Interpelacja #18266 - Interpelacja w sprawie wprowadzenia w szkołach funkcji nauczyciela mediatora oraz włączenia praktycznej nauki mediacji, erystyki i debat do programu nauczania

01Treść pytania

Pytanie posłów9 lipca 2026

Interpelacja w sprawie wprowadzenia w szkołach funkcji nauczyciela mediatora oraz włączenia praktycznej nauki mediacji, erystyki i debat do programu nauczania Szanowna Pani Minister, w debacie publicznej na temat reformy oświaty oraz poprawy relacji w polskiej szkole często pojawia się koncepcja powoływania instytucji takich jak szkolny rzecznik praw ucznia. Zgłaszane są jednak uzasadnione obawy, że tworzenie funkcji opartych na przyjmowaniu skarg, prowadzeniu „dochodzeń” i rozstrzyganiu sporów z pozycji arbitralnej, nadaje relacjom szkolnym charakter quasi-karny. Zamiast budować porozumienie, może to prowadzić do eskalacji napięć. Znacznie bardziej perspektywicznym i holistycznym rozwiązaniem jest oparcie relacji w szkole na tzw. miękkiej sile ( soft power ) – kształtowaniu postaw, a nie ich wymuszaniu. W związku z tym, proponuję rozważenie innowacyjnego programu „Mediator w każdej szkole” . Fundamentem tego rozwiązania byłoby powołanie w placówkach oświatowych n auczyciela mediatora , posiadającego odpowiednie uprawnienia. Jego rola opierałaby się na dwóch filarach: edukacyjnym oraz praktycznym. 1. Filar edukacyjny (rozwój kompetencji uczniów) Postuluję wprowadzenie dodatkowego modułu zajęć (np. w wymiarze 1 godziny tygodniowo w ramach nowo tworzonego przedmiotu np. edukacja obywatelska lub pokrewnego), podczas których nauczyciel mediator uczyłby młodzież kompetencji kluczowych na współczesnym rynku pracy, takich jak: Alternatywne Metody Rozwiązywania Sporów (ADR): negocjacje i mediacje, radzenie sobie z konfliktem i stresem bez użycia przemocy słownej czy fizycznej. Sztuka komunikacji i retoryka: erystyka, rozpoznawanie technik manipulacji i obrona przed nimi, a także emisja głosu. Kultura debaty: regularne organizowanie debat oksfordzkich, uczących merytorycznej argumentacji i szacunku do oponenta. Kompetencje międzykulturowe: ukazywanie różnic w prowadzeniu rozmów, negocjacji biznesowych i rozwiązywaniu sporów w różnych kulturach świata. 2. Filar praktyczny (budowanie kultury dialogu w szkole) nauczyciel mediator pełniłby funkcję realnego wsparcia dla społeczności szkolnej, działając dwutorowo: Mediacje rówieśnicze: koordynowanie i nadzorowanie uczniów mediatorów (wyznaczonych w każdej klasie), którzy pomagaliby w rozwiązywaniu drobnych konfliktów między rówieśnikami. Mediacje szkolne: pełnienie funkcji neutralnego mediatora w konfliktach na linii dyrektor – nauczyciel, nauczyciel – rodzic, nauczyciel – uczeń. Każdy spór w szkole byłby w pierwszej kolejności rozwiązywany polubownie, co drastycznie obniżyłoby poziom ogólnej konfliktowości w placówkach. Wprowadzenie takiego rozwiązania przyniosłoby polskiemu systemowi edukacji potężne korzyści. Polska młodzież opuszczałaby mury szkół wyposażona w rzadkie i niezwykle cenne umiejętności miękkie. Zdolność prowadzenia trudnych negocjacji, odporność na manipulację oraz umiejętność bezkonfliktowego rozwiązywania sporów dałaby młodym Polakom ogromną przewagę konkurencyjną na międzynarodowym rynku pracy. W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważy koncepcję wprowadzenia do szkół wykwalifikowanych nauczycieli mediatorów jako alternatywy dla funkcji o charakterze wyłącznie skargowo-interwencyjnym (np. rzeczników)? Czy w ramach prac nad podstawą programową nowego przedmiotu edukacja obywatelska (lub w ramach innych przedmiotów społecznych) planowane jest wygospodarowanie przestrzeni na praktyczną naukę debat oksfordzkich, erystyki, obrony przed manipulacją oraz technik negocjacyjnych? Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi ewentualnych kosztów przeszkolenia i sfinansowania dodatkowych godzin dla nauczycieli pełniących funkcję nauczyciela mediatora? Czy resort bierze pod uwagę realizację programu pilotażowego w wybranych szkołach, aby zbadać wpływ mediacji rówieśniczych i nauki retoryki na obniżenie agresji i poziomu konfliktów w społecznościach szkolnych?

Interpelacja w sprawie wprowadzenia w szkołach funkcji nauczyciela mediatora oraz włączenia praktycznej nauki mediacji, erystyki i debat do programu nauczania

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji