Interpelacja w sprawie zarzutów nierównego traktowania niektórych funkcjonariuszy PSP przez Akademię Pożarniczą

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 2405 Pani Poseł Moniki Wielichowskiej w sprawie zarzutów nierównego traktowania niektórych funkcjonariuszy PSP przez Akademię Pożarniczą, na wstępie należy wskazać, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ustala trybu i warunków zaliczenia studiów podyplomowych prowadzonych przez Akademię Pożarniczą [wcześniej Szkołę Główną Służby Pożarniczej (SGSP)]. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce^[1] podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz – co wymaga podkreślenia – autonomia uczelni.

Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez Rektora-Komendanta Akademii Pożarniczej warunki i zasady odbywania studiów podyplomowych, o których mowa w interpelacji Pani Poseł, zostały określone w Regulaminie Studiów Podyplomowych^[2], stanowiącym załącznik do uchwały nr 52/11/2019 Senatu SGSP z dnia 27 listopada 2019 r. Należy nadmienić, że w przypadku strażaków zainteresowanych uczestnictwem w studiach podyplomowych „Przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem działaniami ratowniczymi”^[3] już na etapie rekrutacji, każdy z uczestników potwierdzał w Internetowym Systemie Rekrutacyjnym zapoznanie się z obowiązującym Regulaminem. Na podstawie § 18 ust. 5 Regulaminu, w sytuacji gdy studia kończą się pisemnym egzaminem końcowym, zasady jego przeprowadzania i oceniania są podawane do wiadomości uczestników najpóźniej podczas pierwszego zjazdu.

W związku z powyższym, podczas oficjalnej inauguracji studiów (22 grudnia 2021 r.), zorganizowanej w trybie zdalnym, kierownik studiów podyplomowych SPK-6 przedstawił uczestnikom zasady przeprowadzania i oceniania pisemnego egzaminu końcowego. Dodatkowo, zostały one przypomniane słuchaczom podczas ostatniego zjazdu w dniach 14-16 listopada 2022 r. w ramach ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu „Strategiczne reagowanie ratownicze”. Kierownik studiów podyplomowych w szczególności wskazał, że warunkiem zaliczenia egzaminu końcowego jest uzyskanie progu punktowego nie mniejszego niż 65% poprawnych odpowiedzi. Powyższe informacje zostały przedstawione ponownie również bezpośrednio przed samym egzaminem. Zasady zaliczenia oraz prawa i obowiązki dotyczyły całego rocznika danej edycji studiów podyplomowych.

Do egzaminu końcowego SPK-6 (1 grudnia 2022 r.) przystąpiło 127 słuchaczy, spośród których 35 funkcjonariuszy nie uzyskało wymaganego 65% (36/54 punkty) progu punktowego i otrzymało ocenę niedostateczną. W tym miejscu należy nadmienić, że kierownik studiów podyplomowych umożliwił uczestnikom wgląd do prac zaliczeniowych i ich omówienie (w siedzibie uczelni). Z powyższej możliwości skorzystała 1 osoba.

Zgodnie z § 18 ust. 10 Regulaminu, w przypadku otrzymania oceny niedostatecznej z egzaminu końcowego, uczestnik składa egzamin poprawkowy w ustalonym przez Dziekana terminie, co najmniej po upływie dwóch tygodni od dnia właściwego egzaminu końcowego. W dniu 2 grudnia 2022 r. uczestnicy studiów podyplomowych zostali poinformowani drogą mailową o terminie egzaminu poprawkowego, wyznaczonego na 15 grudnia 2022 r.

Do egzaminu końcowego w terminie poprawkowym przystąpiło 29 funkcjonariuszy. Z powyższej grupy 18 osób uzyskało wynik poniżej wymaganego progu 65%, co było podstawą do skreślenia ich z listy uczestników studiów podyplomowych, na podstawie § 24 ust. 1 lit h Regulaminu, zgodnie z którym uczestnik studiów podyplomowych zostaje skreślony z listy uczestników w przypadku uzyskania oceny niedostatecznej z egzaminu końcowego poprawkowego.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że słuchacze studiów SPK są w większości funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej (PSP) biorącymi udział w bezpośrednich działaniach ratowniczych. Na studiach podyplomowych SPK-5 podjęto decyzję o obniżeniu standardowego progu zaliczenia 65% dla studiów podyplomowych na niższy, wynikającą z sytuacji znacznie zwiększonej liczby wyjazdów związanych m.in. z COVID-19, zaangażowaniem PSP we wsparcie logistyczne na granicy z Białorusią oraz ochroną ludności (miesięcznie średnio 5,5 tys. zdarzeń tego rodzaju), przy jednoczesnej konieczności zapewnienia ciągłości realizacji polityki kadrowej w formacji. Studiów SPK-5 nie zaliczyło 13,8% słuchaczy, zaś w edycji SPK-6 12,6% – przy czym w okresie trwania edycji SPK-6 zdarzeń związanych ze wskazanym powyżej zakresem interwencji PSP było miesięcznie o 2 tys. mniej (średnio 3,5 tys.). Przy podejmowaniu decyzji o obniżeniu wymagań procentowych w zakresie progu zdawalności uwzględniono również fakt, że w czasie trwania edycji SPK-5 zdawalność matur była mniejsza ze względu na realizację procesu dydaktycznego z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Precedens spowodowany zaistnieniem siły wyższej – pandemia, konflikt zbrojny na Ukrainie – który spowodował zwiększone zaangażowanie funkcjonariuszy PSP w wykonywanie przez nich czynności służbowych, nie może stanowić podstawy do żądania dalszego obniżania standardowych progów zaliczeń podczas studiów podyplomowych.

Należy nadmienić, że świadectwo ukończenia studiów podyplomowych „Przeszkolenie zawodowe przygotowujące do zajmowania stanowisk związanych z kierowaniem działaniami ratowniczymi” potwierdza, że słuchacz uzyskał określone kompetencje i tym samym uprawnienia do kierowania działaniami ratowniczymi. Zdobycie powyższych uprawnień w drodze studiów inżynierskich dla strażaków w służbie kandydackiej lub stałej zajmuje standardowo pełne 4 lata. Akademia Pożarnicza dbając o wysoką jakość kwalifikacji osób, które uzyskują podobne uprawnienia po trwających 2 semestrach studiach podyplomowych – często absolwentów różnych odmiennych kierunków studiów – stawia transparentne, wysokie wymagania szkolącym się strażakom, którzy reprezentują PSP w działaniach ratowniczych jako dowódcy.

Jednocześnie pragnę poinformować, że do skreślenia słuchacza ze studiów podyplomowych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z tym słuchaczom przedmiotowych studiów nie przysługuje prawo odwołania się do sądu administracyjnego, ponieważ wskazane osoby nie posiadają statusu studenta.

Z poważaniem

^[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.

^[2] Uchwalanym przez Senat SGSP, dalej Regulamin.

^[3] Dalej „SPK”.