Interpelacja #16062 - Interpelacja w sprawie interpretacji przepisów dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących edukację domową

Interpelacja w sprawie nterpretacji przepisów dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących edukację domową Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego zwracają się rodzice uczniów realizujących obowiązek szkolny w formie edukacji domowej, zaniepokojeni informacjami dotyczącymi działań części kuratoriów oświaty w zakresie interpretacji przepisów dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych. Z doniesień medialnych wynika, że kuratoria oświaty m.in. w Olsztynie, Warszawie oraz Wrocławiu zakwestionowały możliwość przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formule zdalnej w szkołach prowadzących edukację domową, wskazując w zaleceniach pokontrolnych, iż egzaminy te powinny odbywać się wyłącznie w formie stacjonarnej w obecności komisji egzaminacyjnej. Informacje te pojawiły się w kontekście kontroli prowadzonych w szkołach współpracujących z inicjatywą edukacyjną Szkoła w Chmurze, która stanowi jeden z największych ośrodków edukacji domowej w Polsce. Jednocześnie przedstawiciele szkół działających w tym modelu wskazują, że obowiązujące przepisy prawa oświatowego nie zawierają jednoznacznego zakazu przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych z wykorzystaniem narzędzi komunikacji na odległość, a wypracowana w ostatnich latach praktyka – obejmująca również rozwiązania zdalne – funkcjonowała w sposób stabilny i akceptowany przez znaczną część środowiska edukacji domowej. W tym kontekście pojawiające się próby zawężającej interpretacji przepisów budzą obawy co do zasadności wprowadzania zmian w obszarze, który dotychczas działał efektywnie i zapewniał dostępność tej formy edukacji dla szerokiego grona uczniów. Powstała w ten sposób rozbieżność interpretacyjna prowadzi do stanu niepewności prawnej zarówno po stronie szkół, jak i rodzin, a także rodzi pytania o jednolitość stosowania prawa przez organy nadzoru pedagogicznego. Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia jednolitości stosowania przepisów prawa oraz stabilności warunków realizacji edukacji domowej. Szanowna Pani Minister, proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dysponuje informacjami dotyczącymi stanowisk lub zaleceń formułowanych przez kuratoria oświaty – w szczególności w Olsztynie, Warszawie oraz Wrocławiu – odnoszących się do formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej? Jakie przesłanki prawne i interpretacyjne były podstawą formułowania przez kuratoria oświaty stanowisk wskazujących na preferowanie lub konieczność przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formie stacjonarnej? Czy przedstawiane przez kuratoria podejście wynika z jednolitej interpretacji przepisów przyjętej na poziomie Ministerstwa Edukacji Narodowej, czy też jest efektem zróżnicowanej praktyki interpretacyjnej organów nadzoru pedagogicznego? Jak Ministerstwo Edukacji Narodowej ocenia obowiązujące przepisy w zakresie jednoznaczności regulacji dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych – w szczególności w kontekście dopuszczalności wykorzystania narzędzi komunikacji na odległość? Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wpływu różnych form przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych (stacjonarnej i zdalnej) na rzetelność procesu oceniania, dostępność edukacji domowej, organizację pracy szkół oraz sytuację rodzin uczniów? Czy rozważane jest doprecyzowanie przepisów lub wydanie wytycznych interpretacyjnych w tym obszarze, a jeżeli tak – czy proces ten uwzględnia dotychczasową praktykę funkcjonowania edukacji domowej oraz jej efektywność organizacyjną? Z poważaniem Iwona Krawczyk Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie interpretacji przepisów dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących edukację domową Warszawa, 10-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Państwa Iwony Małgorzaty Krawczyk, Sylwii Bielawskiej, Marka Jana Chmielewskiego, Łukasza Horbatowskiego, Roberta Jagły i Adama Krzemińskiego w sprawie interpretacji przepisów dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących edukację domową. Szanowni Państwo Posłowie, w związku z interpelacją z 24 marca 2026 r. w sprawie interpretacji przepisów dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących edukację domową informuję, co następuje. Kuratorzy oświaty w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad szkołami przeprowadzili kontrole w wybranych szkołach niepublicznych, których dyrektorzy wydawali zezwolenia na realizację obowiązku szkolnego/nauki poza szkołą. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że w części takich szkół doszło do naruszenia prawa polegającego na organizowaniu dla uczniów w tzw. edukacji domowej egzaminów klasyfikacyjnych z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość (dalej: egzamin on-line). Podstawą stanowiska kuratorów oświaty w tym zakresie są przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r, o systemie oświaty [1] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [2] , które regulują zasady przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego. Ww. przepisy nie przewidują możliwości przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego w formie online. W świetle art. 37 ust. 4 ustawy – Prawo oświatowe egzamin klasyfikacyjny dla ucznia realizującego edukację domową przeprowadza się zgodnie z art. 44l lub art. 44wa ustawy o systemie oświaty i przepisami wydanymi na podstawie art. 44zb tej ustawy, co oznacza, że ustawodawca nakazał stosowanie w tej materii jednakowych przepisów zarówno szkołom publicznym, jak i niepublicznym. Dodatkowym argumentem wskazującym na brak możliwości przeprowadzania egzaminów online w szkołach tzw. edukacji domowej jest konieczność zapewnienia sprawiedliwych i równych warunków zdawania egzaminów klasyfikacyjnych wszystkim uczniom (art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Jednym z elementów takich warunków jest konieczność jednoznacznego weryfikowania, czy dana osoba zdaje egzamin samodzielnie. W przypadku egzaminów on-line taka weryfikacja jest znacznie utrudniona. Realizacja egzaminów w formie zdalnej nie zapewnia dyrektorowi szkoły, a także organom nadzoru pedagogicznego, możliwości sprawowania rzetelnej kontroli nad prawidłowością egzaminów pozwalającej na wykluczenie wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności takich egzaminów. W konsekwencji może to skutkować gorszą sytuacją uczniów, którzy w taki sposób uzyskaliby świadectwo ukończenia szkoły, na kolejnym etapie kształcenia. Należy również podkreślić, że w przedmiotowym zakresie nie ma zastosowania zasada co nie jest zakazane, to jest dozwolone . Zasada ta wywodzi się z prawa gospodarczego i została wyrażona w art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). Zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe [3] prowadzenie szkoły lub placówki nie jest jednak działalnością gospodarczą, zatem rozwiązania adresowane do przedsiębiorców nie dotyczą działalności szkół i placówek oświatowych oraz prowadzących je osób prawnych lub fizycznych. Organizacja kształcenia w szkole niepublicznej oraz relacje szkoły z jej uczniami nie stanowią dziedziny prawa cywilnego, ale dziedzinę prawa administracyjnego uregulowaną w odpowiednich ustawach i aktach wykonawczych do tych ustaw [4] . Szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w rozdziałach 3a i 3b ustawy o systemie oświaty [5] . Są to te same zasady przeprowadzania egzaminów, które obowiązują w szkole publicznej. Ustawodawca nie przewidział we wskazanych przepisach możliwości przeprowadzania egzaminów online, gdyby bowiem takie rozwiązanie miało być dozwolone, wówczas ustanowiłby stosowną podstawę prawną. Potwierdzeniem powyższego stanowiska są przepisy art. 30b i art. 30c ustawy – Prawo oświatowe, zawierające upoważnienie dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wyłączenia, w drodze rozporządzenia, stosowania niektórych przepisów oświatowych w odniesieniu do wszystkich lub niektórych jednostek systemu oświaty, w których zajęcia zostały przez ministra ograniczone lub zawieszone, w szczególności w zakresie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, przeprowadzania egzaminów, a także do wprowadzenia przez ministra w tym zakresie odrębnych unormowań. Minister w czasie pandemii COVID-19 skorzystał z tej możliwości i upoważnił czasowo dyrektorów szkół do określenia warunków i sposobu przeprowadzania egzaminów, w tym również skorzystania z możliwości przeprowadzenia ich online [6] . Możliwość ta, w związku ze zmianą sytuacji epidemiologicznej, została jednak uchylona. Brak jednoznacznego określenia w przepisach formy przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego nie oznacza zatem pozostawienia tej kwestii dowolnemu uznaniu szkół ani nieświadomego zaniechania ustawodawczego. Skoro wyjątki od formy stacjonarnej są wyraźnie wskazywane przez ustawodawcę [7] , to oznacza to, że wszędzie tam, gdzie ustawodawca takiego wyjątku nie przewidział, egzamin powinien być przeprowadzany w formie tradycyjnej (stacjonarnej). Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość zdawania egzaminów klasyfikacyjnych online, to wprost przewidziałby taki wyjątek od ogólnej zasady - tak jak w powyżej przywołanym przykładzie. W piśmie z dnia 26 lutego 2026 r. (sygnatura DKO-WNPiOSz.400.16.2026.TG) kierowanym do kuratorów oświaty, Minister Edukacji wskazuje, że stanowisko kuratorów oświaty w tej sprawie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i jednocześnie przypomina, że organ nadzoru pedagogicznego, który w wyniku przeprowadzonych czynności nadzorczych ustalił, iż szkoła lub placówka niepubliczna lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę działa niezgodnie z przepisami prawa, jest obowiązany podjąć działania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Informuję, że z sygnałów docierających do Ministerstwa Edukacji Narodowej ze strony szkół, które rzetelnie podchodzą do kwestii edukacji domowej wynika, że uważają one doprecyzowanie przepisów określających warunki i sposób przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego w ww. zakresie za zasadne i potrzebne. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, dalej – ustawa o systemie oświaty. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2572 z późn. zm., dalej – rozporządzenie o ocenianiu. [3] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.). [4] Zob. chociażby uchwała Sądu Najwyższego z 21 lipca 1992 r., III CZP 84/92; zob. również m.in. W. Trybka, Gwarancje konstytucyjnego prawa do nauki w szkole niepublicznej [w:] R. Balicki, M. Jabłoński (red.), Dookoła Wojtek. Księga pamiątkowa poświęcona Doktorowi Arturowi Wojciechowi Preisnerowi , Wrocław 2018, s. 335. [5] Art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe. [6] W okresie ograniczenia funkcjonowania jednostki systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 dyrektor jednostki systemu oświaty odpowiada za organizację realizacji zadań tej jednostki, w tym zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć, w szczególności ustala warunki i sposób przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności oraz warunki i sposób ustalania rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327), a także warunki i sposób zaliczania zajęć realizowanych w formach pozaszkolnych - § 1 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493, z późn. zm.). [7] Na gruncie prawa oświatowego można tu wskazać następujące przypadki, w których dopuszcza się kształcenie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość: kształcenie ustawiczne organizowane i prowadzone w publicznych i niepublicznych szkołach dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia i szkołach policealnych może być prowadzone w przypadku form pozaszkolnych - także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (zgodnie z art. 117 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, Dz. U. z 2025 r. 1043); zgodnie z art. 125a ust. 2-4 ww. ustawy, zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość są dopuszczone jako sposób prowadzenia zajęć stosowany w przypadku zawieszenia zajęć w szkole w okolicznościach określonych w ust. 1 cyt. artykułu, jednak wyjątek ten nie dotyczy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formie online; kształcenie na odległość zostało także dopuszczone w art. 127 ust. 16a ww. ustawy w odniesieniu do ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, a także w art. 128 ust. 7 i 8 tej ustawy w odniesieniu do ucznia przebywającego w podmiocie leczniczym.

Interpelacja w sprawie interpretacji przepisów dotyczących formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących edukację domową

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji