Interpelacja #16422 - Interpelacja w sprawie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej

01Treść pytania

Pytanie posłów15 kwietnia 2026

Interpelacja w sprawie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej Szanowna Pani Minister, w związku z narastającym sporem dotyczącym formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej, w szczególności pomiędzy środowiskiem skupionym wokół tzw. Szkoły w Chmurze a Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz kuratoriami oświaty, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania. Z dostępnych informacji wynika, że obecne przepisy Prawa oświatowego nie określają jednoznacznie formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych – nie wskazują ani obowiązku formy stacjonarnej, ani nie zakazują wykorzystania narzędzi zdalnych. Powstała w ten sposób niejednoznaczność prawna prowadzi do chaosu interpretacyjnego, niepewności wśród uczniów i rodziców oraz realnego zagrożenia dla stabilności funkcjonowania edukacji domowej, z której korzystają dziesiątki tysięcy uczniów w Polsce. W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie dopuszczalności przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formie zdalnej w edukacji domowej? 2. Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów Prawa oświatowego w celu jednoznacznego uregulowania formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych? 3. Czy ministerstwo dopuszcza możliwość wprowadzenia modelu hybrydowego (łączącego formę stacjonarną i zdalną), szczególnie w przypadku uczniów z ograniczeniami zdrowotnymi lub logistycznymi? 4. Czy ministerstwo prowadzi dialog z przedstawicielami szkół realizujących edukację domową oraz rodzicami w celu wypracowania wspólnych rozwiązań? Piotr Kowal Poseł na Sejm RP

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer

Treść z PDF

4 maja 2026

Odpowiedź na interpelację w sprawie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej Warszawa, 04-05-2026 Szanowny Panie Pośle, w związku z interpelacją z 15 kwietnia 2026 r. w sprawie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej informuję, co następuje. Kuratorzy oświaty w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad szkołami przeprowadzili kontrole w wybranych szkołach niepublicznych, których dyrektorzy wydawali zezwolenia na realizację obowiązku szkolnego/nauki poza szkołą. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że w części tych szkół doszło do naruszenia prawa polegającego na organizowaniu dla uczniów w tzw. edukacji domowej egzaminów klasyfikacyjnych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej (dalej: egzamin online). Podstawą stanowiska kuratorów oświaty w tym zakresie są przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r, o systemie oświaty [1] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [2] , które regulują zasady przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego. Ww. przepisy nie przewidują możliwości przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego w formie online. W świetle art. 37 ust. 4 ustawy – Prawo oświatowe egzamin klasyfikacyjny dla ucznia realizującego tzw. edukację domową przeprowadza się zgodnie z art. 44l lub art. 44wa ustawy o systemie oświaty i przepisami wydanymi na podstawie art. 44zb tej ustawy, co oznacza, że ustawodawca nakazał stosowanie w tej materii jednakowych przepisów zarówno szkołom publicznym, jak i niepublicznym. Dodatkowym argumentem wskazującym na brak możliwości przeprowadzania egzaminów online w szkołach tzw. edukacji domowej jest konieczność zapewnienia sprawiedliwych i równych warunków zdawania egzaminów klasyfikacyjnych wszystkim uczniom (art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Jednym z elementów takich warunków jest konieczność jednoznacznego weryfikowania, czy dana osoba zdaje egzamin samodzielnie. W przypadku egzaminów online taka weryfikacja jest znacznie utrudniona. Realizacja egzaminów w formie zdalnej nie zapewnia dyrektorowi szkoły, a także organom nadzoru pedagogicznego, możliwości sprawowania rzetelnej kontroli nad prawidłowością egzaminów pozwalającej na wykluczenie wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności takich egzaminów. W konsekwencji może to skutkować gorszą sytuacją uczniów, którzy w taki sposób uzyskaliby świadectwo ukończenia szkoły, na kolejnym etapie kształcenia. Należy również podkreślić, że w przedmiotowym zakresie nie ma zastosowania zasada co nie jest zakazane, to jest dozwolone . Zasada ta wywodzi się z prawa gospodarczego i została wyrażona w art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). Zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe [3] prowadzenie szkoły lub placówki nie jest działalnością gospodarczą, zatem rozwiązania adresowane do przedsiębiorców nie dotyczą działalności szkół i placówek oświatowych oraz prowadzących je osób prawnych lub fizycznych. Organizacja kształcenia w szkole niepublicznej oraz relacje szkoły z jej uczniami nie stanowią dziedziny prawa cywilnego, ale dziedzinę prawa administracyjnego uregulowaną w odpowiednich ustawach i aktach wykonawczych do tych ustaw [4] . Szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w rozdziałach 3a i 3b ustawy o systemie oświaty [5] . Są to te same zasady przeprowadzania egzaminów, które obowiązują w szkole publicznej. Ustawodawca nie przewidział we wskazanych przepisach możliwości przeprowadzania egzaminów online, gdyby bowiem takie rozwiązanie miało być dozwolone, wówczas ustanowiłby stosowną podstawę prawną. Potwierdzeniem powyższego stanowiska są przepisy art. 30b i art. 30c ustawy – Prawo oświatowe, zawierające upoważnienie dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wyłączenia, w drodze rozporządzenia, stosowania niektórych przepisów oświatowych w odniesieniu do wszystkich lub niektórych jednostek systemu oświaty, w których zajęcia zostały przez ministra ograniczone lub zawieszone, w szczególności w zakresie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, przeprowadzania egzaminów, a także do wprowadzenia przez ministra w tym zakresie odrębnych unormowań. Minister w czasie pandemii COVID-19 skorzystał z tej możliwości i upoważnił czasowo dyrektorów szkół do określenia warunków i sposobu przeprowadzania egzaminów, w tym również skorzystania z możliwości przeprowadzenia ich online [6] . Możliwość ta, w związku ze zmianą sytuacji epidemiologicznej, została jednak uchylona. Brak jednoznacznego określenia w przepisach formy przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego nie oznacza zatem pozostawienia tej kwestii dowolnemu uznaniu szkół ani nieświadomego zaniechania ustawodawczego. Skoro wyjątki od formy stacjonarnej są wyraźnie wskazywane przez ustawodawcę [7] , oznacza to, że wszędzie tam, gdzie ustawodawca takiego wyjątku nie przewidział, egzamin powinien być przeprowadzany w formie tradycyjnej (stacjonarnej). Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość zdawania egzaminów klasyfikacyjnych online, to wprost przewidziałby taki wyjątek od ogólnej zasady - tak jak w powyżej przywołanym przykładzie. Odnośnie kwestii uczniów ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi wyjaśniam, że zgodnie z art. 44c ust. 2 ww. ustawy o systemie oświaty oraz § 2 rozporządzenia o ocenianiu nauczyciel jest obowiązany dostosować wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia: posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego - na podstawie tego orzeczenia oraz ustaleń zawartych w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym; posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania - na podstawie tego orzeczenia; posiadającego opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub inną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wskazującą na potrzebę takiego dostosowania - na podstawie tej opinii; nieposiadającego orzeczenia lub opinii wymienionych w pkt 1-3, który jest objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole - na podstawie rozpoznania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia dokonanego przez nauczycieli i specjalistów. Powyższe dostosowania wymagań edukacyjnych przysługują uczniowi na tych samych zasadach również podczas egzaminu klasyfikacyjnego, który jest jednym z elementów oceniania wewnątrzszkolnego. Dyrektor szkoły powołując komisję przeprowadzającą egzamin klasyfikacyjny, powinien zadbać również o stosowne dostosowania wymagań edukacyjnych podczas tego egzaminu, wynikające z zaleceń zawartych w posiadanym przez ucznia orzeczeniu lub opinii. Informuję ponadto, że decyzję o wyborze sposobu realizacji procesu kształcenia swojego dziecka podejmują jego rodzice (pełnoletni uczeń dokonuje takiego wyboru samodzielnie). Oznacza to, że rodzice zanim podejmą decyzję o wyborze tzw. edukacji domowej dla swojego dziecka, powinni przyjąć do wiadomości konieczność dojechania do macierzystej szkoły na egzaminy klasyfikacyjne. Natomiast w szczególnych przypadkach podyktowanych sytuacją zdrowotną ucznia, który z różnych przyczyn jest niezdolny do uczęszczania do szkoły, należy rozważyć możliwość indywidualnego nauczania, w którym jest on klasyfikowany na podstawie ocen bieżących, a nie na podstawie egzaminów klasyfikacyjnych. Warunki i organizację tego sposobu prowadzenia procesu kształcenia określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania dzieci i nauczania dzieci i młodzieży [8] . W związku z powyższym informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie przewiduje możliwości wprowadzenia modelu hybrydowego (łączącego formę stacjonarną i zdalną) przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm., dalej – ustawa o systemie oświaty. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2572 z późn. zm., dalej – rozporządzenie o ocenianiu. [3] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.). [4] Zob. chociażby uchwała Sądu Najwyższego z 21 lipca 1992 r., III CZP 84/92; zob. również m.in. W. Trybka, Gwarancje konstytucyjnego prawa do nauki w szkole niepublicznej [w:] R. Balicki, M. Jabłoński (red.), Dookoła Wojtek. Księga pamiątkowa poświęcona Doktorowi Arturowi Wojciechowi Preisnerowi , Wrocław 2018, s. 335. [5] Art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe. [6] W okresie ograniczenia funkcjonowania jednostki systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 dyrektor jednostki systemu oświaty odpowiada za organizację realizacji zadań tej jednostki, w tym zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć, w szczególności ustala warunki i sposób przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności oraz warunki i sposób ustalania rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327), a także warunki i sposób zaliczania zajęć realizowanych w formach pozaszkolnych - § 1 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493, z późn. zm.). [7] Na gruncie prawa oświatowego można tu wskazać następujące przypadki, w których dopuszcza się kształcenie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość: kształcenie ustawiczne organizowane i prowadzone w publicznych i niepublicznych szkołach dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia i szkołach policealnych może być prowadzone w przypadku form pozaszkolnych - także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (zgodnie z art. 117 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, Dz. U. z 2025 r. 1043); zgodnie z art. 125a ust. 2-4 ww. ustawy, zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość są dopuszczone jako sposób prowadzenia zajęć stosowany w przypadku zawieszenia zajęć w szkole w okolicznościach określonych w ust. 1 cyt. artykułu, jednak wyjątek ten nie dotyczy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formie online; kształcenie na odległość zostało także dopuszczone w art. 127 ust. 16a ww. ustawy w odniesieniu do ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, a także w art. 128 ust. 7 i 8 tej ustawy w odniesieniu do ucznia przebywającego w podmiocie leczniczym. [8] Dz. U. z 2023 r. poz. 2468.

03Powiązane

Inne pytania: Piotr Kowal

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji