Interpelacja #2503 - Zapytanie w sprawie wypłat diet dla mężów zaufania pełniących swoje obowiązki w obwodowych komisjach wyborczych za granicą

01Treść pytania

Pytanie posłów30 maja 2025

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z napływającymi sygnałami od obywateli Rzeczypospolitej Polskiej pełniących funkcję mężów zaufania w obwodowych komisjach wyborczych za granicą, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Zgodnie z art. 103aa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U.2025.365), mężowi zaufania wyznaczonemu do obwodowej komisji wyborczej przysługuje dieta w wysokości 40% zryczałtowanej diety członków obwodowych komisji wyborczych, o ile spełni on określone warunki.

Zgodnie z przepisami:

dieta przysługuje tylko tym mężom zaufania, którzy obserwowali głosowanie przez co najmniej 5 godzin oraz uczestniczyli w pełnym przebiegu ustalania wyników głosowania aż do momentu podpisania protokołu;
czas obecności mężów zaufania jest ewidencjonowany przez przewodniczącego komisji;
osoby spełniające warunki otrzymują zaświadczenie, które następnie składają w gminie razem z wnioskiem o wypłatę diety.

Należności wypłacane są przez wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), na podstawie przedłożonych dokumentów, w terminie 30 dni roboczych.

Tymczasem, jak wynika z licznych sygnałów docierających ze środowisk polonijnych i od samych mężów zaufania pełniących funkcje w komisjach wyborczych za granicą, mimo spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w art. 103aa, osoby te nie otrzymują należnych im diet, a procedura wypłaty w ich przypadku nie jest realizowana.

W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:

Na jakiej podstawie prawnej odmawia się wypłaty diet osobom pełniącym funkcję męża zaufania w komisjach wyborczych za granicą, które spełniły wszystkie warunki określone w art. 103aa Kodeksu wyborczego?
Czy obowiązujące przepisy różnicują sytuację mężów zaufania w kraju i za granicą w zakresie prawa do otrzymania diety za pełnienie obowiązków podczas wyborów?
Czy Państwowa Komisja Wyborcza lub inne właściwe organy przewidują ujednolicenie procedury wypłaty diet dla mężów zaufania za granicą, a jeśli nie – z jakiego powodu?
Kto jest organem odpowiedzialnym za wypłatę diet mężom zaufania działającym za granicą, w sytuacji, gdy wójt gminy nie może zrealizować przelewu wobec braku kompetencji terytorialnej?
Czy rozważane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne mające na celu zapewnienie równego traktowania mężów zaufania, niezależnie od miejsca pełnienia funkcji (w kraju czy za granicą)?

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski

Treść z PDF

18 czerwca 2025

Szanowny Panie Marszałku,

W odpowiedzi na zapytanie nr 2503 Pana Posła Jana Dziedziczaka dotyczące wypłat diet dla mężów zaufania pełniących swoje obowiązki w obwodowych komisjach wyborczych za granicą uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

Pyt. 1. Na jakiej podstawie prawnej odmawia się wypłaty diet osobom pełniącym funkcję męża zaufania w komisjach wyborczych za granicą, które spełniły wszystkie warunki określone w art. 103aa Kodeksu wyborczego?

W obwodach głosowania za granicą mężowie zaufania nie otrzymują diet, ponieważ brak jest podstawy prawnej do ich wypłacenia. Przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz.365) w obowiązującym brzmieniu nie przyznają konsulowi kompetencji do wypłaty mężom zaufania stosownej diety. W świetle przepisów ustawy uprawnienie do otrzymania diety przewidziane jest dla mężów zaufania wyznaczonych do wykonywania obowiązków w obwodowych komisjach wyborczych w kraju, którym – zgodnie z art. 103aa § 7 – odpowiednie należności wypłaca wójt.

Pyt. 2. Czy obowiązujące przepisy różnicują sytuację mężów zaufania w kraju i za granicą w zakresie prawa do otrzymania diety za pełnienie obowiązków podczas wyborów?

Tak, obowiązujące regulacje różnicują uprawnienia do otrzymania diety przez mężów zaufania wyznaczonych do wykonywania zadań w obwodowych komisjach wyborczych w kraju i osób wyznaczonych do wykonywania zadań męża zaufania w obwodowych komisjach wyborczych za granicą.

Pyt. 3. Czy Państwowa Komisja Wyborcza lub inne właściwe organy przewidują ujednolicenie procedury wypłaty diet dla mężów zaufania za granicą, a jeśli nie – z jakiego powodu?

Ministrowi Spraw Zagranicznych nie są znane plany Państwowej Komisji Wyborczej ani plany innych właściwych organów w przedmiocie ujednolicenia uprawnień mężów zaufania wykonujących swoje zadania w obwodowych komisjach wyborczych w kraju i za granicą.

Pyt. 4. Kto jest organem odpowiedzialnym za wypłatę diet mężom zaufania działającym za granicą, w sytuacji, gdy wójt gminy nie może zrealizować przelewu wobec braku kompetencji terytorialnej?

Mężom zaufania wykonującym swoje zadania w obwodowych komisjach wyborczych za granicą nie przysługuje dieta, o której mowa w art. 103aa ustawy Kodeks wyborczy, zatem pytanie o podmiot właściwy do wypłacenia takiej diety jest bezprzedmiotowe.

Pyt. 5. Czy rozważane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne mające na celu zapewnienie równego traktowania mężów zaufania, niezależnie od miejsca pełnienia funkcji (w kraju czy za granicą)?

Ministrowi Spraw Zagranicznych nie wiadomo nic o inicjatywach legislacyjnych czy organizacyjnych, które miałyby na celu zapewnienia ujednolicenia zasad odnoszących się do wypłaty diet mężom zaufania w kraju i za granicą.

Z wyrazami szacunku

z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu

Zapytanie w sprawie wypłat diet dla mężów zaufania pełniących swoje obowiązki w obwodowych komisjach wyborczych za granicą