Interpelacja #2972 - Zapytanie w sprawie braku systemowego wsparcia finansowego dla uczniów z niepełnosprawnościami uczestniczących w olimpiadach i paraolimpiadach

01Treść pytania

Pytanie posłów8 grudnia 2025

Zapytanie w sprawie braku systemowego wsparcia finansowego dla uczniów z niepełnosprawnościami uczestniczących w olimpiadach i paraolimpiadach Szanowna Pani Minister, na jednym ze spotkań z wyborcami poproszono mnie o skierowanie pytania do MEN w sprawie luki legislacyjnej w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043). Obowiązujące regulacje, zarówno w samej ustawie, jak i w aktach wykonawczych, nie przewidują żadnych mechanizmów finansowania kosztów wyjazdów uczniów z niepełnosprawnościami – w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich – na olimpiady, paraolimpiady oraz inne wydarzenia o charakterze ogólnopolskim. Artykuły ustawy (m.in. art. 1, art. 4, art. 10, art. 13) podkreślają obowiązek zapewnienia uczniom warunków do wszechstronnego rozwoju, równego dostępu do edukacji oraz wspierania ich uzdolnień. Brakuje jednak konkretnych zapisów dotyczących finansowania uczestnictwa w wydarzeniach edukacyjnych i sportowych wymagających specjalistycznego transportu, opieki i wsparcia. W praktyce pełna odpowiedzialność finansowa spada na rodziców lub organizacje pozarządowe, co prowadzi do barier ekonomicznych i faktycznego wykluczenia uczniów z niepełnosprawnościami z udziału w zawodach. Skutkuje to: - ograniczeniem możliwości rozwoju talentów i kompetencji społecznych uczniów z niepełnosprawnościami, - naruszeniem zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji (art. 1 pkt 4 i 5 ustawy), - sprzecznością z deklarowanymi celami polityki oświatowej państwa, w tym wspierania rozwoju uzdolnień i zainteresowań uczniów (art. 1 pkt 15). W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega lukę legislacyjną w zakresie finansowania wyjazdów uczniów z niepełnosprawnościami na olimpiady i paraolimpiady? Czy planowane są prace legislacyjne lub programowe, które wprowadzą systemowe mechanizmy wsparcia finansowego dla takich wyjazdów? Czy rozważane jest utworzenie specjalnego funduszu lub programu celowego, który zapewni pokrycie kosztów transportu, opieki i zakwaterowania uczniów z niepełnosprawnościami uczestniczących w zawodach ogólnopolskich? Jakie działania ministerstwo podejmuje obecnie, aby zagwarantować uczniom z niepełnosprawnościami równe szanse w dostępie do edukacji i aktywności sportowej na poziomie ogólnopolskim? Z wyrazami szacunku Joanna Mucha Posłanka na Sejm RP

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - Izabela Ziętka

Wniosek o przedłużenie

23 grudnia 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Podsekretarz stanu Izabela Ziętka

