Interpelacja#3255 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie podjęcia pilnych działań interwencyjnych dotyczących nieprawidłowości w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Wysłano: 11 czerwca 2024Wpłynęło: 3 czerwca 2024Oryginał w Sejm API

Analiza AI

Interpelacja posłów (nr 3255, złożona 3 czerwca 2024 r., adresowana do ministra nauki) dotyczy zarzucanych rektorowi Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, prof. Piotrowi Borkowi, licznych nieprawidłowości: bezprawnych zwolnień pracowników (potwierdzonych wyrokami sądów i skutkujących odszkodowaniami), niejawnych kosztów ugód oraz naruszeń podczas marcowych wyborów rektorskich 2024 r. (m.in. wyeliminowania jedynego kontrkandydata i wadliwej karty do głosowania). Posłowie żądali informacji o ewentualnej kontroli ministerialnej, postępowaniu w sprawie odwołania rektora oraz udostępnienia dokumentów i nagrań z posiedzeń. W odpowiedzi z 1 lipca 2024 r. wiceminister Maria Mrówczyńska poinformowała, że ministerstwo nie prowadzi obecnie formalnej kontroli ani postępowania o odwołanie rektora, uznając kwestie wyborcze i kadrowe za mieszczące się w granicach autonomii uczelni i kompetencji Uczelnianej Komisji Wyborczej, która uznała wybory za ważne. Resort przyznał jednak, że prowadzi wyjaśnienia z rektorem w sprawie oceny okresowej nauczycieli i zgłaszanych naruszeń prawa pracy, a wyniki tych ustaleń zdecydują o ewentualnych dalszych działaniach nadzorczych – w praktyce odpowiedź nie przyniosła konkretnych rozstrzygnięć wobec zarzutów.

