Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych

Szanowny Panie Ministrze,

mając na uwadze sytuację finansową gmin, zwracam się z prośbą o informację dotyczącą działań zmierzających do wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.

W 2023 roku nastąpiło rozstrzygnięcie kilku edycji programu, co powoduje, że wszystkie jednostki samorządowe w tym samym momencie próbują (lub będą próbowały w najbliższym czasie) ogłaszać postępowania przetargowe na bardzo zbliżone do siebie inwestycje.

W sytuacji ograniczonej chłonności rynku inwestycyjnego prowadzi to do wzrostu cen przetargowych oraz, w niektórych przypadkach, do braku potencjalnych wykonawców.

Większość inwestycji samorządowych wymaga od wykonawców posiadania specjalistycznego sprzętu, wyposażenia oraz kwalifikacji, a firm dysponujących tym potencjałem jest w Polsce zbyt mało wobec liczby inwestycji, co sprawia, że to one dyktują warunki. Zwiększona cena uzyskana w przetargu musi być pokryta ze środków własnych samorządów, co często stanowi zbyt duże obciążenie finansowe.

W przypadku braku dostatecznego marginesu finansowego, jednostki samorządowe mogą być zmuszona do rezygnacji z realizacji inwestycji.

Szanowny Panie Ministrze,

czy w związku z powyższym jest możliwe zastosowanie poniżej wymienionych zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych:

1. Wydłużenia ważności promes udzielonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego do minimum 12, a nawet 18 miesięcy?

   Jest to zasadne z uwagi na czas niezbędny na uzyskanie wymaganych pozwoleń i przeprowadzenie uzgodnień oraz innych decyzji administracyjnych (postępowania środowiskowe, pozwolenia wodnoprawne, uzgodnienia dotyczące kanałów technologicznych itp.).

2. Zmiany częstotliwości wypłat dofinansowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego na minimum raz na kwartał dla inwestycji, których realizacja nie przekracza 12 miesięcy?

   Z analizy samorządów wynika, że jedna płatność po zakończeniu inwestycji dla zadań realizowanych do 12 miesięcy, zawyża koszty inwestycji średnio o 15-20%. Dłuższe niż kwartalne rozliczanie inwestycji eliminuje z rynku mniejsze lokalne firmy, które muszą pozyskiwać kapitał na prowadzenie prac z kredytów komercyjnych, przenosząc koszty kredytu na samorząd w postaci droższych ofert.

3. Rezygnacja z zasady "jedna promesa – jeden przetarg"?

   Często samorządy w ramach jednego wniosku ubiegają się o środki z kilku obszarów tematycznych. Prowadzenie postępowania przetargowego podzielonego na części, przy braku ofert w jednej z części (lub cenie oferty przekraczającej założony budżet), powoduje konieczność unieważnienia całego postępowania, co jest nieracjonalne i znacznie wydłuża procedurę wyboru wykonawcy. Możliwość zawierania umów po częściowym rozstrzygnięciu przetargów na określone etapy lub elementy całości zadania objętego promesą pozwoli na uniknięcie kumulacji prac budowlanych i zapobiegnie dalszemu wzrostowi cen.

Wprowadzenie ww. zmian znacząco ułatwiłoby realizację zamierzeń inwestycyjnych samorządów oraz zapobiegłoby problemom związanym z obciążeniami finansowymi i administracyjnymi.