Interpelacja w sprawie reformy systemu ewaluacji nauki i wykazu czasopism punktowanych

Szanowny Panie Premierze,

wśród tzw. 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej znalazła się zapowiedź: „Uzdrowimy mechanizmy ewaluacji nauki. Zweryfikujemy wykaz czasopism punktowanych przy poszanowaniu ustawowej roli Komisji Ewaluacji Nauki”.

Jako działania realizujące powyższe zobowiązanie wskazuje się obecnie prowadzone przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prace nad przygotowaniem od podstaw nowego wykazu czasopism naukowych, działania Komisji Ewaluacji Nauki związane z oceną dotychczasowego systemu oraz opracowywanie propozycji zmian w przepisach dotyczących ewaluacji jakości działalności naukowej.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad nowym wykazem czasopism naukowych?
2. Kiedy planowane jest zakończenie tych prac oraz publikacja nowego wykazu?
3. Jakie konkretne nieprawidłowości lub mankamenty obecnego systemu ewaluacji zostały zidentyfikowane przez ministerstwo oraz Komisję Ewaluacji Nauki?
4. Czy przygotowano raport podsumowujący skutki ewaluacji przeprowadzonej w 2022 r.? Jeśli tak, proszę o wskazanie najważniejszych wniosków.
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić pełne poszanowanie ustawowej roli Komisji Ewaluacji Nauki przy tworzeniu nowego wykazu czasopism?
6. Czy planowane zmiany będą skutkowały zmianą punktacji czasopism naukowych, które uzyskały ją w poprzednich latach na podstawie decyzji administracyjnych ministra?
7. Ilu czasopism mogą dotyczyć planowane zmiany punktacyjne?
8. Czy przeprowadzono analizę wpływu planowanych zmian na sytuację polskich uczelni, instytutów badawczych oraz pracowników naukowych?
9. Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia przejrzystości i przewidywalności zasad przyznawania punktacji czasopismom naukowym?
10. Czy ministerstwo planuje zmianę samych zasad ewaluacji jednostek naukowych, czy jedynie zmianę wykazu czasopism?
11. Jakie środowiska naukowe uczestniczą w konsultacjach dotyczących przygotowywanych zmian?
12. Czy ministerstwo posiada harmonogram wdrożenia nowego systemu ewaluacji nauki oraz czy przewidywany termin jego pełnego wdrożenia jest już znany?
13. Na jakiej podstawie uznano, że obietnica wyborcza dotycząca uzdrowienia mechanizmów ewaluacji nauki jest realizowana, skoro dotychczas nie przedstawiono ostatecznych rozwiązań legislacyjnych ani nowego wykazu czasopism?

W debacie akademickiej od wielu lat podnoszone są wątpliwości dotyczące zasad ewaluacji działalności naukowej oraz sposobu tworzenia wykazu czasopism punktowanych. Kwestie te mają bezpośredni wpływ na finansowanie uczelni, rozwój karier naukowych, parametryzację jednostek badawczych oraz pozycję polskiej nauki na arenie międzynarodowej. W ramach tzw. 100 konkreów Koalicji Obywatelskiej zapowiedziano nie tylko analizę obowiązujących rozwiązań, lecz ich rzeczywiste uzdrowienie oraz przeprowadzenie weryfikacji wykazu czasopism przy poszanowaniu ustawowych kompetencji Komisji Ewaluacji Nauki. Obecnie wskazywane są przede wszystkim trwające prace koncepcyjne, analityczne i konsultacyjne. Nie przedstawiono jednak kompleksowego projektu reformy ani nie opublikowano nowego wykazu czasopism.

Brakuje również publicznie dostępnych informacji pozwalających ocenić skuteczność planowanych zmian oraz ich wpływ na funkcjonowanie polskiego systemu nauki. W związku z powyższym zasadne jest uzyskanie szczegółowych informacji dotyczących rzeczywistego stanu realizacji przedmiotowego zobowiązania, harmonogramu prac oraz planowanych kierunków reform.