Interpelacja w sprawie praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji organów podatkowych w działalność przedsiębiorców

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą praktyki stosowanej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego w zakresie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach.

Do mojego biura poselskiego zgłosił się przedsiębiorca prowadzący prywatne targowisko, na którym gmina pobiera opłatę targową. Jednocześnie właściciel nieruchomości ponosi pełne koszty funkcjonowania targowiska, utrzymuje infrastrukturę, zapewnia bezpieczeństwo i porządek oraz uiszcza na rzecz gminy podatek od nieruchomości.

Pomimo wyznaczenia przez gminę własnego inkasenta do poboru opłaty targowej organ podatkowy kieruje do przedsiębiorcy wezwania do przekazywania danych jego klientów oraz informacji o najemcach stanowisk handlowych, grożąc jednocześnie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej.

Opisany przypadek rodzi poważne wątpliwości co do granic ingerencji administracji publicznej w działalność gospodarczą. W praktyce przedsiębiorca zostaje zobowiązany do wykonywania czynności, które powinny należeć do organu podatkowego i wyznaczonego przez niego inkasenta. Trudno zaakceptować sytuację, w której państwo lub samorząd, zamiast wykonywać własne zadania, przerzuca je na prywatnych przedsiębiorców pod groźbą sankcji finansowych.

Dodatkowe wątpliwości budzi fakt, że właściciel prywatnego targowiska ma przekazywać informacje o swoich klientach organowi, który jednocześnie prowadzi konkurencyjne targowisko gminne. Tego rodzaju praktyka może negatywnie wpływać na relacje gospodarcze oraz zaufanie do przedsiębiorcy.

Na uwagę zasługuje również fakt, że gmina uzyskuje wpływy z podatku od nieruchomości płaconego przez właściciela prywatnego targowiska, a jednocześnie pobiera opłatę targową od przedsiębiorców prowadzących handel na tym samym terenie, mimo że koszty utrzymania całej infrastruktury ponosi podmiot prywatny.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy w ocenie ministra finansów organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności wykorzystywać własne instrumenty prawne oraz działania wyznaczonego inkasenta do ustalenia osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej, zamiast żądać tych informacji od właściciela prywatnego targowiska?
2. Czy w ocenie ministra finansów dopuszczalne jest nakładanie lub grożenie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej wobec właściciela prywatnego targowiska za odmowę przekazania danych jego klientów, jeżeli organ podatkowy wyznaczył własnego inkasenta do poboru opłaty targowej?
3. Czy Ministerstwo Finansów uważa za zgodne z zasadą proporcjonalności wykorzystywanie instytucji kary porządkowej do zobowiązywania przedsiębiorcy do wykonywania czynności dowodowych i ustalania stanu faktycznego, które co do zasady należą do organu podatkowego?
4. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko naruszenia wolności działalności gospodarczej poprzez nakładanie na przedsiębiorców obowiązków wykraczających poza ich ustawowe obowiązki i zastępujących działania administracji publicznej?
5. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnych przepisów dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk, których właściciele ponoszą pełne koszty utrzymania infrastruktury, a jednocześnie odprowadzają podatek od nieruchomości na rzecz gmin?
6. Czy prowadzone są analizy dotyczące zasadności dalszego funkcjonowania opłaty targowej, w szczególności na prywatnych targowiskach, gdzie infrastruktura jest finansowana wyłącznie ze środków przedsiębiorców?
7. Czy Ministerstwo Finansów rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych zmierzających do wyłączenia prywatnych targowisk spod obowiązku poboru opłaty targowej albo przeprowadzenia kompleksowej reformy tej daniny?

W mojej ocenie przedstawiona sprawa nie dotyczy wyłącznie jednego przedsiębiorcy. Stanowi przykład szerszego problemu polegającego na przerzucaniu przez administrację publiczną własnych obowiązków na sektor prywatny. Państwo powinno ograniczać zbędne obowiązki administracyjne i wspierać przedsiębiorczość, a nie tworzyć kolejne obciążenia dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Z poważaniem

Bartłomiej Pejo
Poseł na Sejm RP