Wnioskodawcy · 1 poseł

Marek Sowa

Adresat · Odpowiedział

minister nauki

01Treść pytania

Pytanie posłów11 czerwca 2024

Interpelacja w sprawie podjęcia pilnych działań interwencyjnych dotyczących nieprawidłowości w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Szanowny Panie Ministrze, do naszych biur poselskich spływają niepokojące doniesienia dotyczące sytuacji panującej w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, UKEN (wcześniej: Uniwersytecie Pedagogicznym, UP), w którym od czterech lat władzę rektora sprawuje prof. dr hab. Piotr Borek, wielokrotnie oskarżany o uporczywe i złośliwe łamanie praw pracowniczych, ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz statutu uczelni. Sąd Rejonowy w Krakowie ukarał rektora Borka dwukrotnie (w 2022 r. i 2024 r.) grzywną za niezgodne z prawem rozwiązywanie umów o pracę z pracownikami uczelni. Aktualnie toczą się w tej sprawie dwa postępowania odwoławcze, ponieważ rektor odwołał się od wyroków nakazowych. Dodatkowo w sądach pracy prowadzonych jest ok. 40 postępowań z powództwa zwolnionych pracowników UP w ramach trwającej od 2020 r. i budzącej od samego początku szereg zastrzeżeń tzw. restrukturyzacji, która doprowadziła do zwolnienia lub przymusowego odejścia z pracy w UP/UKEN ok. 150 pracowników. Należy podkreślić, że do tej pory uczelnia nie wygrała żadnej sprawy sądowej ze zwolnionymi pracownikami. Przeciwnie, rektor przegrał już 5 procesów, które zakończyły się prawomocnymi wyrokami sądów II instancji. Ponadto zawarł szereg ugód przedsądowych ze zwolnionymi pracownikami, wypłacając im pokaźne odszkodowania. Pomimo składanych wniosków przez parlamentarzystów i związki zawodowe nie upublicznił tych kosztów, co jest niezgodnie z zasadą transparentności wydatkowania środków publicznych i ustawą o dostępie do informacji publicznej. Z informacji medialnych wynika, że dotychczasowa odpowiedzialność odszkodowawcza UKEN wynosi ok. 130 tys. złotych, przy czym rozstrzygniętych zostało jedynie kilka z ponad 40 spraw sądowych (o wielkości odszkodowań z tytułu umów przedsądowych, jak wspomniano wyżej, rektor odmawia przekazania informacji mającej charakter publiczny). Kwota ta z pewnością wzrośnie, ponieważ do odszkodowań sądowych należy doliczyć koszty ugód pozasądowych i obsługi prawnej uczelni, prowadzonej przez zewnętrzne kancelarie prawne, mimo że uczelnia zatrudnia swoich radców prawnych. Należy podkreślić, że polityka władz rektorskich w tym względzie budzi szereg wątpliwości nie tylko natury prawnej, ale i etycznej, bo bezprawnie (vide: wspomniane wyżej prawomocne wyroki sądów i umowy przedsądowe zawierane przez rektora) zwalniane są osoby niezwłocznie po osiągnięciu wieku emerytalnego, mające inne zdanie na temat funkcjonowania uczelni czy też inne poglądy polityczne niż rektor. Niezrozumiałe było zwolnienie byłego rektora UP, prof. dra hab. Kazimierza Karolczaka, czy dyrektora Instytutu Filozofii i Socjologii, prof. dra hab. Janusza Majcherka. Większość zwolnionych pracowników jest wybitnymi naukowcami i nauczycielami akademickimi, dlatego zwolnienie ich z pracy z pewnością osłabiło potencjał naukowy i dydaktyczny UKEN. Mogło też mieć wpływ na spadek pozycji uczelni w Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy. Niezgodne z prawem zwalnianie pracowników i wynikające z tego duże koszty finansowe mogą także świadczyć o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Rektor swoim bezprawnym działaniem naraża bowiem uczelnię, a zatem także finansujący ją Skarb Państwa na niepowetowane i wysokie koszty odszkodowań i procesów toczących się w sądach przeciwko uczelni. Do listy zarzutów wobec obecnych władz rektorskich należy dodać nieprawidłowości podczas ostatnich wyborów rektora UKEN, które odbyły się w marcu 2024 r. Rektor przed wyborami zmienił ich regulamin i doprowadził do wyeliminowania z ubiegania się o stanowisko rektora, przez zależną od rektora radę uczelni, jedynego kontrkandydata, co w rezultacie pozwoliło prof. Borkowi na uzyskanie reelekcji na kolejną kadencję. Podczas samego głosowania nad tą jedyną kandydaturą doszło także do nieprawidłowości. Karta do głosowania, zatwierdzona przez Senat UKEN, nie dawała możliwości zagłosowania na „nie”. Tę nieprawidłowość formalną, niedającą możliwości zagłosowania przeciw kandydatowi, zmieniono potem, ale tylko w odniesieniu do wyborów na