Każde duże miasto i metropolia w Polsce boryka się obecnie z wieloma problemami, które można rozwiązać dzięki dobrej współpracy na szczeblu rząd-samorząd. Dziś chcę zwrócić uwagę na wyzwania, jakie stoją przed samorządem Królewskiego Miasta Krakowa. Są one niezwykle ważne - gdyż stolica Małopolski jest dla wielu wizytówką naszego kraju z uwagi na niezwykle zabytkowy charakter tkanki miejskiej. Kraków ściąga liczną rzeszę turystów - w 2022 roku samorząd szacował ich liczbę na 8,4 mln odwiedzających. Jednak Kraków to przede wszystkim ogromny ośrodek, który powinien zadbać o możliwie jak najwyższy komfort życia swoich mieszkańców. Z badań wynika, że do największych wyzwań należy znaczne ulepszenie systemu transportowego w Krakowie. Mieszkańcy, aktywiści, naukowcy i część przedstawicieli samorządu od lat postulują rozpoczęcie procesu budowy metra w Krakowie. Także i ja jestem zwolennikiem tego rozwiązania.
W maju tego roku minie 10 lat od czasu, w którym mieszkańcy królewskiego Krakowa zostali zapytani w referendum o budowę metra w stolicy Małopolski. Wtedy większość mieszkańców pozytywnie odniosła się do pomysłu budowy sieci podziemnej kolei w mieście. Jednak sama dyskusja o takim systemie transportowym w Krakowie m.in. wśród ekspertów trwa od lat 60. Pewnym istotnym przyspieszeniem w tym procesie było podpisanie we wrześniu 2018 r. umowy z firmą ILF Consulting Engineers Polska na opracowanie studium dla bezkolizyjnej komunikacji w Krakowie, w tym metra.
Przez lata miasto Kraków skłaniało się do budowy premetra. Jednym z argumentów miały być finanse. Według bardzo wstępnych szacunków budowa premetra kosztowałaby około 6 mld złotych, zaś klasycznej formy kolei podziemnej nawet dwa razy więcej - czyli 12 mld zł. To wyliczenia sprzed lat. Osobiście jestem zwolennikiem pozyskania środków rządowych i europejskich i realizacji pełnoskalowej i komplementarnej inwestycji.
"Z analiz finansowych wynika, że możliwy do sfinansowania i utrzymania bez dofinansowania zewnętrznego jest wyłącznie wariant premetra na odcinku Wzgórza Krzesławickie-Jasnogórska" – wyjaśniał w jednym z wywiadów prezydent Krakowa prof. Jacek Majchrowski.
Dziś na marzenia mieszkańców Krakowa o sprawnym i funkcjonalnym systemie transportowym trzeba nałożyć możliwości finansowe samorządu. Trzeba jasno stwierdzić, że w obecnej kondycji finansowej, w jakiej znajduje się miasto, bez znaczącego wsparcia z budżetu państwa i pozyskania środków zewnętrznych niemal nie będzie możliwa budowa tego systemu transportu zbiorowego. A o tym, że jest on niezbędny przekonują się niemal każdego dnia mieszkańcy Krakowa, Małopolski oraz turyści licznie odwiedzający dawną stolicę Polski. Wszechobecne korki są dziś prawdziwym koszmarem mieszkańców. Metro i połączony z nim sprawny system transportu miejskiego byłby więc panaceum na te problemy.
Warto jednak dodać, że na tle europejskich krajów plany Krakowa dotyczące budowy metra nie są z pewnością megalomanią czy przeskalowaną inwestycją - do czego próbuje przekonać część polityków. Poza stolicami poszczególnych państw, system metra posiada m.in Lozanna w Szwajcarii, Brescia we Włoszech, Rennes i Lille we Francji, Porto w Portugalii czy Bilbao w Hiszpanii. Na tle Krakowa są to często miasta kilka razy mniejsze (pod względem ludności) i z pewnością nie tak atrakcyjne turystycznie, jak stolica Małopolski. Metro funkcjonuje także w Rzymie, który jest miastem o unikalnych walorach zabytkowych. Te przykłady pokazują, że uwzględniając charakter miasta, możliwości techniczne (wykonanie tuneli metodą górniczą) i potoki pasażerów, metro powinno być inwestycją, która będzie realizowana w najbliższych latach w królewskim Krakowie.
Z uwagi na wagę sprawy proszę o nadanie powyższej interpelacji wysokiego priorytetu i możliwie jak najszybszą i najbardziej szczegółową odpowiedź na poniższe pytania.
- Czy władze polskiego rządu uważają za zasadne budowę linii metra w Krakowie (proszę o odpowiedź na podstawie posiadanych przez poszczególne resorty wszelkich danych analitycznych/finansowych/społecznych/gospodarczych przy uwzględnieniu także kierunków rozwoju dla dużych miast w aktualnie prowadzonej strategii rządu D. Tuska)?
- Czy Państwo Ministrowie widzą możliwość wpisania do budżetu państwa w kolejnych latach znaczących środków finansowych - minimum 6 mld złotych - przeznaczonych na budowę metra w Krakowie? Jakie są możliwości finansowe budżetu państwa w tym zakresie? Czy ministerstwa mogą zagwarantować mieszkańcom Krakowa, że inwestycja ta może liczyć na finansowanie ze środków krajowych?
- Czy władze Krakowa lub małopolscy parlamentarzyści zwracali się do ministra finansów, ministra infrastruktury lub ministra funduszy i polityki regionalnej z wnioskiem o wsparcie finansowe inwestycji polegającej na budowie metra w Krakowie?
- Czy poszczególne resorty będą wspierać finansowo (ze środków krajowych, ale także zewnętrznych) duże metropolie pod kątem rozwiązywania największych wyzwań, przed którymi stoją te ośrodki?
- Czy obecny rząd popiera utworzenie metropolii krakowskiej (lub metropolii małopolskiej ze stolicą w Krakowie) i dedykowanie specjalnych środków budżetowych na jej rozwój? Czy przygotowane są w tej sprawie projekty ustaw w Państwa resortach?
Komentarze do interpelacji