Przejdź do głównej treści
Interpelacja#2368 · X kadencjaOdpowiedziano

Zapytanie w sprawie procesu przekształcania renty w emeryturę, a także trudności w dochodzeniu praw w postępowaniach odwoławczych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Wysłano: 2 kwietnia 2025Wpłynęło: 26 marca 2025Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Zapytanie nr 2368 z 26 marca 2025 r., złożone przez posła Norberta Pietrykowskiego, dotyczy problemu automatycznego przekształcania renty w emeryturę na podstawie art. 24a ustawy o emeryturach i rentach z FUS – w konkretnym przypadku obywatel po osiągnięciu wieku emerytalnego otrzymał emeryturę wyrównaną do wysokości dotychczasowej renty, jednak waloryzacji podlega jedynie niższa kwota wyliczonej emerytury, a nie kwota faktycznie wypłacana, co powoduje realne straty finansowe do czasu zrównania obu wartości. Drugi wątek dotyczy sytuacji, gdy ten sam obywatel, zapewniany ustnie przez pracowników ZUS i sądu o braku ryzyka kosztów zastępstwa procesowego, po przegranym odwołaniu od decyzji ZUS został jednak obciążony tymi kosztami, co poseł ocenia jako naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa. Zapytanie skierowano do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (kwestia mechanizmu waloryzacji) oraz Ministerstwa Sprawiedliwości (kwestia kosztów procesowych), z pytaniem o dostrzeganie problemu oraz ewentualne plany legislacyjne. Odpowiedzi udzielono czterokrotnie w okresie kwiecień–czerwiec 2025 r. (najpierw wiceminister sprawiedliwości Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, następnie trzykrotnie wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski), jednak treść merytoryczna tych odpowiedzi nie została udostępniona w dostarczonych materiałach.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister rodziny
pracy i polityki społecznej
minister sprawiedliwości

01Treść pytania

Pytanie posłów2 kwietnia 2025
Zapytanie w sprawie procesu przekształcania renty w emeryturę, a także trudności w dochodzeniu praw w postępowaniach odwoławczych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Zwracam się z pytaniem, które dotyczy procesu przekształcania renty w emeryturę, a także trudności w dochodzeniu praw w postępowaniach odwoławczych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Ze względu na wielowątkowość sprawy moje zapytanie kieruję do dwóch resortów: Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Sprawiedliwości. Do mojego biura poselskiego zgłosił się pan Mariusz, który od wielu lat pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Świadczenie to było corocznie waloryzowane, co było zgodne z obowiązującymi przepisami. Ostatnia waloryzacja miała miejsce 1 marca 2023 roku. Następnie z dniem 5 marca 2023 roku, po osiągnięciu wieku emerytalnego, jego świadczenie zostało przekształcone z renty na emeryturę zgodnie z art. 24a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Problem pojawia się w sytuacji, gdy wyliczona emerytura okazuje się niższa od dotychczas otrzymywanej renty. Zgodnie z art. 24a wspomnianej ustawy emerytura jest wówczas wyrównywana do wysokości renty, co oznacza, że na samej wysokości świadczenia pan Mariusz obecnie nie traci. Jednak w praktyce istotny problem stanowi sposób waloryzacji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami waloryzacji podlega jedynie kwota emerytury wyliczona według formuły zdefiniowanej składki, czyli niższa, a nie ta faktycznie wypłacana po wyrównaniu do wysokości renty. W efekcie pan Mariusz traci finansowo, ponieważ waloryzacja jego emerytury liczona jest od niższej podstawy. Taki mechanizm powoduje, że ponosi on realne straty do czasu, aż w wyniku kolejnych waloryzacji wysokość jego wyliczonej emerytury zrówna się z poziomem dotychczas pobieranej renty. Pan Mariusz skorzystał z przysługującego mu prawa do odwołania od decyzji ZUS, kierując sprawę na drogę sądową. Przed złożeniem odwołania był zapewniany przez pracownicę ZUS oraz przedstawicieli sądu w trakcie rozmowy telefonicznej, której zapis został utrwalony, że nie zostanie obciążony kosztami zastępstwa procesowego. Mimo to, po zakończeniu postępowania i oddaleniu odwołania, został zobowiązany do ich uiszczenia. Naruszono tym samym zasadę zaufania obywatela do organów państwa, a sytuacja ta pokazuje, jak system ubezpieczeń społecznych może działać na niekorzyść obywateli, szczególnie tych najbardziej bezbronnych z racji choroby i wieku. W związku z tym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega problem, że w wyniku obligatoryjnego i automatycznego przekształcenia renty w emeryturę, osoby starsze realnie tracą na wartości swoich świadczeń ze względu na sposób naliczania waloryzacji? Czy w związku z tym są planowane jakiekolwiek działania legislacyjne lub systemowe, aby zminimalizować te straty? 2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości w sytuacji, gdy obywatel został poinformowany przez przedstawicieli instytucji publicznych o braku ryzyka poniesienia kosztów zastępstwa procesowego, uznaje, iż zasadne jest obciążanie go tymi kosztami? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań chroniących osoby, które działają w zaufaniu do instytucji publicznych i w konsekwencji ponoszą niezasłużone konsekwencje finansowe? Uprzejmie proszę o odniesienie się do przedstawionych problemów. Z wyrazami szacunku Norbert Pietrykowski

02Odpowiedzi Ministerstwa4 odpowiedzi

Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Treść z PDF
14 kwietnia 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Sebastian Gajewski
Wniosek o przedłużenie
28 kwietnia 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Sebastian Gajewski
Wniosek o przedłużenie
5 maja 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Treść z PDF
18 czerwca 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Norbert Pietrykowski

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie