Interpelacja w sprawie wpływu instrumentu SAFE na rzeczywisty poziom wydatków obronnych Polski

Szanowny Panie Ministrze,

rząd przedstawia unijny instrument SAFE jako źródło dodatkowych środków na bezpieczeństwo i modernizację Sił Zbrojnych RP. Polska ma otrzymać ponad 43,7 mld euro, czyli ponad 183 mld zł, z przeznaczeniem na przedsięwzięcia realizowane w latach 2026-2030. Jednocześnie dostępne dane dotyczące struktury wydatków obronnych rodzą pytanie, czy środki z SAFE rzeczywiście zwiększą nakłady na obronność, czy też zastąpią część finansowania, które wcześniej miało pochodzić z budżetu państwa albo Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.

W części 29 budżetu państwa „Obrona narodowa" na 2026 r. zaplanowano kwotę niższą od kwoty przewidzianej w planie na 2025 r. Wzrost łącznej wartości deklarowanych wydatków opiera się w znacznej mierze na Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych oraz finansowaniu pozabudżetowym. SAFE jest natomiast pożyczką, którą Polska będzie zobowiązana spłacić.

Środki z instrumentu nie mogą być przedstawiane jako dodatkowe, jeżeli w praktyce posłużą jedynie do zastąpienia finansowania krajowego i nie doprowadzą do zwiększenia liczby zakupionych systemów, przyspieszenia dostaw ani uzyskania nowych zdolności obronnych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy środki pozyskane z SAFE w całości zwiększą łączny poziom wydatków obronnych Polski, czy zastąpią część finansowania krajowego?
2. Jaką kwotę wydatków planowanych wcześniej do sfinansowania z budżetu państwa lub Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przeniesiono albo planuje się przenieść do SAFE?
3. Dlaczego pomimo zapowiedzi zwiększania nakładów na bezpieczeństwo wydatki w części 29 „Obrona narodowa" na 2026 r. zaplanowano na poziomie niższym niż w planie na 2025 r.?
4. Czy środki SAFE są uwzględniane przy obliczaniu zapowiadanego przez rząd poziomu wydatków obronnych w relacji do PKB?
5. Jaki poziom wydatków obronnych w relacji do PKB Polska osiągnęła faktycznie w 2025 r. i jaki poziom ministerstwo przewiduje wykonać w 2026 r.?
6. Jakie konkretnie dodatkowe zakupy lub inwestycje zostaną zrealizowane wyłącznie dzięki pozyskaniu środków z SAFE?
7. Które zadania były ujęte w planach modernizacyjnych przed uruchomieniem SAFE i otrzymały jedynie nowe źródło finansowania?
8. Jak ministerstwo definiuje dodatkowość środków SAFE i za pomocą jakich wskaźników zamierza ją wykazać?
9. Czy MON opublikuje jednolitą metodologię obliczania wydatków obronnych, pozwalającą oddzielić środki budżetowe, Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, SAFE oraz pozostałe źródła?
10. Czy ministerstwo zagwarantuje, że pozyskanie środków SAFE nie zostanie wykorzystane jako uzasadnienie ograniczenia przyszłych wydatków obronnych finansowanych bezpośrednio z budżetu państwa?

Proszę o przedstawienie informacji w podziale na lata 2025-2030 oraz poszczególne źródła finansowania.

Z wyrazami szacunku
Wiesław Krajewski
Olga Semeniuk-Patkowska