dyrektorów instytutów. Zależna od rektora uczelniana komisja wyborcza odrzuciła natomiast protesty wyborcze pracowników w tym względzie i uznała wybory rektora Borka na kolejną kadencję za zgodne z prawem. W tym kontekście całkowicie niezrozumiała wydaje się bierność Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) w sprawie sytuacji panującej w UKEN, które pomimo licznych skarg pracowników i interwencji poselskich oraz senatorskich nie podjęło żadnych działań, aby przywrócić praworządność w uczelni i rozliczyć osoby dopuszczające się naruszeń prawa. Nie zareagowało także w trakcie wyborów na rektora, chociaż miało pełną wiedzę na temat nieprawidłowości podczas procesu wyborczego, co w rezultacie pośrednio przyczyniło się do powtórnego wyboru prof. Piotra Borka na rektora UKEN. Niepokojące jest to, że ministerstwo ignoruje napływające do resortu skargi i wnioski pracowników oraz związków zawodowych lub odpowiada wymijająco i z dużym opóźnieniem, pozwalając tym samym na realizację polityki faktów dokonanych przez rektora. Zamiast podjąć przewidziane prawem stanowcze kroki w celu przywrócenia praworządności, ministerstwo zasłania się autonomią uczelni lub posiłkuje wynikami kontroli prowadzonymi w uczelni za czasów poprzedniego ministra Przemysława Czarnka. Działania naprawcze w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie są konieczne od zaraz. Mając powyższe na uwadze, w nawiązaniu do składanych wcześniej interpelacji poselskich, próśb o interwencje, a także kierowanej do Pana oraz Pana poprzednika przez byłych i obecnych pracowników uczelni korespondencji względem sytuacji Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, zwracamy się do Pana z wnioskiem o podjęcie pilnych działań zmierzających do przywrócenia zgodnego z prawem funkcjonowania ww. uczelni oraz rozliczenia winnych naruszeń prawa i rozlicznych nieprawidłowości, a w szczególności poprzez zastosowanie przysługujących Panu Ministrowi narzędzi prawnych. Jednocześnie zwracamy się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi aktualnie kontrolę w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie na podstawie art. 427 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, ze zm.)? Jeżeli tak, to: a) Jaki jest przedmiot, zakres i forma kontroli? Czy planowane są czynności kontrolne na terenie uniwersytetu, w tym spotkania z pracownikami i przedstawicielami związków zawodowych? b) Jakie czynności nadzorcze i kontrolne do tej pory zostały wykonane? c) Kiedy planowane jest zakończenie kontroli? d) Jeżeli minister nauki w ramach prowadzonych czynności nadzorczych i kontrolnych zwracał się na piśmie do rektora UKEN o udzielenie informacji lub wyjaśnień, a ten je składał, prosimy o udostępnienie wymiany korespondencji pomiędzy ministerstwem a uniwersytetem w tej sprawie. 2. Na jakim etapie jest rozpatrywanie przez MNiSW wniosków i skarg zgłaszanych przez pracowników UKEN, dotyczących nieprawidłowości podczas procesu wyborczego dotyczącego wyborów rektora UKEN na kadencję od 1.09.2024 r. do 31.08.2028 r., które odbyły się w dn. 21 marca 2024 r., w tym w szczególności następujących wniosków i skarg pracowników: a) protest i wniosek o pilną interwencję w związku z naruszeniem procedury podczas wyborów na stanowisko rektora UKEN z dn. 13 marca 2023 r. Z uwagi na to, że ww. wniosek dotyczył nieprawidłowości podczas posiedzenia rady uczelni, która wykluczyła z kandydowania jedynego kontrkandydata obecnego rektora UKEN, prosimy o udostępnienie nagrania audio z posiedzenia Rady Uczelni UKEN w dn. 11 marca 2024 r. Nagranie to zostało przekazane do MNiSW przez przewodniczącego rady uczelni prof. Dariusza Rotta w ramach prowadzonych przez ministerstwo czynności kontrolnych dotyczących nieprawidłowości przebiegu posiedzenia rady (pismo przewodniczącego rady uczelni do MNiSW z dn. 18 marca 2024 r., sygn. RU.0010.9.5.2024), b) wniosek z dn. 14 marca 2024 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Uczelni UKEN z dn. 11 marca 2024 r. nr 5.2024 w przedmiocie niewskazania dr. hab. Piotra Trojańskiego, prof. UKEN, na kandydata na rektora UKEN na kadencję od 1.09.2024 r. do 31.08.2028 - z uzupełnieniami, c) wniosek z dn. 28 marca 2024 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Senatu UKEN z dn. 18 grudnia 2023 r. nr 8.18.12.2023 ws. zatwierdzenia regulaminu wyborów rektora UKEN na kadencję od 1.09.2024 r. do 31.08.2028 r., d) protest wyborczy z dn. 25 marca 2024 r. ws. wyborów rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie na kadencję od 1.09.2024 r. do 31.08.2028 r.