Treść z PDF

12 stycznia 2026

Odpowiedź na zapytanie w sprawie braku systemowego wsparcia finansowego dla uczniów z niepełnosprawnościami uczestniczących w olimpiadach i paraolimpiadach Warszawa, 12-01-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na zapytanie Posłanki na Sejm RP Pani Joanny Muchy w sprawie braku systemowego wsparcia finansowego dla uczniów z niepełnosprawnościami uczestniczących w olimpiadach i paraolimpiadach. Szanowna Pani Posłanko, uprzejmie informuję, iż polski system oświaty zapewnia wszystkim dzieciom i młodzieży warunki do nauki i rozwijania indywidualnego potencjału, zgodnie z ich potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz możliwościami psychofizycznymi. Zobowiązania w tym zakresie wynikają z ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [1] : szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności (preambuła ww. ustawy), szkoły i placówki zobowiązane są do podejmowania niezbędnych działań w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, podnoszenia jakości pracy szkoły lub placówki i jej rozwoju organizacyjnego (art. 44 ust. 1 ww. ustawy). Oznacza to, że proces kształcenia powinien być dostosowany do możliwości konkretnego ucznia. Na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [2] , Minister Edukacji co trzy lata ogłasza otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego, którego celem jest umożliwienie szerokiej grupie uzdolnionej młodzieży uczestnictwa w olimpiadach o zasięgu ogólnopolskim, z uwzględnieniem uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami. Ostatnia edycja niniejszego konkursu odbyła się w 2025 r. pn. „Organizacja i przeprowadzenie olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych w latach szkolnych 2025/2026, 2026/2027, 2027/2028” [3] . W ramach rozstrzygnięcia ww. konkursu MEN wyłonił 32 olimpiady przedmiotowe i interdyscyplinarne oraz podpisał z ich organizatorami umowy zlecenia realizacji zadania publicznego. Każdy organizator olimpiady przy wykonaniu przedmiotu umowy został zobowiązany do spełnienia warunków służących zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, z uwzględnieniem minimalnych wymagań określonych w art. 6 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami [4] , co w przypadku niniejszej umowy oznacza: w zakresie dostępności architektonicznej: zapewnienie wolnych od barier poziomych i pionowych przestrzeni komunikacyjnych w budynkach, w których prowadzona będzie olimpiada (w budynkach parterowych wystarczające będzie wyłącznie zadbanie o dostępność przestrzeni poziomych), instalację urządzeń lub zastosowanie środków technicznych i rozwiązań architektonicznych w budynkach, w których prowadzona będzie olimpiada, które umożliwiają dostęp do wszystkich pomieszczeń, z wyłączeniem pomieszczeń technicznych, zapewnienie informacji na temat rozkładu pomieszczeń w budynkach, w których prowadzona będzie olimpiada, co najmniej w sposób wizualny i dotykowy lub głosowy np. oznaczenie wejść do pomieszczeń za pomocą piktogramów oraz w alfabecie Braille’a, zapewnienie wstępu do budynków, w których prowadzona będzie olimpiada, osobie korzystającej z pomocy psa asystującego, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych [5] , zapewnienie osobom ze szczególnymi potrzebami możliwości ewakuacji lub ich uratowania w inny sposób; w zakresie dostępności cyfrowej: strona internetowa/aplikacja umożliwiająca uczestnikom olimpiady dostęp do informacji na temat olimpiady oraz zamieszane na nich treści spełniających wymagania określone w ustawie z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych [6] , w zakresie dostępności informacyjno-komunikacyjnej: obsługę z wykorzystaniem środków wspierających komunikowanie się, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się [7] , lub przez wykorzystanie zdalnego dostępu online do usługi tłumacza przez strony internetowe i aplikacje, instalację urządzeń lub innych środków technicznych do obsługi osób słabosłyszących, w szczególności pętli indukcyjnych oraz urządzeń opartych o inne technologie, których celem jest wspomaganie słyszenia, zapewnienie na stronie internetowej organizatora olimpiady informacji o zakresie jego działalności – w postaci elektronicznego pliku zawierającego tekst odczytywalny maszynowo, nagrania treści w polskim języku migowym oraz informacji w tekście łatwym do czytania, zapewnienie, na wniosek osoby ze szczególnymi potrzebami, komunikacji z organizatorem olimpiady w formie określonej w tym wniosku. W indywidualnym przypadku, jeżeli organizator olimpiady nie byłby w stanie –w szczególności ze względów technicznych lub prawnych, zapewnić dostępności architektonicznej oraz informacyjno-komunikacyjnej osobie ze szczególnymi potrzebami, został zobligowany do zapewnienia takiej osobie dostępu alternatywnego, polegającego w szczególności