Interpelacja w sprawie skuteczności egzekucji mandatów karnych za wykroczenia drogowe popełnione przez kierowców pojazdów zarejestrowanych w państwach spoza Unii Europejskiej

Szanowny Panie Ministrze,

w 2025 roku urządzenia rejestrujące wykroczenia drogowe (fotoradary i odcinkowe pomiary prędkości) w Polsce zarejestrowały ponad 1,3 mln naruszeń przepisów ruchu drogowego. Z tej liczby aż 120 tysięcy – blisko 10% całości – dotyczyło pojazdów zarejestrowanych w państwach spoza Unii Europejskiej. Najwięcej wykroczeń popełnili kierowcy aut z Ukrainy (ponad 77,2 tys.), następnie z Białorusi (ok. 7,4 tys.) i Rosji (218).

Jednak w związku z brakiem umów międzynarodowych umożliwiających ustalenie właścicieli tych pojazdów organy wystawiły jedynie 3443 mandaty karne, w tym około 2500 obywatelom Ukrainy, 42 obywatelom Białorusi i zero obywatelom Rosji. Skuteczność egzekucji wyniosła niespełna 3%. Dla porównania w 2023 r. takich wykroczeń było 88,5 tys., w 2024 r. – 100 tys., a w 2025 r. – 120 tys. Skala zjawiska systematycznie rośnie.

W przypadku pojazdów zarejestrowanych w państwach UE transgraniczna egzekucja mandatów wykazuje wysoką skuteczność dzięki unijnym przepisom o wymianie informacji o wykroczeniach drogowych. W odniesieniu do pojazdów spoza UE jedyną możliwością nałożenia mandatu pozostają bezpośrednie kontrole drogowe z zastosowaniem mandatu gotówkowego.

Ministerstwo Infrastruktury od wielu miesięcy zapowiadało wprowadzenie obowiązku przerejestrowania pojazdów zarejestrowanych za granicą po upływie roku od wjazdu na terytorium RP. Projekt stosownej ustawy nadal pozostaje na etapie konsultacji międzyresortowych i nie został skierowany do Sejmu. Biorąc pod uwagę kalendarz sejmowy oraz dotychczasowe doświadczenia związane z procedowaniem projektów wymagających uzgodnień między resortami zarządzanymi przez ministrów z różnych klubów parlamentarnych obecnej koalicji – zasadne jest stwierdzenie, że uzgodnień takich może się nie udać wypracować.

W grudniu 2025 r. podpisano umowę między Polską a Ukrainą o współpracy w zwalczaniu przestępczości (obecnie w procesie ratyfikacji), jednak nie obejmuje ona wymiany danych w zakresie wykroczeń drogowych.

Brak skutecznych mechanizmów egzekucji mandatów wobec kierowców spoza UE prowadzi do realnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, nierównego traktowania polskich kierowców oraz utraty milionowych wpływów do budżetu państwa.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania podjęto w celu zawarcia dwustronnej umowy z Ukrainą o wzajemnej wymianie informacji dotyczących właścicieli pojazdów w celu egzekucji mandatów za wykroczenia drogowe? Jaki jest aktualny stan negocjacji i przewidywany termin podpisania takiej umowy?
2. Jaki jest aktualny status projektu ustawy wprowadzającej obowiązek przerejestrowania pojazdów zarejestrowanych poza UE po upływie roku od wjazdu do Polski? Kiedy planowane jest zakończenie konsultacji międzyresortowych i skierowanie projektu do Sejmu?
3. Ile mandatów karnych za wykroczenia popełnione przez kierowców pojazdów zarejestrowanych poza UE wystawiono oraz ile z nich ściągnięto w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2026 r.? Jaka jest prognoza na cały 2026 rok?
4. Jakie dodatkowe środki administracyjne, organizacyjne lub legislacyjne (poza kontrolami drogowymi) są aktualnie planowane lub wdrażane w celu ograniczenia bezkarności kierowców pojazdów spoza UE i poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach?
5. Czy ministerstwo rozważa podjęcie działań zmierzających do rozszerzenia zakresu umowy polsko-ukraińskiej o współpracy w zwalczaniu przestępczości (z grudnia 2025 r.) o kwestie związane z wykroczeniami drogowymi i egzekucją mandatów? Jeśli tak – w jakim terminie?
6. Jakie działania podjęto w celu wzmocnienia współpracy z Głównym Inspektoratem Transportu Drogowego w zakresie monitorowania i raportowania skali problemu w 2026 r.?

Z poważaniem