Interpelacja w sprawie kształcenia w zawodzie florysty

Szanowni Państwo Posłowie,

odpowiadając na Państwa interpelację w sprawie kształcenia w zawodzie florysty, przekazuję poniższe informacje.

Zgodnie z przepisami art. 46 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe^[1], minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wprowadza, zmienia, bądź wykreśla zawód z klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego na wniosek ministra właściwego dla zawodu. Wniosek taki określa m.in. nazwę zawodu i nazwy kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie, a także typy szkół ponadpodstawowych, w których może odbywać się kształcenie w zawodzie.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego^[2] stanowi realizację m.in. wniosku Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o przeniesienie kształcenia w zawodzie florysta ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia.

1. Jakie konkretne analizy i dane stanowiły podstawę decyzji o likwidacji kształcenia w zawodzie florysta w szkołach policealnych od roku szkolnego 2026/2027?

Konieczność wprowadzenia zmian w zawodzie florysta podnoszono podczas zorganizowanego w listopadzie 2024 r. spotkania branżowego w zakresie ogrodnictwa, florystyki i architektury krajobrazu, w którym uczestniczyli przedstawiciele branży, w tym reprezentanci organizacji branżowych, resortów odpowiedzialnych za zawody szkolnictwa branżowego oraz nowo powstających branżowych centrów umiejętności. Spotkanie zrealizowano w ramach projektu Ministerstwa Edukacji Narodowej pn. „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego”, współfinansowanego ze środków UE. W trakcie spotkania branżowego, o potrzebie wprowadzenia zmian w branży ogrodniczej rozmawiali przedstawiciele zarządów największych organizacji branżowych tej branży, tj.: Polskiego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych, Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego, Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Ogrodnictwa, Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Twórców Ogrodów, Związku Szkółkarzy Polskich, Stowarzyszenia Florystów Polskich oraz Związku Sadowników RP. Podczas spotkania wskazywano na potrzebę dostosowania umiejętności osób kształcących się w zawodach związanych z branżą kwiatową do aktualnych potrzeb tej branży, wynikających m.in. ze wzrostu zapotrzebowania klientów na wysokiej jakości dekoracje roślinne, kompozycje florystyczne i aranżacje przestrzeni z wykorzystaniem kompozycji florystycznych.

Dotychczas kształcenie w zawodzie florysta było prowadzone w szkole policealnej o rocznym okresie nauczania oraz na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, co powodowało, że zawód ten był dostępny, co do zasady tylko dla osób pełnoletnich, a w przypadku szkoły policealnej dodatkowo posiadających wykształcenie średnie lub średnie branżowe. Modyfikacja kształcenia w tym zawodzie polegająca na przeniesieniu kształcenia ze szkoły policealnej na poziom branżowej szkoły I stopnia, przy zachowaniu możliwości kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, umożliwia uzyskanie kwalifikacji w tym zawodzie zarówno osobom dorosłym, jak również młodzieży, tj. uczniom branżowych szkół I stopnia, którzy następnie będą mogli kontynuować kształcenie w branżowej szkole II stopnia w zawodzie technik aranżacji florystycznych.

Należy przy tym podkreślić, że analiza kształcenia w zawodzie florysta w zakresie liczby słuchaczy oraz absolwentów tego zawodu wykazała, że w każdym roku na rynek pracy trafiało ok. 23 tys.^[3] absolwentów szkół policealnych prowadzących kształcenie w rocznym zawodzie florysta, podczas gdy w 2023 r. w Polsce funkcjonowało około 20 tys. firm zajmujących się działalnością florystyczną, co oznacza, że na każdą z ww. firm tylko w tym jednym roku przypadał jeden absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie florysta. Ponadto, analiza narodowości osób, które kształciły się w zawodzie florysta wykazała, że około 30% osób kształcących się w tym zawodzie stanowili cudzoziemcy pochodzący z 43 różnych krajów, którzy dzięki temu zawodowi uzyskiwali przepustkę do pracy w Polsce, ponieważ ukończenie szkoły policealnej dawało możliwość podjęcia pracy w Polsce bez koniecznego zezwolenia na pracę. Obecnie, mimo tego, że przepisy określające, kto może kształcić się w szkołach policealnych zostały zmienione w taki sposób, że zachodzi konieczność wykazania się znajomością języka polskiego na poziomie co najmniej B1, ogólna liczba słuchaczy w szkołach prowadzących kształcenie w zawodzie florysta nadal utrzymuje się na poziomie ok. 20 tys. osób.

Biorąc pod uwagę powyższe, wiele wskazuje na to, że w przypadku kształcenia w zawodzie florysta nie była istotna jakość tego kształcenia, a skutki prawne i migracyjne dla osób realizujących to kształcenie, tj. status słuchacza, który jest podstawą do uzyskania karty pobytu „w celu kształcenia” lub przedłużenia legalnego pobytu, ponieważ zgodnie z art. 190 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności cudzoziemcowi udziela się na okres nauki lub szkolenia zawodowego, nie na dłużej jednak niż na okres 1 roku – w przypadku, o którym mowa w art. 187 pkt 1, tj. jeżeli zamierza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podjąć lub kontynuować naukę lub szkolenie zawodowe.

Nadmienię, że wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczący przeniesienia kształcenia w zawodzie florysta ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia uzyskał poparcie Związku Rzemiosła Polskiego, który również z zadowoleniem przyjął inicjatywę umożliwienia kształcenia w zawodzie technik aranżacji florystycznych (stanowiącym kontynuację kształcenia w zawodzie florysta) w branżowej szkole II stopnia.

2. Czy ministerstwo analizowało dane dotyczące liczby szkół policealnych prowadzących kształcenie w zawodzie florysta (268 placówek) oraz liczby osób przystępujących do egzaminu zawodowego w latach 2024-2025 (23 475 osób) i jakie wnioski wyciągnięto z tych danych?

Z danych Systemu Informacji Oświatowej wynika, że w roku szkolnym 2025/2026 kształcenie w zawodzie florysta, prowadzone jest przez 37 szkół publicznych, w których kształci się 1761 słuchaczy i 231 szkół niepublicznych, w których kształci się 17 725 słuchaczy. W ww. szkołach kształcenie w formie dziennej prowadzone jest przez 8 szkół (dla 116 słuchaczy), w formie stacjonarnej – przez 3 szkoły (dla 69 słuchaczy) oraz w formie zaocznej – przez 259 szkół (dla 19 301 słuchaczy).

Niemniej jednak, istotą kształcenia zawodowego jest zapewnienie kadr dla polskiej gospodarki niezależnie od tego, w jakim typie szkoły będzie prowadzone to kształcenie. Dzięki zaproponowanym rozwiązaniom nie tylko osoby dorosłe, ale również młodzież będą mogły nabyć umiejętności w zawodzie florysta, co więcej - będą mogli poszerzyć swoją wiedzę z zakresu florystyki nabywając umiejętności w zakresie nowoutworzonego zawodu technik aranżacji florystycznych.

Należy przy tym zauważyć, że już obecnie ponad 1 tys. osób rocznie kształci się w zawodzie florysta na kwalifikacyjnych kursach zawodowych. Ponadto dostępne dane barometru zawodów (prognoza na 2026 rok) wykazują deficyt poszukujących pracy tylko w 6 powiatach w Polsce tj. w powiatach: krośnieńskim, m. Krosno, średzkim, górowskim, piskim oraz słubickim (w tym powiecie głównym powodem deficytu jest fakt, że kandydatom nie odpowiadają warunki pracy), natomiast nadwyżkę poszukujących pracy w 12 powiatach oraz dużą nadwyżkę poszukujących pracy – w 2 powiatach.

3. W jaki sposób projektowana zmiana wpłynie na sytuację kadrową w branży florystycznej, w której około 95% podmiotów stanowią mikro- i małe przedsiębiorstwa? Czy skutki społeczne i ekonomiczne projektowanej regulacji były analizowane i konsultowane międzyresortowo?

Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy, ogłaszana przez Ministra Edukacji w drodze obwieszczenia corocznie do dnia 1 lutego, wskazuje na umiarkowane zapotrzebowanie na pracowników w zawodzie florysta. Oznacza to, że na rynku pracy nie ma wyraźnego niedoboru pracowników w tym zawodzie. Co potwierdzają również wyżej przytoczone dane barometru zawodów.

Jednocześnie należy podkreślić, że z uwagi na możliwość realizacji przez osoby dorosłe kształcenia w zawodzie florysta na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, osoby te będą mogły kształcić się w elastycznym trybie, co pozwoli im na zdobywanie kwalifikacji zawodowych, często równocześnie z wykonywaną pracą zawodową. Przeniesienie kształcenia w zawodzie florysta ze szkoły policealnej na poziom branżowej szkoły I stopnia nie będzie miało negatywnego wpływu na sektor MŚP, ponieważ umożliwi mikro-, małym i średnim przedsiębiorcom kształcenie pracowników w tym zawodzie w ramach przygotowania zawodowego młodocianych, eliminując ryzyko niedoboru wykwalifikowanych florystów.

4. Czy rozważane było pozostawienie kształcenia w zawodzie florysta w szkołach policealnych równolegle z wprowadzeniem tego zawodu do branżowej szkoły I stopnia, tak aby nie ograniczać dostępu do tego zawodu osobom dorosłym?

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z 17 lutego 2025 r.^[4] podtrzymał swój wniosek, zgodnie z którym kształcenie w zawodzie florysta, będzie prowadzone w branżowej szkole I stopnia. Jednocześnie należy zauważyć, że uzyskanie dyplomu zawodowego w tym zawodzie będzie potwierdzało uzyskanie kwalifikacji na poziomie III Polskiej Ramy Kwalifikacji, natomiast uzyskanie dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym w szkole policealnej – potwierdza nadanie kwalifikacji na poziomie IV lub V Polskiej Ramy Kwalifikacji^[5]. Biorąc pod uwagę powyższe, zakres wprowadzanych zmian dotyczących kształcenia w tym zawodzie uniemożliwia realizację tego kształcenia równolegle w branżowej szkole I stopnia i w szkole policealnej, do której przyjmowane są wyłącznie osoby posiadające wykształcenie średnie lub średnie branżowe.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu

^[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.

^[2] Dz. U. poz. 404.

^[3] Zgodnie z danymi dostępnymi w Systemie Informacji Oświatowej w zawodzie florysta kształciło się roku szkolnym 2022/2023 – 23 130 słuchaczy, w tym 5 612 obcokrajowców, w roku szkolnym 2023/2024 – 23 378 słuchaczy, w tym 7 363 obcokrajowców, 2024/2025 – 25 666 słuchaczy, w tym 9 544 obcokrajowców.

^[4] Sygn. DSA-WS.070.6.2026.MO.

^[5] Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1606).