Interpelacja #18212 - Interpelacja w sprawie przygotowania państwa polskiego do narastających fal upałów oraz międzyresortowej oceny zdolności instytucji publicznych i infrastruktury krytycznej do funkcjonowania w warunkach ekstremalnych temperatur

Interpelacja w sprawie przygotowania państwa polskiego do narastających fal upałów oraz międzyresortowej oceny zdolności instytucji publicznych i infrastruktury krytycznej do funkcjonowania w warunkach ekstremalnych temperatur Szanowny Panie Premierze, w ostatnich dniach Polska ponownie doświadcza fali ekstremalnych upałów. Wysokie temperatury, przekraczające lokalnie 35°C, przestały być incydentalnym zjawiskiem pogodowym, a stają się jednym z najbardziej przewidywalnych i zarazem najgroźniejszych skutków zmiany klimatu w naszej części Europy. O ile jeszcze kilka lat temu traktowano je jako okresowe utrudnienie, o tyle dziś powinny być one postrzegane jako realne wyzwanie dla bezpieczeństwa zdrowotnego, energetycznego, społecznego, infrastrukturalnego i gospodarczego państwa. Tegoroczne dni skrajnych upałów już na wstępie obnażyły słabości państwa i jego instytucji w reagowaniu na tego rodzaju zagrożenie. Upał uderza jednocześnie w wiele obszarów funkcjonowania kraju: ochronę zdrowia, warunki pracy, bezpieczeństwo seniorów i dzieci, wydolność szkół, domów pomocy społecznej i szpitali, odporność sieci energetycznych i wodociągowych, stan transportu publicznego i infrastruktury kolejowej, a także funkcjonowanie miast, w których zjawisko miejskiej wyspy ciepła dodatkowo zwiększa ryzyko zdrowotne. Wysokie temperatury wpływają również na rolnictwo, dostępność wody, bezpieczeństwo pożarowe oraz ciągłość świadczenia usług publicznych. W praktyce oznacza to, że fala upałów nie jest problemem jednego resortu, lecz testem sprawności całego państwa. To właśnie w takich momentach widać, czy istnieje realna, międzyresortowa strategia adaptacji do ekstremalnych zjawisk pogodowych, czy też poszczególne instytucje działają doraźnie, bez wspólnej diagnozy ryzyk, procedur, standardów i planów działania. Z tego względu zwracam się do Pana Premiera z prośbą o przedstawienie informacji, czy Rada Ministrów prowadzi lub zamierza pilnie przeprowadzić kompleksowy, międzyresortowy przegląd przygotowania państwa polskiego do fal upałów obejmujący zarówno administrację rządową, jak i podległe jej służby, instytucje oraz infrastrukturę krytyczną. Proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Rada Ministrów lub Kancelaria Prezesa Rady Ministrów prowadzi obecnie, koordynuje lub planuje przeprowadzenie międzyresortowego przeglądu przygotowania państwa do fal upałów i innych ekstremalnych zjawisk związanych z wysoką temperaturą ? Jeśli tak, to: a) jaki jest zakres tego przeglądu, b) które resorty i instytucje zostały nim objęte, c) w jakim terminie ma zostać zakończony, d) czy jego wyniki zostaną upublicznione? Czy rząd dysponuje aktualną, przekrojową diagnozą skutków fal upałów dla poszczególnych sektorów funkcjonowania państwa , w szczególności w zakresie zdrowia publicznego, infrastruktury, energetyki, edukacji, polityki społecznej, rolnictwa, gospodarki wodnej, rynku pracy i bezpieczeństwa wewnętrznego? Jeśli tak, proszę o wskazanie dokumentów, dat ich opracowania oraz resortów odpowiedzialnych za ich przygotowanie. Czy w ramach prac rządu funkcjonuje stały mechanizm koordynacji międzyresortowej dotyczący przygotowania państwa do fal upałów, obejmujący nie tylko reagowanie kryzysowe, ale również planowanie działań adaptacyjnych i prewencyjnych? Jeśli tak, proszę wskazać jego formę organizacyjną, skład oraz zakres kompetencji. Jak rząd ocenia stan przygotowania systemu ochrony zdrowia do fal upałów, w szczególności: a) szpitali, SOR-ów, przychodni i ratownictwa medycznego, b) dostępności klimatyzacji, wentylacji i zabezpieczeń termicznych w placówkach medycznych, c) procedur postępowania wobec pacjentów szczególnie narażonych na skutki upału, w tym seniorów, małych dzieci, kobiet w ciąży, osób z chorobami przewlekłymi i osób w kryzysie bezdomności, d) monitorowania liczby hospitalizacji, interwencji i zgonów związanych z wysokimi temperaturami? Jak rząd ocenia przygotowanie instytucji opiekuńczych i edukacyjnych do funkcjonowania w czasie fal upałów, w tym: a) żłobków, przedszkoli, szkół, placówek opiekuńczo-wychowawczych, domów pomocy społecznej oraz zakładów opiekuńczo-leczniczych, b) standardów temperaturowych i zasad skracania zajęć lub zmiany organizacji pracy placówek, c) wyposażenia budynków w rolety, wentylację, klimatyzację, dostęp do wody pitnej i zacienionych przestrzeni, d) wytycznych kierowanych do samorządów i dyrektorów placówek? Jakie działania podjęto w celu oceny i poprawy odporności systemu energetycznego na długotrwałe fale upałów, w szczególności w zakresie: a) stabilności dostaw energii elektrycznej przy zwiększonym zapotrzebowaniu na chłodzenie, b) bezpieczeństwa sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, c) zabezpieczenia infrastruktury energetycznej przed przegrzewaniem i awariami, d) planów awaryjnych na wypadek lokalnych lub ponadregionalnych przerw w dostawach energii? Czy rząd przeprowadził ocenę przygotowania systemu zaopatrzenia w wodę oraz gospodarki wodnej do okresów ekstremalnych upałów, w tym ocenę: a) ryzyka niedoborów wody i spadku wydajności lokalnych systemów wodociągowych, b) bezpieczeństwa jakości wody w warunkach wysokich temperatur, c) potrzeb inwestycyjnych w retencję, modernizację sieci oraz ochronę zasobów wodnych, d) procedur oszczędzania i racjonowania wody w sytuacjach kryzysowych? Jak rząd ocenia przygotowanie transportu i infrastruktury publicznej na fale upałów, w szczególności w zakresie: a) infrastruktury kolejowej, drogowej i miejskiego transportu zbiorowego, b) ryzyka awarii, ograniczeń prędkości, deformacji nawierzchni i zakłóceń przewozów, c) zapewnienia odpowiednich warunków termicznych w pociągach, autobusach i innych środkach transportu publicznego, d) procedur informowania pasażerów oraz organizacji komunikacji zastępczej w przypadku zakłóceń? Czy rząd dokonał przeglądu przygotowania rynku pracy i administracji publicznej do pracy w warunkach ekstremalnych temperatur, w szczególności w odniesieniu do: a) pracowników wykonujących pracę na otwartej przestrzeni, b) pracowników służb mundurowych, ratowniczych, komunalnych i budowlanych, c) pracowników urzędów i innych instytucji publicznych funkcjonujących w budynkach niedostosowanych do wysokich temperatur, d) ewentualnej potrzeby zmian przepisów BHP, zaleceń lub norm dotyczących organizacji pracy podczas upałów? Jak rząd ocenia wpływ fal upałów na rolnictwo, bezpieczeństwo żywnościowe i sytuację ekonomiczną gospodarstw rolnych , w szczególności w zakresie: a) strat plonów i skutków suszy rolniczej, b) warunków utrzymania zwierząt gospodarskich, c) dostępności wody dla produkcji rolnej, d) systemu osłonowego i ubezpieczeniowego dla rolników dotkniętych skutkami ekstremalnych temperatur? Czy rząd prowadzi ocenę wpływu fal upałów na bezpieczeństwo wewnętrzne i ochronę ludności , w tym: a) ryzyko pożarów lasów i terenów rolnych, b) gotowość Państwowej Straży Pożarnej, OSP, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz służb wojewodów, c) procedury alarmowania, ostrzegania i ewakuacji w sytuacjach skrajnych, d) koordynację działań z samorządami na poziomie lokalnym? Czy rząd posiada ocenę przygotowania miast i obszarów zurbanizowanych do fal upałów, w szczególności w zakresie przeciwdziałania zjawisku miejskiej wyspy ciepła, dostępności terenów zielonych, zacienienia przestrzeni publicznych, kurtyn wodnych, punktów wytchnienia i planowania urbanistycznego uwzględniającego rosnące ryzyko przegrzewania miast? Czy rząd analizuje wpływ wysokich temperatur na osoby szczególnie narażone społecznie , w tym osoby starsze, samotne, ubogie energetycznie, mieszkające w źle izolowanych lokalach, osoby z niepełnosprawnościami oraz osoby w kryzysie bezdomności? Jakie działania osłonowe są planowane lub wdrażane wobec tych grup? W obliczu rosnącej częstotliwości i intensywności fal upałów doraźne komunikaty ostrzegawcze nie mogą zastępować realnej gotowości państwa. Potrzebna jest całościowa, międzyresortowa diagnoza oraz plan działań obejmujący ochronę zdrowia, bezpieczeństwo infrastruktury, ochronę grup szczególnie narażonych i odporność usług publicznych. Ekstremalne upały nie są już scenariuszem przyszłości, lecz jednym z podstawowych testów sprawności państwa tu i teraz. Z poważaniem Joanna Mucha Posłanka na Sejm RP

Interpelacja w sprawie przygotowania państwa polskiego do narastających fal upałów oraz międzyresortowej oceny zdolności instytucji publicznych i infrastruktury krytycznej do funkcjonowania w warunkach ekstremalnych temperatur

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa

03Powiązane

Komentarze do interpelacji