na: zapewnieniu osobie ze szczególnymi potrzebami wsparcia innej osoby lub zapewnieniu wsparcia technicznego osobie ze szczególnymi potrzebami, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych technologii lub wprowadzeniu takiej organizacji podmiotu publicznego, która umożliwi realizację potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, w niezbędnym zakresie dla tych osób. W przypadku braku możliwości zapewnienia osobie ze szczególnymi potrzebami dostępności w zakresie dostępności cyfrowej dotowany przez MEN organizator olimpiady, został zobowiązany do zapewnienia alternatywnego dostępu, w szczególności poprzez zapewnienie kontaktu telefonicznego, korespondencyjnego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną [8] lub za pomocą tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się. Wyłonione w ww. otwartym konkursie olimpiady podlegają przepisom rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania na podstawie upoważnienia z art. 22 ust. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty, które reguluje organizację oraz sposób przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad [9] . Na podstawie § 15 ust. 3 niniejszego rozporządzenia organizatorzy konkursów, olimpiad i turniejów pokrywają koszty podróży, wyżywienia i noclegu uczestników oraz w miarę możliwości, ich opiekunów. Stosownie do § 9 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad, olimpiady są realizowane zgodnie z regulaminem, opracowanym przez komitet główny i zatwierdzonym przez organizatora olimpiady, zawierającym w szczególności warunki organizacji zawodów poszczególnych stopni, z uwzględnieniem potrzeb i możliwości uczniów z niepełnosprawnościami. MEN w § 5 ramowego regulaminu olimpiady, stanowiącego załącznik nr 2 do ogłoszenia o otwartym konkursie ofert pn. „Organizacja i przeprowadzenie olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych w latach szkolnych 2025/2026, 2026/2027, 2027/2028”, zastrzegł konieczność opracowania przez organizatora olimpiady zapisów regulujących udział w zawodach uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami. Podsumowując, zarówno umowa zlecenie na realizację ww. zadania publicznego podpisana przez MEN z wyłonionymi w otwartym konkursie ofert organizatorami olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych, jak również regulaminy niniejszych zawodów wiedzy, zawierają przepisy umożliwiające udział w olimpiadach uczniów ze specjalnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnościami. Ponadto, przepisy ww. rozporządzenia, któremu podlegają organizatorzy olimpiad wyłonionych w otwartym konkursie ofert ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, zobowiązują organizatorów do pokrycia kosztów podróży, wyżywienia i noclegu uczestników oraz w miarę możliwości, ich opiekunów. Przed przystąpieniem do olimpiady - pełnoletni uczestnik lub w przypadku niepełnoletniego ucznia jego rodzic - powinni w pierwszej kolejności zapoznać się z regulaminem danej olimpiady, w której odnajdą szczegółowe informacje organizacyjne oraz potrzebne dane kontaktowe, a następnie - powołując się na zapisy regulaminu - zgłosić bezpośrednio organizatorom potrzebę dostosowania warunków udziału na poszczególnych stopniach zawodów do indywidualnych szczególnych potrzeb, o ile konieczność udzielenia takiej informacji nie znajdzie się w karcie zgłoszenia do zawodów. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie nadzoruje organizacji i przeprowadzenia wszystkich olimpiad realizowanych w kraju, w tym paraolimpiad dedykowanych sportowcom z niepełnosprawnością, ale odpowiada za te, które są wyłaniane w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego w ramach kompetencji nadzorczych wynikających z art. 21 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Ponadto informuję, iż jednostki samorządu terytorialnego mają zapewnione w dochodach własnych środki na realizację zadań oświatowych, zgodnie z zakresem określonym w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [10] . Zadania oświatowe są finansowane z łącznych dochodów jednostki samorządu terytorialnego. Kwota potrzeb oświatowych jest jednym z elementów kalkulacji kwoty dochodów JST. Samorząd samodzielnie ustala kwoty na realizację poszczególnych zadań oświatowych i przekazuje je prowadzonym i dotowanym szkołom oraz placówkom oświatowym. Sposób finansowania zadań oświatowych jest powiązany ze swobodą jednostek samorządu terytorialnego w kształtowaniu polityki oświatowej na swoim terenie. Samorządy kierują się własnymi kryteriami podziału środków budżetowych na poszczególne placówki, w szczególności mogą i powinny uwzględniać lokalne uwarunkowania i specyfikę poszczególnych placówek a także potrzeby społeczności lokalnej, w tym potrzeby uczniów z niepełnosprawnościami. Należy podkreślić, że w systemie informacji oświatowej nie są zbierane dane dotyczące wyjazdów uczniów z niepełnosprawnościami na olimpiady i paraolimpiady. Jednocześnie uprzejmie informuję, iż Ministerstwo Sportu i Turystyki, w ramach działań na rzecz wspierania sportu osób z niepełnosprawnościami, realizuje Program Upowszechniania Sportu Osób z Niepełnosprawnościami (dalej: Program). Celem Programu jest tworzenie dla osób z niepełnosprawnościami optymalnych warunków do uczestnictwa w różnych formach aktywności sportowej, włączenie w główne nurty życia społecznego oraz wyrównanie szans w dostępie do przestrzeni publicznej w obszarze sportu. Program finansowany jest ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (dalej: FRKF), którego budżet w roku bieżącym wynosi 35 mln zł. Dofinansowaniem objęte są następujące rodzaje zadań: wspieranie organizacji zajęć sekcji sportowych osób z niepełnosprawnościami, wspieranie organizacji imprez sportowych osób z niepełnosprawnościami, wspieranie organizacji obozów sportowych osób z niepełnosprawnościami, promocja sportu osób z niepełnosprawnościami. W ramach każdego z powyższych zadań, beneficjenci Programu mogą uzyskać dofinansowanie kosztów transportu zawodników, w tym dzieci i młodzieży, lub transportu niezbędnego sprzętu sportowego. Ponadto, uczestnicy zadań podczas transportu mogą zostać objęci stosownym ubezpieczeniem. W przypadku organizacji imprez i obozów sportowych, dofinansowaniem objęte są również koszty wyżywienia i zakwaterowania zawodników oraz kadry szkoleniowej, sędziowskiej, technicznej i medycznej. Koszt dziennego dofinansowania uczestnika obozu (wyżywienie + zakwaterowanie) ze środków FRKF wynosi do 200 zł na 1 osobę. W 2024 r. Ministerstwo Sportu i Turystyki, w ramach Programu Upowszechniania Sportu Osób Niepełnosprawnych, wsparło udział łącznie 10 267 dzieci i młodzieży w różnych formach aktywności fizycznej: 3 533 zawodników w zajęciach sekcji sportowych dla osób z niepełnosprawnościami, 5 899 zawodników w imprezach sportowych dla osób z niepełnosprawnościami, 835 zawodników w obozach sportowych dla osób z niepełnosprawnościami. W zakresie sportu wyczynowego w przedmiotowej sprawie, aktualny poziom organizacji współzawodnictwa dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami w Polsce (wyrażający się m.in. liczbą szkolonych zawodników w kategoriach wiekowych młodzika, juniora i młodzieżowca, klubów sportowych, zawodów sportowych w poszczególnych kategoriach wiekowych) uniemożliwia organizację wydarzeń sportowych o randze paraolimpiad lub olimpiad dedykowanych wyłącznie zawodnikom z niepełnosprawnościami. Na obecnym etapie rozwoju współzawodnictwa dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami w Polsce nie jest możliwe stworzenie odrębnego systemu sportu młodzieżowego dla zawodników z niepełnosprawnościami, który mógłby zostać objęty systemowym wsparciem finansowym ministra właściwego ds. kultury fizycznej. Jednocześnie należy podkreślić, że jednym z głównych priorytetów Ministra Edukacji jest stworzenie odpowiedniej przestrzeni dla szczególnie uzdolnionej młodzieży. Młodzi i zdolni uczniowie i uczennice powinni swobodnie rozwijać się, realizować swoje plany, spełniać marzenia związane z edukacją i rozwojem osobistym, a także odnosić sukcesy naukowe, również na arenie międzynarodowej. Wspieranie takich osób to inwestycja w przyszłość. Młode talenty, które już na początkowym etapie edukacji zostaną w odpowiedni sposób wsparte i pokierowane, będą z całą pewnością poprzez swoje sukcesy stanowić istotny wkład w rozwój polskiej gospodarki. Minister Edukacji podjęła decyzję o ustanowieniu pilotażowego programu, którego celem będzie wsparcie finansowe uczniów w udziale w międzynarodowych wydarzeniach edukacyjnych. Obecnie trwają prace nad jego przygotowaniem i wdrożeniem. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Izabela Ziętka Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm. [3] Ogłoszenie o konkursie wraz z załącznikami oraz listą wyłonionych organizatorów olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych znajduje się na stronie Biuletynu Informacji Publicznej MEN pod linkiem: https://www.gov.pl/web/edukacja/otwarty-konkurs-ofert-na-realizacje-zadania-publicznego-pn-organizacja-i-przeprowadzenie-olimpiad-przedmiotowych-i-interdyscyplinarnych-w-latach-szkolnych-20252026-20262027-20272028 . [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1411, z późn. zm. [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm. [6] Dz. U. z 2023 r. poz. 1440 [7] Dz. U. z 2023 r. poz. 20. [8] Dz. U. z 2024 r. poz. 1513, z późn. zm. [9] Dotyczy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad (Dz. U. z 2020 r. poz. 1036). [10] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.

03Powiązane

Inne pytania: Joanna Mucha

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji