Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z przepisami art. 364 ust. 8 – 15 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. 2025 poz. 341) istnieje zamknięty krąg podmiotów mających szerszy dostęp do ksiąg wieczystych za zgodą Ministra Sprawiedliwości. W praktyce jednak regulacja ta nie spełnia swojej funkcji, gdyż istnieje możliwość masowego pobierania treści ksiąg wieczystych przez podmioty nieuprawnione.
Jak wynika z przekazanych mi informacji, możliwe jest pozyskiwanie danych z ksiąg wieczystych przy wykorzystaniu wyspecjalizowanych, ogólnodostępnych narzędzi informatycznych, w tym darmowych programów oraz wtyczek do przeglądarek internetowych, a także poprzez zakup gotowych zestawów danych, np. w plikach XLS.
W ostatnim czasie pojawiły się również nowe serwisy internetowe, prowadzone przez podmioty zarejestrowane poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, które oferują odpłatny dostęp do funkcjonalności odpowiadających tym, które zgodnie z ustawą powinny być dostępne wyłącznie dla uprawnionych instytucji. Przykładem jest serwis umożliwiający wyszukiwanie nieruchomości należących do dowolnej osoby oraz oferujący odpłatne „ukrycie“ informacji o posiadanych nieruchomościach.
Działania organów państwa skoncentrowały się na ograniczeniu dostępu do numerów ksiąg wieczystych w rządowym serwisie geoportal.gov.pl poprzez uznanie ich za dane osobowe. Skutkiem tego było wyłączenie widoczności numerów ksiąg wieczystych w oficjalnym systemie państwowym, co jednak nie doprowadziło do ograniczenia ich dostępności w obrocie komercyjnym. W efekcie powstała sytuacja, w której numery ksiąg wieczystych nie są dostępne w oficjalnych systemach publicznych, natomiast pozostają łatwo dostępne w licznych serwisach komercyjnych, często prowadzonych przez podmioty zarejestrowane poza granicami Polski, m.in. w Stanach Zjednoczonych, na Seszelach, w Wielkiej Brytanii czy Estonii.
Jak wynika z przedstawionych informacji, popularność tych serwisów wynika z braku innej, legalnej możliwości uzyskania numerów ksiąg wieczystych. Należy przypomnieć, że od 14 listopada 2019 r. w serwisie geoportal.gov.pl możliwe było powiązanie działki ewidencyjnej z numerem księgi wieczystej oraz przejście do jej treści w systemie EKW, jednak funkcjonalność ta została po kilku miesiącach zablokowana decyzją prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W konsekwencji restrykcje nałożone na oficjalne systemy państwowe nie objęły podmiotów prywatnych, które nadal prowadzą działalność polegającą na udostępnianiu i sprzedaży danych z ksiąg wieczystych, co może sprawiać wrażenie braku spójności działań organów państwa oraz braku realnej kontroli nad obiegiem tych danych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
- Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skali masowego pobierania treści ksiąg wieczystych z systemu EKW oraz tworzenia prywatnych baz danych opartych na tych informacjach?
- Czy ministerstwo posiada informacje o liczbie podmiotów zagranicznych, które zajmują się sprzedażą danych z ksiąg wieczystych? Jeśli tak, to jaka jest liczba tych podmiotów?
- Czy zostały wdrożone działania zaradcze w celu uniemożliwienia podmiotom zagranicznym masowego pozyskiwania oraz sprzedaży danych z ksiąg wieczystych? Jeśli tak, to jakie?
- Czy planowane są zmiany legislacyjne lub techniczne, które realnie uniemożliwią hurtowe pobieranie danych z ksiąg wieczystych i handel takimi bazami danych?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Komentarze do interpelacji