- z uzupełnieniami. W przypadku zakończenia rozpatrywania ww. wniosków i skarg prosimy o przekazanie informacji o podjętych przez MNiSW czynnościach i ewentualnych decyzjach administracyjnych. Jednocześnie prosimy o wyjaśnienie, dlaczego minister nauki i szkolnictwa wyższego nie zwrócił się do Uczelnianej Komisji Wyborczej w UKEN o przesunięcie terminu wyborów rektora do czasu zakończenia postępowania wszczętego w ramach uprawień kontrolnych ministra, tak jak to zrobiła ministra zdrowia w przypadku Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego? 3. Czy jest prowadzone przez MNiSW postępowanie ws. odwołania rektora UKEN prof. Piotra Borka na podstawie art. 432 ust. 1 lub ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.) z uwagi na rażące lub uporczywe naruszenia prawa (w tym ustawy Kodeks pracy , ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce , Statutu UKEN i innych przepisów prawa), które zostały potwierdzone m.in. przez prowadzone w UKEN czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy (2021–2022, 2023) i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, np. pisma ministra nauki do rektora UKEN: a) pismo z dn. 22 marca 2024 r., sygn. DSW-WPS.8015.61.2023.4, dot. niezgodnego z prawem zarządzenia nr R.Z.0211.22.2023 rektora Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie z dnia 14 marca 2023 r. w sprawie przeprowadzenia oceny okresowej nauczycieli akademickich w Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, b) pismo z dn. 12 kwietnia 2024, sygn. DSW-WPS.8015.49.2024.1, w sprawie niezgodnego z prawem wskazania do oceny okresowej dra hab. Piotra Trojańskiego, prof. UKEN, bezpośrednio po powrocie z urlopu dla poratowania zdrowia? Jeżeli ww. postępowanie jest prowadzone, to prosimy o udostępnienie odpowiedzi rektora UKEN na ww. pisma i poinformowanie o podjętych przez ministerstwo czynnościach weryfikujących otrzymane od rektora wyjaśnienia. 4. Czy ministerstwo ma na uwadze fakt, iż rektor UKEN, wbrew zaleceniom ministra nauki, nie zastosował się do zawartego w piśmie z dn. 22 marca 2024 r. (sygn. DSW-WPS.8015.61.2023.4) polecenia skonsultowania w terminie do 31 marca br. ze związkami zawodowymi rozwiązania przejściowego dotyczącego oceny pracowniczej? Jeżeli tak, to, czy w związku z tym i innymi stwierdzonymi naruszeniami przepisów prawa przez władze UKEN ministerstwo prowadzi postępowanie na podstawie art. 432 ust. 1 lub ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, ze zm.) ws. odwołania prof. Piotra Borka z funkcji rektora UKEN? 5. Czy jest prowadzone przeciwko prof. Piotrowi Borkowi, rektorowi UKEN, postępowanie dyscyplinarne w związku z licznymi naruszeniami prawa, zasad etyki, przekroczenia uprawnień, niedopełnienia obowiązków urzędniczych? 6. Czy ministerstwo objęło kontrolą zgłaszane nieprawidłowości w funkcjonowaniu UKEN przez związki zawodowe i pracowników uniwersytetu? Jeżeli tak, to jakie czynności w poszczególnych sprawach zostały podjęte i czym się zakończyły? Szczegółowy wykaz naruszeń prawa i nieprawidłowości został przesłany do ministerstwa przez związek zawodowy Inicjatywa Pracownicza w dn. 5 stycznia 2024 r. Szanowny Panie Ministrze, biorąc pod uwagę renomę oraz poziom naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, który do niedawna był uważany za najlepszą uczelnię pedagogiczną w Polsce, apelujemy o natychmiastowe podjęcie działań nadzorczych. Są one konieczne do zapewnienia, że działalność uczelni będzie zgodna z obowiązującymi przepisami prawnymi. W związku z tym prosimy o dogłębną analizę działań władz UKEN z ostatnich 4 lat i pociągnięcie do odpowiedzialności osób dopuszczających się naruszeń prawa i nieprawidłowości. Z uzyskanych informacji wiemy również, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada już liczne dowody na naruszenia prawa na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej zgłaszane przez obecnych i byłych pracowników, studentów oraz parlamentarzystów. Liczymy, że zdecydowane działania, które Pan Minister podejmie, pomogą uchronić uniwersytet przed dalszą degradacją w obszarach działalności naukowej, dydaktycznej, administracyjnej i kadrowej. Z wyrazami szacunku

