Interpelacja #2629 - Interpelacja w sprawie pilnych działań resortów MSWiA, MKiS oraz MS w zakresie usuwania odpadów niebezpiecznych z miejsc do tego nieprzeznaczonych i mogących stanowić potencjalne zagrożenie dla ludności i środowiska - na przykładzie sytuacji z Olkusza

Interpelacja w sprawie pilnych działań resortów MSWiA, MKiS oraz MS w zakresie usuwania odpadów niebezpiecznych z miejsc do tego nieprzeznaczonych i mogących stanowić potencjalne zagrożenie dla ludności i środowiska - na przykładzie sytuacji z Olkusza Temat nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych w Polsce to jedna z najbardziej ważkich spraw do rozwiązania przez obecny rząd. W ubiegłych latach dzięki podjętym działaniom prawnym udało się znacznie ograniczyć proceder wwozu do Polski odpadów niebezpiecznych, w tym znacznego ograniczenia funkcjonowania tzw. mafii śmieciowych. Jednak cały czas problemem pozostaje bezpieczna utylizacja już zgromadzonych odpadów, które trafiły do różnych części naszego kraju i są tam składowane w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Wnoszę, aby temat ten stał się jednym z priorytetów działań poszczególnych resortów. Procedura w przypadku „mafii śmieciowych” wyglądała w wielu miejscach Polski bardzo podobnie: niebezpieczne odpady były gromadzone w wynajętych halach poprodukcyjnych lub innych obiektach kubaturowych. Następnie podmioty wwożące nielegalne substancje „znikały”, a właściciele obiektów twierdzili, że nie mieli wiedzy co jest przechowywane w udostępnionych przez nich lokalizacjach. Co niezwykle istotne – koszty utylizacji odpadów bardzo często przekraczają możliwości finansowe zarówno właścicieli obiektów czy też samorządów, które mogłyby podjąć się tzw. wykonania zastępczego. Warto jednak zwrócić uwagę, że późniejsze dochodzenie roszczeń przez samorządy od podmiotu, który zgromadził odpady w wielu przypadkach jest niemożliwe lub nieskuteczne. Dlatego oczekuję, że pilnie powołany zostanie międzyresortowy zespół, który pod kierunkiem ministra klimatu i środowiska we współpracy z ministrem spraw wewnętrznych i administracji oraz ministrem sprawiedliwości przygotuje nowe rozwiązania prawne i zagwarantuje pomoc finansową z budżetu państwa na bezpieczną utylizację tak zgromadzonych odpadów niebezpiecznych. Szanowni Państwo Ministrowie, dla zobrazowania skali zagrożenia pozwolę sobie przytoczyć sytuację z małopolskiego Olkusza, która nabrzmiała medialne w ostatnim czasie. W jednej z byłych hal produkcyjnych, na terenie dawnej Fabryki Naczyń Emaliowanych przy Alei 1000-lecia, przed kilkoma laty zgromadzone zostały w dużych ilościach 1000-litrowe pojemniki (tzw. mauzery) z substancjami niebezpiecznymi. O fakcie tym zostały powiadomione stosowne służby – które dokonały m.in. inwentaryzacji zgromadzonych opadów i podjęły dalsze działania. Sprawą zajęła się także prokuratura. Jednak - co najważniejsze - do dnia dzisiejszego odpady nie zostały usunięte i mogą stanowić potencjalne zagrożenie . W ostatnich dniach do opinii publicznej trafiły informacje, że część zgromadzonych pojemników jest nieszczelna, co może grozić nawet „skażeniem środowiska” na dużą skalę. W przypadku Olkusza - miejscem lokalizacji dużej liczby odpadów niebezpiecznych jest teren znajdujący się niemal w centrum miasta: teren przemysłowy, położony nieopodal cieku wodnego pn. Witeradówka/Baba, który w przypadku rozszczelnienia pojemników lub ich zapłonu może doprowadzić do szybkiego rozprzestrzeniania się substancji niebezpiecznych. Odpady zgromadzone są przede wszystkim w niedalekiej odległości od dużych osiedli mieszkaniowych (budynki wielorodzinne przy Alei 1000-lecia oraz ul. Kr. Kazimierza Wielkiego dzieli od miejsc składowania odpadów zaledwie kilkaset metrów). To wywołuje wśród mieszkańców mojego rodzinnego miasta duże zaniepokojenie. Z uwagi na fakt, że obecnie podstępowania sądowe dotyczące ustalenia i ukarania sprawców nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych są niezwykle długie, wnoszę, aby minister sprawiedliwości osobiście nadzorował ww. postępowania, a także polecił Prokuratorowi Krajowemu pilne powołanie specjalnego, eksperckiego zespołu prokuratorów, którzy w sposób systemowy będą monitorowali ww. sytuacje i podejmowali dalsze działania. Wnoszę również do ministra spraw wewnętrznych i administracji o poinformowanie mnie w odpowiedzi na interpelację poselską, czy właściwe służby (m.in. Państwowa Straż Pożarna, Policja) a także Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska posiadają dedykowane procedury dla każdego z miejsc, gdzie zlokalizowane są odpady niebezpieczne. Chcę wyraźnie podkreślić, że administracja państwowa powinna być dobrze przygotowana na różnego rodzaju rozwój sytuacji - w tym na skoordynowane działania kryzysowe – a w razie konieczności nawet na ewakuację ludności z miejsc niebezpiecznych. Proszę więc o odniesienie się do wyżej zakreślonych problemów, w tym przygotowanie szczegółowej i wyczerpującej odpowiedzi. 1. Czy planowane jest powołanie specjalnego zespołu międzyresortowego ds. utylizacji odpadów niebezpiecznych składowanych w miejscach do tego nieprzeznaczonych i mogących stanowić potencjalne niebezpieczeństwo dla mieszkańców i środowiska? 2. W ilu miejscach w Polsce znajdują się zgromadzone w sposób nielegalny odpady niebezpieczne, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla mieszkańców i środowiska? Proszę o wskazanie lokalizacji wraz z ilością zgromadzonych odpadów i rodzajem odpadów. 3. Czy służby państwowe (m.in. Państwowa Straż Pożarna, Policja, WIOŚ) podległe pod MSWiA i Ministerstwo Klimatu i Środowiska mają przygotowane szczegółowe i skoordynowane procedury dla każdego z miejsc, gdzie w sposób nielegalny zgromadzone są odpady niebezpieczne? Czy miejsca te są systematycznie monitorowane przez służby? Czy odbywają się ćwiczenia służb w tych miejscach? 4. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości posiadało szczegółową wiedzę dotyczącą składowania odpadów niebezpiecznych w miejscach do tego nieprzeznaczonych i na bieżąco monitoruje przebieg procesów sądowych i działań prokuratury w tym zakresie – w tym konkretną sytuację z Olkusza? 5. Czy kierownictwa resortów będą rekomendowały powstanie specjalnego funduszu w budżecie państwa lub przekazanie dodatkowych, dedykowanych środków np. do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, który umożliwi wsparcie dla JST (na poziomie 95-98 procent kosztów) celem jak najszybszego uruchomienia procesu „wykonania zastępczego” i bezpiecznej utylizacji odpadów, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla ludzi i środowiska? 6. Czy w ostatnim czasie służby i instytucje państwowe dokonały kontroli hali po byłej Fabryce Naczyń Emaliowanych, w której zgromadzone są niebezpieczne odpady? Czy stwierdzono wydostawanie się odpadów niebezpiecznych ze zgromadzonych mauzerów? Czy sytuacja w Olkuszu jest stale monitorowana? Proszę o udostępnienie dokumentacji kontrolnych, zaleceń itp. z działań służb i instytucji od początku roku 2024. 7. Czy obiekt w Olkuszu, w którym stwierdzono zgromadzenie dużej ilości odpadów niebezpiecznych objęty jest stałym monitoringiem służb i instytucji? Czy burmistrz MiG Olkusz był wzywany przez służby do podjęcia określonych działań – jeśli tak, to kiedy i jakich? Czy działania te zostały wykonane? 8. Czy stosowne służby i instytucje posiadają gotowe procedury na wypadek wystąpienia potencjalnego zagrożenia w Olkuszu, tj. wystąpienie zapłonu i pożaru na ww. hali lub powstania nieszczelności w pojemnikach i niekontrolowanego wydostania się odpadów niebezpiecznych? Czy w przypadku potencjalnego zagrożenia, służby mają gotowe procedury i zasoby do przeprowadzenia koniecznej ewakuacji? 9. Czy i w jakim stopniu doszło do powstania nieszczelności w pojemnikach z odpadami niebezpiecznymi zgromadzonych w Olkuszu w hali po byłej Fabryce Naczyń Emaliowanych? Ile pojemników jest uszkodzonych i mogących potencjalnie stwarzać większe zagrożenie? Jaka jest łączna ilość odpadów zgromadzona w hali w Olkuszu? Czy służby kwalifikują to miejsce jako potencjalnie niebezpieczne? 10. Czy zdaniem resortów i służb im podległych doszło do zaniedbania lub zaniechania działań ze strony miejscowego samorządu MiG Olkusz?

Interpelacja w sprawie pilnych działań resortów MSWiA, MKiS oraz MS w zakresie usuwania odpadów niebezpiecznych z miejsc do tego nieprzeznaczonych i mogących stanowić potencjalne zagrożenie dla ludności i środowiska - na przykładzie sytuacji z Olkusza

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa3 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji