W czerwcu 2026 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt rozporządzenia przewidujący całkowite usunięcie domów wczasów dziecięcych z systemu oświaty. Zgodnie z projektem placówki te mają funkcjonować jedynie do 31 grudnia 2026 roku, natomiast od 1 stycznia 2027 roku mają przestać istnieć jako odrębny rodzaj placówek oświatowych. Projekt przewiduje również wygaszenie z mocy prawa zezwoleń na prowadzenie publicznych DWD oraz wpisów do ewidencji placówek niepublicznych.
Ministerstwo uzasadnia likwidację zmianą charakteru działalności tych ośrodków, skróceniem czasu pobytów dzieci oraz przypadkami nieprawidłowego wykazywania uczestników wycieczek lub wypoczynku jako wychowanków domów wczasów dziecięcych w Systemie Informacji Oświatowej. Jednocześnie przedstawiona argumentacja nie wyjaśnia, dlaczego ewentualne nieprawidłowości nie mogą zostać usunięte poprzez zmianę zasad finansowania, skuteczniejsze kontrole i doprecyzowanie przepisów, lecz mają prowadzić do likwidacji całej kategorii placówek.
Zgodnie z danymi Systemu Informacji Oświatowej według stanu na dzień 15 czerwca 2026 roku w Polsce funkcjonują 24 domy wczasów dziecięcych – 10 publicznych i 14 niepublicznych. W placówkach tych zatrudnionych jest co najmniej 162 nauczycieli oraz 111 pracowników administracji, obsługi i zaplecza technicznego. Oznacza to, że decyzja ministerstwa będzie miała konsekwencje nie tylko dla tysięcy dzieci korzystających z wyjazdów edukacyjnych, ale również dla setek pracowników oraz lokalnych społeczności.
Domy wczasów dziecięcych prowadzą zielone szkoły oraz programy edukacji ekologicznej, regionalnej, historycznej, sportowej i zdrowotnej. Dla części dzieci, zwłaszcza pochodzących z rodzin o niższych dochodach oraz z mniejszych miejscowości, pobyt w takim ośrodku jest jedną z nielicznych możliwości uczestnictwa w zorganizowanym wyjeździe edukacyjnym.
Szczególny niepokój budzi brak przedstawienia pełnej informacji o wartości majątku użytkowanego przez domy wczasów dziecięcych oraz o planowanym sposobie zagospodarowania nieruchomości po likwidacji placówek. Część ośrodków znajduje się w atrakcyjnych miejscowościach górskich, nadmorskich i uzdrowiskowych, a ich budynki były przez lata remontowane i modernizowane ze środków publicznych.
Przykładem jest Dom Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej-Zdroju, którego generalny remont i rozbudowa kosztowały ponad 9 mln zł. Zmodernizowany obiekt został oficjalnie oddany do użytku 13 czerwca 2026 roku, a według informacji przedstawianych podczas jego otwarcia rezerwacje pobytów miały obejmować okres do końca 2028 roku. Kilkanaście dni po oddaniu inwestycji do użytkowania pojawiła się informacja o planowanej likwidacji całej kategorii placówek.
Ministerstwo wskazuje, że likwidacja DWD ma pozwolić na przekierowanie około 30 mln zł potrzeb oświatowych na inne zadania. Nie przedstawiono jednak opinii publicznej szczegółowego wyliczenia tej kwoty, bilansów poszczególnych placówek, kosztów odpraw, rozwiązania zawartych umów ani kosztów utrzymania lub zagospodarowania pozostających po likwidacji nieruchomości.
Tak daleko idąca decyzja nie może zostać przeprowadzona bez przedstawienia pełnej informacji o majątku publicznym, dotychczas poniesionych nakładach, zobowiązaniach placówek oraz podmiotach, które po 1 stycznia 2027 roku mają faktycznie przejąć budynki, grunty i wyposażenie.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
- Jakie dokładnie analizy, audyty, kontrole, ekspertyzy oraz dane dotyczące frekwencji, jakości pracy, efektywności edukacyjnej i nieprawidłowości finansowych stanowią podstawę decyzji o całkowitej likwidacji domów wczasów dziecięcych oraz dlaczego ministerstwo nie zdecydowało się na uszczelnienie zasad finansowania, zmianę sposobu wykazywania wychowanków w SIO i indywidualną ocenę poszczególnych placówek?
- Ile dokładnie domów wczasów dziecięcych jest obecnie wpisanych do Systemu Informacji Oświatowej i gdzie są one położone oraz czy ministerstwo przedstawi pełny wykaz placówek zawierający ich nazwy, adresy, organy prowadzące, status publiczny lub niepubliczny, liczbę miejsc, liczbę dzieci korzystających z ich oferty w latach 2023–2025 oraz stan prawny użytkowanych gruntów i budynków?
- Jaka była łączna wartość środków publicznych przeznaczonych w ostatnich dziesięciu latach na budowę, zakup, remonty, rozbudowę, termomodernizację, dostosowanie przeciwpożarowe, poprawę dostępności i wyposażenie każdego z domów wczasów dziecięcych, z podziałem na poszczególne placówki, lata oraz źródła finansowania, w tym środki budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego i funduszy europejskich?
- Jaki był bilans finansowy każdego domu wczasów dziecięcych za ostatni zamknięty rok finansowy, z wyszczególnieniem przychodów własnych, opłat uczestników, dotacji, środków przekazywanych przez samorządy, kosztów wynagrodzeń, kosztów bieżącego utrzymania, nakładów inwestycyjnych, należności, zobowiązań i wyniku finansowego, oraz na podstawie jakiej metodologii ministerstwo wyliczyło zapowiadaną oszczędność wynoszącą około 30 mln zł?
- Kto, na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie przejmie po 1 stycznia 2027 roku nieruchomości, wyposażenie, prawa, należności i zobowiązania likwidowanych domów wczasów dziecięcych oraz czy dla każdej placówki został już przygotowany harmonogram przejęcia majątku, dokumentacji, personelu i zawartych umów?
- Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej, inne organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego albo podmioty prowadzące przygotowują lub analizują sprzedaż, dzierżawę, najem, wniesienie do spółek, prywatyzację, zmianę przeznaczenia albo przekazanie budynków i gruntów DWD podmiotom prowadzącym działalność hotelarską, turystyczną, uzdrowiskową lub deweloperską, a jeżeli tak, to których nieruchomości dotyczą takie plany, kto ma być ich potencjalnym nabywcą lub użytkownikiem i w jakim trybie mają zostać wyłonione te podmioty?
- W jaki sposób zostaną rozliczone umowy, rezerwacje i wpłaty dotyczące pobytów zaplanowanych po 31 grudnia 2026 roku, w tym rezerwacje dokonane na kolejne lata, kto poniesie koszty zwrotów, odszkodowań i ewentualnych kar umownych oraz jakie miejsca zastępcze ministerstwo zamierza zapewnić szkołom i dzieciom, które miały skorzystać z oferty DWD?
- Czy ministerstwo przeprowadziło konsultacje z dyrektorami wszystkich DWD, organami prowadzącymi, samorządami, szkołami, rodzicami i organizacjami reprezentującymi pracowników oraz czy – wobec skali wątpliwości, niedawno zakończonych inwestycji i braku jasnego planu dotyczącego majątku – Pani Minister wstrzyma projekt, wydłuży okres przejściowy i podejmie prace nad reformą oraz dalszym wykorzystaniem tych placówek zamiast ich całkowitej likwidacji?
Proszę również o przekazanie wraz z odpowiedzią tabelarycznych zestawień dotyczących wszystkich 24 domów wczasów dziecięcych, kopii analiz stanowiących podstawę projektu oraz informacji o planowanym sposobie wykorzystania każdej nieruchomości po 1 stycznia 2027 roku.
Z poważaniem
Dariusz Matecki
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
```
Komentarze do interpelacji