Interpelacja #2597 - Zapytanie w sprawie sytuacji na zachodniej granicy z Niemcami

01Treść pytania

Pytanie posłów14 lipca 2025

Zapytanie w sprawie sytuacji na zachodniej granicy z Niemcami Szanowny Panie Ministrze, w związku z przywróceniem tymczasowej kontroli na granicy polsko-niemieckiej, zwracam się z pilnym apelem o jasne przedstawienie zasad i podstaw prawnych podejmowanych działań. Z dostępnych materiałów wynika, że funkcjonariusze Straży Granicznej zatrzymują do kontroli samochody osobowe, podczas gdy busy – nierzadko przewożące grupy nielegalnych migrantów – są przepuszczane bez szczególnej weryfikacji. Taki selektywny klucz kontroli budzi poważne wątpliwości co do jego skuteczności i sensu operacyjnego. Bezpieczeństwo granic Rzeczypospolitej Polskiej nie może opierać się na pozorach ani działaniach na pokaz. Mieszkańcy stref przygranicznych mają prawo do przejrzystości, jasnych reguł i realnej ochrony – nie tylko medialnych deklaracji. W związku z tym kieruję pytania: Na jakiej podstawie prawnej prowadzone są obecne kontrole graniczne – zarówno w trybie krajowym, jak i europejskim (np. zgodnie z Kodeksem granicznym Schengen)? Dlaczego stosowany jest selektywny klucz kontroli, który preferencyjnie omija pojazdy wieloosobowe (busy), mogące przewozić osoby przekraczające granicę nielegalnie? Czy i w jaki sposób są zabezpieczone zamknięte przejścia graniczne – w tym miejsca, w których zlikwidowano fizyczną obecność Straży Granicznej lub Policji? Jakie ramy prawne regulują planowane działania wobec członków obywatelskiego Ruchu Obrony Granic – osób, które na własny koszt i ryzyko wspierają państwo w patrolowaniu terenów przygranicznych? Czy ich obecność będzie penalizowana, czy może formalnie uregulowana i wspierana?

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk

Treść z PDF

4 sierpnia 2025

Odpowiedź na zapytanie w sprawie sytuacji na zachodniej granicy z Niemcami Warszawa, 04-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na zapytanie numer 2597 pana posła Artura Szałabawki w sprawie sytuacji na zachodniej granicy z Niemcami , w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Straży Granicznej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na polsko-niemieckim odcinku granicy państwowej zostało wprowadzone na podstawie: art. 25a ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) [1] ; art. 17a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej [2] ; rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2025 r. w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną [3] . Straż Graniczna zarówno na granicy polsko-niemieckiej, jak i polsko-litewskiej prowadzi kontrolę graniczną w sposób selektywny na podstawie analizy ryzyka, która przede wszystkim bierze pod uwagę charakter procesów migracyjnych i wynikające z niego potrzeby. W ramach tych działań są sprawdzane zarówno pojazdy osobowe, jak i tzw. busy. O tym, kto zostanie skontrolowany, decyzję każdorazowo podejmuje funkcjonariusz Straży Granicznej. Na odcinku granicy polsko-niemieckiej wyznaczono 52 miejsca, w których dozwolone jest przekraczanie granicy. Wykaz tych miejsc, rodzaj ruchu dozwolonego przez te przejścia, czas ich otwarcia oraz zasięg terytorialny został określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną . Natomiast odcinki granicy państwowej pomiędzy przejściami, w tym drogi, mosty lub inne miejsca, które nie zostały wskazane jako przejścia graniczne, są zabezpieczane przez stałe i mobilne patrole realizowane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji, żołnierzy Sił Zbrojnych RP oraz przedstawicieli innych służb współdziałających ze Strażą Graniczną. Uprzejmie informuję ponadto, że tzw. „patrole obywatelskie“ nie posiadają żadnych uprawnień do legitymowania osób, wydawania poleceń lub podejmowania interwencji oraz użycia siły lub przymusu fizycznego, jak również nie mogą zatrzymywać pojazdów na drogach publicznych, żądać od kierujących pojazdami dokumentów oraz stosować jakiejkolwiek formy przymusu. Uprawnionymi do ochrony granic i utrzymania porządku oraz bezpieczeństwa publicznego są właściwe służby, przede wszystkim Policja i Straż Graniczna. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. Urz. UE. L nr 77, str. 1, z późn. zm. [2] Dz. U. 2025 poz. 184. [3] Dz. U. poz. 876.

Zapytanie w sprawie sytuacji na zachodniej granicy z Niemcami

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji