Interpelacja w sprawie projektu rozporządzenia znoszącego domy wczasów dziecięcych (DWD) z dniem 1 stycznia 2027 r.

Szanowny Pani Minister,

w dniu 23 czerwca 2026 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty. Projekt przewiduje zniesienie z dniem 1 stycznia 2027 r. domów wczasów dziecięcych (DWD) jako odrębnego rodzaju placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

Zgodnie z uzasadnieniem projektu, DWD historycznie powstały dla dzieci i młodzieży z terenów o niekorzystnych warunkach ekologicznych i oferowały dłuższe turnusy zdrowotne (nawet do 3 miesięcy) w miejscowościach o wysokich walorach klimatycznych (górskich, podgórskich i nadmorskich). Obecnie placówki te organizują głównie krótkie pobyty (najczęściej 5–6 dni) o charakterze edukacyjno-wypoczynkowym. Projekt wskazuje na problemy z raportowaniem w Systemie Informacji Oświatowej (SIO) – w tym błędne zaliczanie uczestników wycieczek szkolnych – oraz na niskie zainteresowanie prowadzeniem DWD. Na dzień 15 czerwca 2026 r. w SIO figurowało 24 DWD (10 publicznych i 14 niepublicznych), w tym 19 z nich wykazywało wychowanków. Zatrudnionych było 162 nauczycieli oraz ok. 87-111 pracowników niepedagogicznych. Projekt zakłada oszczędności rzędu ok. 8,6 mln zł rocznie dla jednostek samorządu terytorialnego po okresie przejściowym.

W związku z powyższym, a także biorąc pod uwagę społeczną dyskusję wokół projektu (w tym pojawiające się inicjatywy obywatelskie sprzeciwiające się likwidacji DWD), wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadziło szczegółową analizę aktualnych potrzeb dzieci i młodzieży z regionów o obniżonej jakości powietrza i warunków ekologicznych (m.in. Śląsk, Zagłębie, duże aglomeracje miejskie) w zakresie dostępu do pobytów w korzystnych warunkach klimatycznych, połączonych z elementami edukacji i kształtowania postaw prozdrowotnych? Jeśli tak – proszę o przedstawienie kluczowych wniosków tej analizy oraz wskazanie, w jaki sposób likwidacja DWD wpłynie na dostępność takiej formy wsparcia.
2. Jakie konkretne, równoważne alternatywy dla DWD, planuje ministerstwo we współpracy z resortem zdrowia i innymi instytucjami? W szczególności proszę o porównanie dostępności, kosztów dla rodzin oraz charakteru oferty sanatoriów dziecięcych (o charakterze bardziej medycznym i wymagającym skierowań) w stosunku do dotychczasowej roli DWD, które były bardziej dostępne i łączyły elementy edukacyjne z profilaktyką zdrowotną.
3. Jaki jest szacunkowy wpływ likwidacji 24 DWD (w tym aż 14 niepublicznych) na zatrudnienie w sektorze oświaty i turystyki? Ile miejsc pracy nauczycieli i pracowników niepedagogicznych może zostać zagrożonych, szczególnie w miejscowościach uzdrowiskowych i turystycznych? Jaki ma to wpływ na lokalne gospodarki regionów górskich i nadmorskich?
4. Jakie stanowiska na temat projektu rozporządzenia przedstawiły – w ramach skróconych konsultacji społecznych (21 dni) – organizacje pracodawców, w tym Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP), organizacje turystyczne oraz inne podmioty związane z edukacją pozaszkolną i profilaktyką zdrowotną? Czy i w jaki sposób uwagi te zostały uwzględnione w ostatecznym kształcie projektu?
5. Czy ministerstwo rozważało możliwość reformy funkcjonowania DWD zamiast ich likwidacji – np. poprzez wprowadzenie minimalnego czasu trwania pobytu, ścisłe powiązanie programów z celami edukacyjnymi, uregulowanie zasad ewidencji w SIO (aby wyeliminować problem błędnego zaliczania wycieczek szkolnych) lub inne zmiany organizacyjne? Jakie były argumenty za i przeciw takiej opcji?
6. Jakie działania przejściowe i wsparcie przewidziano dla organów prowadzących DWD (publicznych i niepublicznych) oraz dla pracowników w okresie od wejścia w życie rozporządzenia (31 lipca 2026 r.) do końca 2026 r., a także w zakresie zagospodarowania istniejącej infrastruktury po 1 stycznia 2027 r.?
7. Czy chce być Pani Minister zapamiętana jako likwidator domów wczasów dziecięcych?

Z wyrazami szacunku

dr Tomasz Rzymkowski