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska

Treść z PDF

1 lipca 2024

Odpowiedź na interpelację w sprawie podjęcia pilnych działań interwencyjnych dotyczących nieprawidłowości w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Warszawa, 01-07-2024 Szanowny Panie Marszałku, na wstępie pragnę zapewnić, iż w ramach sprawowanego nadzoru nad uczelniami, sygnały wpływające do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczące możliwych nieprawidłowości w funkcjonowaniu Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, zwanego dalej: „UKEN”, są na bieżąco monitorowane. Informacje przedstawiane w wystąpieniach kierowanych do resortu są brane pod uwagę w bieżącej ocenie działań organów UKEN, jak również zostaną wykorzystane przy analizie możliwych do podjęcia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki ewentualnych działań nadzorczych. Ad 1. Uprzejmie informuję, iż w chwili obecnej nie jest prowadzona kontrola w UKEN na podstawie art. 427 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawa PSWN”. Ad 2. W odniesieniu do kwestii dotyczących tegorocznych wyborów na funkcję rektora UKEN na kadencję 2024-2028 pragnę w pierwszej kolejności podkreślić, że organem właściwym w sprawach wyborów w UKEN jest Uczelniana Komisja Wyborcza UKEN (dalej: „UKW”). Do jej zakresu kompetencji – stosownie do § 109 statutu UKEN [1] – należy m.in. organizacja i przeprowadzanie wyborów rektora, rozpatrywanie protestów, skarg i uwag związanych z wyborami, stwierdzanie ważności dokonanych czynności wyborczych. Jak wynika z akt, właściwa w sprawie UKW rozpatrzyła wniesione do niej przez członków społeczności akademickiej protesty wyborcze, odnosząc się do podniesionych w nich zarzutów. UKW ustosunkowała się m.in. do zarzutów dotyczących zmian dokonanych w regulaminie wyborczym czy użytej w wyborach karty do głosowania. W odniesieniu do pierwszego z ww. zarzutów wyjaśniła, że podczas posiedzenia Senatu zwołanego w dniach 27.11. oraz 18.12.2023 r. Przewodniczący UKW przedstawił kalendarz wyborczy i przyjęte zasady wyborów w UKEN, które ujęto w sprecyzowanych regulaminach wyborczych. UKW podkreślała, iż uwagi zgłoszone przez senatorów oraz przedstawicieli związków zawodowych zostały przez UKW rozważone i w zdecydowanej części uwzględnione, a ostatecznie wszystkie regulaminy wyborcze zostały przyjęte i uchwalone przez Senat UKEN wymaganą większością głosów. Ustawa PSWN " odgórnie " zabezpiecza tylko liczbę elektorów studenckich i doktoranckich – przesądzając, że ma ich być nie mniej niż 20% całego składu kolegium elektorów, co zostało spełnione. Jednocześnie UKW m.in. zwróciła uwagę, że w dniu 29.01.2024 r. rozpoczęło się zgłaszanie kandydatów na elektorów, później w 7 okręgach wyborczych odbyły się wybory elektorów i wybory do Senatu UKEN, które zakończyły się 8.02.br. Na tym etapie nie wniesiono żadnych protestów ze strony społeczności akademickiej. Natomiast w odniesieniu do zarzutów dotyczących użytej w wyborach na funkcję rektora karty wyborczej UKW wyjaśniła m.in., że umieszczenie na karcie opcji „ wstrzymuję się ” umożliwiło wyrażenie woli braku poparcia dla kandydata. UKW zwracała również uwagę, że podczas przeprowadzonych 21.03.br. wyborów Przewodniczący UKW poinstruował elektorów, jak należy głosować, jeżeli nie popiera się kandydata, a ponadto tuż przed głosowaniem jeden z elektorów oraz członek wybranej Komisji Skrutacyjnej również wyraźnie podkreślił, że jeżeli nie popiera się kandydata należy zaznaczyć krzyżyk przy opcji „ wstrzymuję się ". Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy PSWN wybór rektora jest dokonywany bezwzględną większością głosów. W tym zaś świetle, skoro do wyboru rektora wymagane jest uzyskanie większej liczby głosów „ za ” niż głosów „ przeciw ” i wstrzymujących się, to nieumieszczenie na karcie do głosowania opcji „ przeciw ” (lub „ nie ”) jest irrelewantne dla wyniku przeprowadzonego w dniu 21.03.br. głosowania. Odnosząc się do zarzutu doprowadzenia przez Rektora do wyeliminowania z ubiegania się o funkcję rektora jedynego kontrkandydata informuję, że stosownie do przepisów ustawy PSWN kandydatów na rektora uczelni publicznej wskazuje rada uczelni, po zaopiniowaniu przez senat (art. 18 ust. 1 pkt 5), a także inne uprawnione do tego podmioty określone w statucie (art. 34 ust. 1 pkt 1). Oznacza to, że rada uczelni posiada ustawowe uprawnienie do wskazywania kandydatów na rektora, zaś inne podmioty mogą uzyskać takie uprawnienie, jeżeli zostanie im ono przypisane w statucie danej uczelni. Jeżeli w statucie nie określono takich podmiotów, należy przyjąć, że wyłącznie rada uczelni posiada kompetencję do wskazywania, po zaopiniowaniu przez senat, kandydatów na rektora. Jednocześnie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWN nie wskazuje na rodzaj opinii senatu i jednocześnie opinia ta (pozytywna lub negatywna) nie jest wiążąca dla rady uczelni. Statut (§ 30 pkt 6) oraz regulamin wyborczy[1] przewiduje tylko jeden podmiot uprawniony do wskazywania kandydatów na rektora, tj. Radę Uczelni, dalej „RU”. Natomiast podmioty określone w pkt 11 ww. regulaminu są uprawnione jedynie do wskazywania kandydatów na kandydatów. W wyniku dwóch odrębnych tajnych głosowań przeprowadzonych na posiedzeniu RU w dniu 11.03.2024 r. tylko jeden z kandydatów uzyskał większość głosów wymaganą do podjęcia uchwały o wskazaniu go jako kandydata na rektora UKEN. W świetle powyższych uwarunkowań prawnych i faktycznych, decyzja o wskazaniu przez RU jako kandydata na rektora wyłącznie prof. Piotra Borka mieściła się w granicach obowiązujących przepisów prawa. W związku z pytaniem o etap rozpatrywania przez MNiSW wniosków i skarg zgłaszanych przez pracowników UKEN dotyczących możliwych nieprawidłowości podczas tegorocznych wyborów rektora UKEN, m.in. wyszczególnionych w pkt 2 przedmiotowej interpelacji, informuję, że resort analizuje sytuację w UKEN na podstawie oraz w granicach określonych ustawą PSWN i aktualnie jest w trakcie rozpatrywania wszystkich zaadresowanych do Ministra Nauki wystąpień, w których sformułowano zastrzeżenia względem procesu wyborczego. Natomiast odnosząc się do prośby o udostępnienie nagrania audio z posiedzenia RU z dnia 11.03.br. wskazuję, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej [2] , ustawy PSWN ani przepisów Regulaminu RU [3] nie wynika obowiązek sporządzania nagrań rejestrujących przebieg posiedzenia RU (zob. § 3 ust. 5 Regulaminu RU), co mogłoby oznaczać, że nagrania te mają charakter pomocniczy i wewnętrzny, nie stanowiąc w istocie informacji publicznej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 16.12.2014 r., II SAB/Ol 157/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.04.2017 r., II SAB/Kr 221/16). Jednocześnie należy odnotować, że Minister zwrócił się o przekazanie ww. nagrania do Przewodniczącego RU na podstawie art. 427 ust. 1 ustawy PSWN. Natomiast w statucie ani Regulaminie RU nie dostrzegł regulacji stanowiących o udostępnianiu takich nagrań. Określenie zasad i trybu funkcjonowania RU mieści się w zakresie autonomii uczelni. Przedstawiając powyższe, a także w związku ze stwierdzeniami dotyczącymi braku reakcji resortu w trakcie ww. wyborów oraz prośbą wskazaną w pkt 1 lit. b przedmiotowej interpelacji uprzejmie wskazuję, że mając na uwadze wpływające do MNISW sygnały wskazujące na możliwe nieprawidłowości w trakcie ww. procesu wyborczego na funkcję rektora UKEN, Minister Nauki w ramach czynności nadzorczych: 1) uwzględniając informacje dot. ograniczenia możliwości kandydowania oraz wynikające z obowiązujących przepisów uwarunkowania, zwrócił się do Przewodniczącego RU m.in. z apelem o dochowanie najwyższej staranności, aby proces wyborów rektora UKEN przebiegał w sposób gwarantujący ich demokratyczne przeprowadzenie; 2) zwrócił się do Przewodniczącego RU o stanowisko w sprawie podnoszonych zarzutów dot. przebiegu posiedzenia RU w dniu 11.03.br., a także o przesłanie wszelkich niezbędnych dokumentów w sprawie, w tym np. uchwał RU podjętych na ww. posiedzeniu; 3) wystąpił do UKW o przekazanie całej dokumentacji związanej z przebiegiem procesu wyborczego w UKEN, a także wszystkich zgłoszonych do UKW w odniesieniu do wyborów w UKEN protestów wyborczych lub zastrzeżeń do przebiegu wyborów, wraz z udzielonymi na nie przez UKW odpowiedziami rozstrzygającymi. Jednocześnie należy mieć na względzie, że przeprowadzanie w uczelni wyborów należy do sfery jej autonomii. Wybory w uczelniach odbywają się na podstawie przepisów ustawy PSWN, statutów i ewentualnie regulaminów wyborczych. Podstawowe kwestie dotyczące procedury wyboru określa ustawa PSWN, która ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami statutu. Z uwagi na ogólne dyspozycje niektórych regulacji ustawy PSWN, statuty uczelni w sposób różny regulują kwestie procedury wyborczej, sposób powoływania czy wybierania organów, ustalania dodatkowych wymagań przewidzianych dla rektora, czy też wskazywania kandydatów na rektora. Wymaga podkreślenia, że minister może podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie (art. 9 ust. 5 ustawy PSWN). W szczególności do zakresu kompetencji ministra nie należy przeprowadzanie wyborów w uczelniach czy ich zawieszanie. Jednocześnie minister nie działa na wniosek – pisma żądające określonych działań są traktowane jako sygnał w sprawie, a do kompetencji ministra należy samodzielna ocena w zakresie skorzystania z uprawnień wynikających ustawy, której dokonuje po szczegółowym zbadaniu sprawy (zob. wyrok SN z 12.02.1998 r., sygn. akt. III ZP 46/97, OSNP 1998, nr 13, poz. 384, WSA w Warszawie z 10.10.2018 r. sygn. akt II SA/Wa 225/18). Ponadto, w związku z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego Minister nie zwrócił się do UKW o przesunięcie terminu wyborów rektora do czasu zakończenia postępowania wszczętego w ramach uprawnień kontrolnych, tak jak to zrobiła Ministra Zdrowia w przypadku Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, wyjaśniam, że statut UKEN określa procedurę umożliwiającą unieważnianie przeprowadzonych wyborów. Stosownie do § 109 ust. 7 statutu do zadań i kompetencji UKW należy m.in. wnioskowanie do Senatu UKEN o unieważnianie wyborów, zaś zgodnie z § 111 ust. 3 statutu unieważnienie wyborów stwierdza Senat UKEN na wniosek Rektora lub UKW, przy czym Senat określa termin ponownych wyborów lub podejmuje decyzję o ich nierozpisywaniu. Zatem w razie stwierdzenia przez właściwe podmioty istotnych nieprawidłowości w procesie wyborczym, możliwe byłoby unieważnienie przez właściwy organ UKEN wyborów rektora. Natomiast w dniu 4.04.br. UKW stwierdziła ważność dokonanych czynności wyborczych oraz ważność wyboru rektora. UKW nie jest organem uczelni w rozumieniu przepisów ustawy PSWN, tym samym jej działanie nie podlega nadzorowi ministra w zakresie wynikającym z art. 427 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Biorąc pod uwagę zaistniałe w określonych przypadkach kontrowersje co do przebiegu procesów wyborczych, obowiązujące regulacje ustawowe w tym zakresie są obecnie przedmiotem analiz pod kątem możliwości wprowadzenia zmian. Ad 3. Aktualnie nie jest prowadzone postępowanie w sprawie odwołania rektora UKEN w Krakowie – pana prof. dr. hab. Piotra Borka na podstawie art. 427 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy PSWN. Sprawa dotycząca Zarządzenia Nr R.Z.0211.22.2023 Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie z dnia 14 marca 2023 r. w sprawie przeprowadzenia oceny okresowej nauczycieli akademickich w Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz oceny okresowej pana dr. hab. Piotra Trojańskiego są obecnie przedmiotem wyjaśnień prowadzonych z rektorem uczelni. Ad 4. Minister Nauki w piśmie z dnia 22 marca 2024 r. nr DSW-WPS.8015.61.2023. 4 stwierdził, iż sprawa dotycząca oceny okresowej nauczycieli akademickich jest złożona i w pewnym stopniu przyniosła już nieodwracalne skutki. Wypracowanie optymalnego w zaistniałej sytuacji rozwiązania kwestii przeprowadzania ocen okresowych nauczycieli akademickich należy do rektora współdziałającego w tej sprawie, zgodnie z zaleceniami Ministra Nauki, ze związkami zawodowymi i stosownie do decyzji rektora – innymi podmiotami tworzącymi społeczność Uczelni. Biorąc powyższe pod uwagę, pismem z dnia 11 czerwca 2024 r. rektor uczelni został ponownie poproszony o przekazanie informacji o podjętych działaniach i uzgodnieniach w powyższej sprawie. W odpowiedzi na to pismo Rektor UKEN wskazał, iż, cyt. „(…) w zakresie uregulowania wewnętrznych przepisów dotyczących przeprowadzania w Uczelni oceny okresowej nauczycieli akademickich, decyzją Nr R.D.0211.30.2023 Rektora z dnia 8 listopada 2023 roku powołany został Zespół ds. opracowania zasad i kryteriów oceny okresowej nauczycieli akademickich (…). Zespół przygotowuje nowe zasady i kryteria oceny, które po wstępnym wypracowaniu zostaną przekazane do szerokich konsultacji społecznych, m.in. z przewodniczącymi rad dyscyplin, dziekanami, dyrektorami instytutów. Po wypracowaniu projektu nowej procedury oraz nowych arkuszy oceny nauczyciela akademickiego, zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Statutem Uczelni oraz wewnętrznymi dokumentami w zakresie procedowania w Uczelni aktów prawnych, przekazane zostaną one do opinii umocowanych w tym zakresie gremiów, w szczególności związków zawodowych, samorządu studentów, samorządu doktorantów oraz Senatu Uczelni. (…) w najbliższym czasie tj. w bieżącym miesiącu zamierzam wystosować wniosek do podmiotów i gremiów odpowiedzialnych w zakresie procedowania i opiniowania w Uczelni zasad i kryteriów oceny nauczycieli akademickich do przedłożenia opinii i propozycji rozwiązań w zakresie stosowania wewnętrznych regulacji dot. oceny nauczycieli akademickich do czasu wejścia w życie w Uniwersytecie nowych regulacji w przedmiotowym zakresie, które to propozycje zostaną przekazane powołanemu ww. Zespołowi.”. Ad 5. Postępowanie nie jest prowadzone na dzień udzielenia odpowiedzi na interpelację. Ad 6. W UKEN została przeprowadzona kontrola w zakresie zgodności działania organów uczelni z przepisami prawa i nadanymi uprawnieniami, w latach akademickich 2018/2019, 2019/2020 oraz 2020/2021, z możliwością zasięgania informacji z okresów wcześniejszych, której wyniki wraz z zaleceniami przedstawiono w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 22 maja 2023 r., znak DKA-WKS.0915.12.2021.RM. Ww. dokument został opublikowany w BIP MNiSW pod linkiem https://www.gov.pl/attachment/2bf57041-8463-46e2-95b6-6654456a8940 . Należy podkreślić, że w ww. kontroli obszary działalności Uniwersytetu podlegające ocenie zostały określone po przeprowadzeniu analizy ryzyka, uwzględniającej m.in. treść skarg dotyczących Uniwersytetu, wpływających do Ministerstwa przed rozpoczęciem kontroli, tj. przed dniem 15 grudnia 2021 r. W piśmie z dnia 5 stycznia 2024 r. Komisja Międzyzakładowa OZZ „Inicjatywa Pracownicza" przy UKEN i NE poprosiła o zbadanie zgłaszanych na przestrzeni ostatnich 3 lat spraw. Należy podkreślić, iż przekazywane wcześniej sprawy były rozpatrywane zgodnie z kompetencjami, a także przekazywane – do Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy PSWN, uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie. Oznacza to, że organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach. Minister Nauki jako organ nadzoru wyposażony w określone kompetencje ograniczone zasadą autonomii uczelni, nie jest uprawniony do ingerowania w wewnętrzne procedury organizacji uczelni lub w sprawy dot. zatrudnienia. W świetle postanowień art. 147 ustawy PSWN powstające w uczelniach spory ze stosunku pracy rozstrzygane są przez sądy pracy, natomiast ocena przestrzegania przepisów prawa pracy w całym zakresie oraz prawidłowości czynności związanych z wykonywaniem praw i obowiązków stron stosunków pracy, na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 97) – dokonywana jest przez Państwową Inspekcję Pracy, która jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy. Niezależnie od powyższego informuję, iż obecnie trwają wyjaśnienia z rektorem uczelni w zakresie skali oraz skutków zgłaszanych naruszeń w kwestiach, m.in. wykonywania czynności z zakresu prawa pracy i prowadzenia polityki kadrowej w UKEN w Krakowie, za które to obszary funkcjonowania uczelni rektor ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w ustawie PSWN oraz w przepisach odrębnych. Po dokonaniu niezbędnych ustaleń będą podejmowane decyzje co do dalszych działań nadzorczych. Z wyrazami szacunku Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu [1] Tekst jednolity: załącznik nr 1 do zarządzenia Nr R.Z.0211.43.2023 Rektora UKEN z 27.04.2023 r., dalej „statut”. [2] Dz. U. z 2022 r. poz. 902. [3] Tekst jednolity: załącznik do uchwały 8.2023 RU UKEN z dnia 25.10.2023 r

03Powiązane

Inne pytania: Marek Sowa

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji