będzie natomiast uczestniczył w przygotowaniu kryteriów podziału kwoty rezerwy, w części przeznaczonej na zadania oświatowe, oraz będzie opiniował wnioski jednostek samorządu terytorialnego. Kryteria podziału tej części rezerwy zostaną przedłożone do zaopiniowania stronie samorządowej Zespołu do spraw Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego a następnie (po zaopiniowaniu) opublikowane na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Ponadto, jednostki samorządu terytorialnego mogły w przeszłości starać się o pozyskanie dodatkowego dofinansowania w programie inwestycyjnym ustanowionym Komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 maja 2023 r. pod nazwą „Inwestycje w oświacie – wsparcie trwających inwestycji realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego prowadzące jednostki systemu oświaty”, zwanym dalej „programem”, na podstawie art. 90x ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [3] . Termin naborów wniosków trwał od dnia 18 maja 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Celem programu był rozwój zaplecza infrastrukturalnego jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy – Prawo oświatowe, prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. W ramach programu zostały udzielone dotacje celowej na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji związanej z: 1) budową obiektu; 2) dostosowaniem obiektu; 3) zakupem wyposażenia. Jednocześnie pragnę zauważyć, że Gmina Pyrzyce nie brała udziału w naborze w Programie „Inwestycje w Oświacie”. Warto podkreślić, iż ówczesny Minister Edukacji i Nauki p. Przemysław Czarnek w roku 2023 rozdysponował środki finansowe przeznaczone na programy inwestycyjne w oświacie na lata 2023 i 2024. Tak przyjęte przez niego rozwiązanie sprawiło, że mimo olbrzymich potrzeb, obecna Minister Edukacji nie miała możliwości uruchomienia w roku 2024 jakiegokolwiek programu dotacyjnego w tym obszarze. Środki będące w budżecie MEN w wysokości 50 mln zł były bowiem przekazane podmiotom, z którymi ówczesny Min. P. Czarnek zawarł umowy jeszcze w 2023 r. W tym roku Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje uruchomienie nowego programu w zakresie świetlic szkolnych a środki na ten cel wyniosą 50 mln zł. Szczegółowe informacje dotyczące naboru wniosków oraz zasad programu zostaną opublikowane na stronie internetowej MEN. Natomiast, w odniesieniu do innych programów dotacyjnych ustanowionych przez Ministra Edukacji, w przypadku uruchomienia takowych – wszelkie informacje dotyczące naboru wniosków oraz zasad programu również zostaną zamieszczone na stronie internetowej MEN. Jednocześnie pragnę nadmienić, iż zgodnie z zapisem art. 45 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [4] „ Dotacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, może być udzielona do wysokości 50 % planowanych wydatków jednostki samorządu terytorialnego na realizację danego zadania, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.” Następnie w myśl zapisów ust. 3 ww. ustawy „ Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego, która otrzymała dotację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie przeznaczyła w danym roku budżetowym na realizację zadania objętego dofinansowaniem środków własnych w wysokości co najmniej 50 % planowanych wydatków na jego realizację, jest obowiązana zwrócić kwotę dotacji w wysokości ustalonej jako różnica między kwotą otrzymanej dotacji a wysokością wydatków poniesionych ze środków własnych.” Przyznanie, rozliczenie i zwrot dotacji następuje na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych. [5] Poza tym, w ramach środków z funduszy europejskich zarządzanych przez Ministra Edukacji Narodowej (Program FERS) nie ma możliwości finansowania inwestycji w infrastrukturę oświatową. Tego typu inwestycje możliwe są do finansowania w ramach środków, zarządzanych przez samorządy poszczególnych województw, regionalnych programów. Natomiast, finansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy obiektach zabytkowych odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami [6] w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ochrona zabytków i obejmuje tylko zabytki wpisane do rejestru zabytków. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ma możliwości finansowania prac przy zabytkach poza utworzonym przez siebie programem Ochrona zabytków, który ma charakter konkursu. Wnioskodawca (będący właścicielem lub posiadaczem zabytku wpisanego do rejestru albo posiadający taki zabytek w trwałym zarządzie),ubiegający się o dotację, jest zobowiązany do wypełnienia warunków określonych w regulaminie programu, w tym złożenia wniosku w określonym terminie naboru. Katalog prac, na które można otrzymać dofinansowanie, określa art. 77 wspomnianej ustawy (jest to jednocześnie załącznik do regulaminu programu). Na działania podejmowane przy zabytku i przy zabezpieczeniu otaczającego go terenu niezbędne jest uzyskanie pozwolenia konserwatorskiego zgodnie z art. 36 u.o.z.o.z. Dotacja może być udzielona w dwóch formach, tj. na prace planowane do wykonania przy zabytku w roku udzielenia dotacji lub jako refundacja kosztów prac przeprowadzonych w okresie trzech lat poprzedzających rok złożenia wniosku (po wykonaniu wszystkich prac lub robót określonych w pozwoleniu wydanym przez wojewódzkiego konserwatora zabytków). Kwota minimalnego dofinansowania w programie to 25 000,00 zł, a maksymalnego 5 000 000,00 zł. Nabór wniosków do programu Ochrona zabytków na prace do zrealizowania w roku 2025 został zakończony. W III kwartale 2025 r. na stronie internetowej MKiDN https://www.gov.pl/web/kultura/programy-i-projekty zostaną ogłoszone zasady i tryb naboru wniosków na rok 2026, w tym regulamin programu Ochrona zabytków. Jednocześnie informujemy, że w Programie Ochrona zabytków w naborze na prace do zrealizowania w roku 2025 Gmina Pyrzyce nie składała wniosku. Zakres i możliwości wsparcia przedsięwzięć dotyczących infrastruktury edukacyjnej w poszczególnych programach regionalnych są odpowiednio uzależnione od warunków horyzontalnych wynikających z Umowy Partnerstwa oraz warunków określonych w ramach danego programu regionalnego. Jeśli chodzi o środki z polityki spójności w zakresie wsparcia placówek oświatowych na poziomie szkół podstawowych w województwie Zachodniopomorskim, to analiza Szczegółowy Opis Priorytetów Programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego (FEPZ 21-27) wykazuje, że zarówno w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), jak i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), możliwości finansowania znaczących remontów lub prowadzenia działań inwestycyjnych w szkołach podstawowych są bardzo ograniczone. Wsparcie w programie dotyczy poprawy dostępności infrastruktury na potrzeby szkolnictwa podstawowego i średniego i jest przewidziane w ramach realizacji celu szczegółowego EFRR.CP4.II - Poprawa równego dostępu do wysokiej jakości usług sprzyjających włączeniu społecznemu w zakresie kształcenia, szkoleń i uczenia się przez całe życie poprzez rozwój łatwo dostępnej infrastruktury, w tym poprzez wspieranie odporności w zakresie kształcenia i szkolenia na odległość oraz online – Działanie FEPZ.05.02 Poprawa dostępności infrastruktury edukacji ogólnej. Należy jednak zaznaczyć, że celem powyższego działania jest poprawa dostępności infrastruktury szkolnictwa ogólnego podstawowego oraz ponadpodstawowego dla osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, wynikająca z analizy potrzeb. Zgodnie z założeniami programu, wsparcie infrastruktury szkolnictwa ogólnego powinno służyć prowadzeniu edukacji włączającej, mającej na celu zindywidualizowane podejście do każdego dziecka oraz lepszego powiązania edukacji z rynkiem, które wynikają z diagnozy regionalnych i/lub lokalnych potrzeb. W ramach projektów w zakresie dostępności możliwe są również inwestycje w obiekty służące wzmacnianiu sprawności fizycznej uczniów takie jak szkolna infrastruktura sportowa, jeżeli jest to odpowiednio uwarunkowane potrzebami w tym zakresie. Wsparcie infrastruktury towarzyszącej jest możliwe, o ile wynika z analizy potrzeb i jest powiązane z celami Europejskiego Funduszu Społecznego Plus wspierającymi rozwój działań integracyjnych w ramach walki z wykluczeniem społecznym. Ponadto, w ramach FEPZ 21-27 przewidziane jest wsparcie współfinansowane ze środków EFRR na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej, gdzie odpowiednio zgodnie z warunkami wsparcia w danym programie możliwe jest wsparcie na rzecz placówek systemu oświaty. W przypadku województwa zachodniopomorskiego są to działania wpisujące się w Cel szczegółowy EFRR/FS.CP2.I – Wspieranie efektywności energetycznej i redukcji emisji gazów cieplarnianych : - Działanie FEPZ.02.01 Wsparcie efektywności energetycznej poprzez instrumenty finansowe, - Działanie FEPZ.02.07 Zwiększenie efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej (ZIT), - Działanie FEPZ.02.08 Zwiększenie efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej (IIT). W tym miejscu pragnę podkreślić, że nabory są organizowane przez instytucje zarządzające programami regionalnymi w poszczególnych województwach lub przez upoważnione przez nie podmioty, a wielkość dostępnych środków uzależniona jest od alokacji w danym programie oraz od aktualnego postępu wdrażania. Wysokość środków z przeznaczeniem na inwestycje w danym zakresie została ustalona przez władze regionalne na etapie programowania wsparcia z uwzględnieniem zidentyfikowanych deficytów i potrzeb w tym obszarze. Obecnie nie ma otwartych naborów dla przytoczonych powyżej obszarów wsparcia w Działaniach 05.02 oraz 02.01. Najbliższe nabory dla Działań 02.07 i 02.08 potrwają do 31.12.2026. Zaznaczam jednak, że są to nabory w trybie niekonkurencyjnym (nabór skierowany jest do tych wnioskodawców, których przedsięwzięcia zostały zidentyfikowane w pozytywnie zaopiniowanej strategii terytorialnej stanowiącej podstawę realizacji ZIT oraz podmiotów wskazanych jako wnioskodawcy w porozumieniu terytorialnym będącym podstawą realizacji IIT z zastrzeżeniem zapisów demarkacji). Informacje o planowanych naborach dostępne są na stronie: https://funduszeue.wzp.pl/nabory https://funduszeue.wzp.pl/dokumenty-list/harmonogram-naboru-wnioskowprogramu-fundusze-europejskie-dla-pomorza-zachodniego-2021-2027 oraz w serwisie https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl . W ramach programu krajowego Fundusze Europejskie na Infrastrukturę Klimat i Środowisko (FEnIKS 21-27) wsparcie szkół podstawowych w ramach obszaru poprawy efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej nie jest możliwe. Jeśli chodzi o dostępność środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, informuję, że w ramach inwestycji A3.1.1 „Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie” również nie ma możliwości udzielenia wsparcia w przedstawionym w piśmie Pana Posła zakresie. Podobnie w ramach inwestycji B1.1.3 „Termomodernizacja instytucji edukacyjnych”, w której zaplanowano wsparcie instytucji edukacyjnych. Nabór wniosków dla tej inwestycji na całą alokację (1,3 mld zł) został uruchomiony 14.10.2024 r. i zakończył się 18.10.2024 r. w związku z bardzo dużym zainteresowaniem i ponad 2,5-krotnym przekroczeniem dostępnej alokacji - na ten moment nie planuje się kolejnych naborów. Ponadto, pragnę podkreślić, że datą graniczną wsparcia udzielanego w ramach KPO jest czerwiec 2026 roku, a jakiekolwiek zmiany w katalogu inwestycji ujętych w KPO wymagają uzgodnień z Komisją Europejską. Zatem, co do zasady, zakres wsparcia w KPO należy traktować jako ustalony i zamknięty z uwagi na krótki pozostały czas na osiągnięcie rezultatów wsparcia i zamknięcie programu. Jednocześnie informuję, że MFiPR nie dysponuje środkami budżetu państwa, które mogłyby zostać przeznaczone na wsparcie w obszarze edukacji. Na koniec należy dodać, że analizując ewentualną likwidację szkoły lub zmianę adresu jej siedziby należy pamiętać, że zgodnie z ustawą – Prawo oświatowe, tego rodzaju zmiany organizacyjne wymagają uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego pozytywnej opinii właściwego terytorialnie kuratora oświaty (patrz art. 89 ww. ustawy). Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Joanna Mucha Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 754. [3] Dz. U. z 2022 r. poz. 2230 [4] Dz. U. z 2024 r., poz. 1572, [5] Dz. U. z 2024 r., poz. 1530. [6] Dz. U. z 2024 r. poz. 1292

03Powiązane

Inne pytania: Dariusz Matecki

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji