Interpelacja w sprawie wynagrodzeń egzaminatorów maturalnych z języka polskiego

Szanowna Pani Minister,

rzetelne sprawdzanie egzaminów maturalnych z języka polskiego ma kluczowe znaczenie dla wiarygodności polskiego systemu edukacji. Wynik maturalny ma szczególne znaczenie, ponieważ stanowi jeden z kluczowych czynników branych pod uwagę podczas rekrutacji na studia i może przesądzić o przyszłości młodego człowieka. Jest to główny powód, dla którego egzaminy maturalne powinny być oceniane z należytą starannością, w sposób sprawiedliwy, jednolity i zgodny z ustanowionymi kryteriami.

Szczególne znaczenie należy przypisać egzaminowi z języka polskiego, gdzie przedmiotem oceny nie jest wyłącznie poprawność odpowiedzi, lecz także umiejętność interpretacji tekstu, argumentacji, budowania odpowiedzi, odwoływania się do dzieł literatury oraz posługiwania się poprawną polszczyzną. Taka forma sprawdzenia wiedzy wymaga skupienia, czasu i poczucia odpowiedzialności, ponieważ egzaminator musi dokonać wieloaspektowej analizy pracy ucznia. Z tego względu należałoby rozważyć, czy obecnie obowiązujący system obliczania wynagrodzeń odzwierciedla nakład pracy egzaminatorów oraz zakres spoczywającej na nich odpowiedzialności.

Do mojego biura poselskiego oraz do członków Komisji Edukacji i Nauki wpłynęła petycja egzaminatorów-polonistów dotycząca konieczności podniesienia wynagrodzeń za sprawdzenie prac maturalnych z języka polskiego podstawowego.

Autorzy wskazują, że obecne stawki nie odzwierciedlają rzeczywistego nakładu pracy oraz odpowiedzialności, jaka spoczywa na egzaminatorach. Ponadto apelujący wskazują, iż poloniści sprawdzają wszystkie rodzaje arkuszy, np. uczniów z dysleksją, zespołem Aspergera, słabosłyszących, a nawet niewidomych. Takie rozwiązanie stawia polonistów w sytuacji skrajnie nierównej względem innych egzaminatorów. Dla przykładu prace uczniów z dyskalkulią są sprawdzane przez specjalnie przeszkolony zespół egzaminatorów-matematyków.

W petycji zostały również podniesione zarzuty odnoszące się do obowiązkowych nieodpłatnych szkoleń, trwających około 4 godzin. Owe szkolenia nie dość, że są nieodpłatne, to dodatkowo generują koszty udziału w szkoleniach, tj. dojazd.

Zgodnie z obowiązującymi zasadami wynagradzania egzaminatorów obecna stawka za egzamin z języka polskiego na poziomie podstawowym wynosi – za część testową – 0,470%, a za wypracowanie – 0,680% minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela dyplomowanego. Zgłaszający wskazują, że w zestawieniu z innymi stawkami taka stawka jest krzywdząca, ponieważ sprawdzenie egzaminu maturalnego z języka polskiego wymaga dużo większego nakładu pracy, co przekłada się na znacznie dłuższy czas sprawdzania jednej pracy.

Z perspektywy celów egzaminu maturalnego oraz sprawiedliwości systemu edukacji wydaje się zasadne, aby egzaminy z języka polskiego były bardzo dokładnie sprawdzane, przy czym nie powinno odbywać się to kosztem egzaminatorów.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy w Ministerstwie Edukacji Narodowej planowane jest podjęcie działań zmierzających do zmiany obecnie obowiązujących stawek wynagrodzeń egzaminatorów z języka polskiego? Jeżeli tak, to kiedy takie zmiany wejdą w życie?
2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadzało analizę rzeczywistego czasu niezbędnego do dokonania rzetelnej oceny jednej pracy maturalnej z przedmiotów maturalnych na poziomie podstawowym i jak na tym tle wypada czas potrzebny na sprawdzenie pracy z języka polskiego? Jeżeli była prowadzona taka analiza, to jakie były wyniki oraz czy zostały one uwzględnione przy ustalaniu obecnie obowiązujących stawek?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie podobnego mechanizmu jak w przypadku egzaminów z matematyki, gdzie prace osób z różnego rodzaju orzeczeniami ocenia wyspecjalizowany w tym zespół?
4. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zaobserwowało zjawisko zmniejszenia zainteresowania pełnieniem funkcji egzaminatora z języka polskiego? Ponadto czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega ryzyko, iż zbyt niskie stawki wynagrodzeń mogą skutkować spadkiem liczby osób zainteresowanych pełnieniem funkcji egzaminatora z języka polskiego?
5. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjąć działania mające na celu przyznanie wynagrodzenia za udział w obowiązkowych szkoleniach, które poprzedzają przystąpienie do sprawdzania egzaminów maturalnych?

Z wyrazami szacunku

Katarzyna Matusik-Lipiec