Interpelacja w sprawie zapewnienia bezpiecznego porodu oraz pozostawienia noworodka w tzw. oknie życia

Szanowna Pani Minister,

w Polsce funkcjonują okna życia, w których matki mają możliwość anonimowego pozostawienia noworodków, najczęściej decydują się one na taki krok ze względu na brak możliwości opieki nad dzieckiem, czy też w konsekwencji urodzenia z niechcianej ciąży. Działania organizatorów takich domów dziecka są niezwykle ważne i świadczą o ogromnej dobroci i współczuciu, zaś sama idea zasługuje na pełne uznanie. Należy jednak zauważyć głosy środowisk apelujących o zmiany legislacyjne w tym podmiocie. Jedną z instytucji, która apeluje o likwidację okien życia, jest Komitet Praw Dziecka ONZ. Zdaniem komitetu okna życia mają naruszać art. 6-9 i 19 Konwencji o prawach dziecka.

Rozwiązanie to niesie również za sobą pewne ryzyka. Kobieta chcąca pozostawić dziecko w sposób anonimowy decyduje się na poród w domu, często w złych warunkach, co może stanowić poważne zagrożenie dla życia i zdrowia zarówno matki, jak i samego dziecka. Dzieci pozostawione w sposób anonimowy nie mają historii chorób rodziny – ogranicza to możliwości diagnozy chorób dziedzicznych. Naprzeciw wychodzą rozwiązania, takie jak np. możliwość anonimowego porodu w szpitalu. Kobieta wówczas ma możliwość urodzenia dziecka w bezpiecznych warunkach, z jednoczesnym przekazaniem swojej historii chorób, co umożliwi diagnozę potencjalnych zagrożeń chorobowych u noworodka. Zachowuje się również prawo do tożsamości dziecka, które ma możliwość dowiedzenia się, kim są jego rodzice, bez konieczności przekazywania danych osobowych. Jednak dziecko ma możliwość poznania historii swojej rodziny czy informacji o tym, czy ma jakieś rodzeństwo – co zmniejszy ryzyko związków kazirodczych, które mogą pojawić się w konsekwencji niewiedzy dziecka o jego rodzinie. Ponadto w szpitalu można zapewnić kobiecie pełną opiekę lekarską, co umożliwi wyeliminowanie lub chociaż znaczące ograniczenie potencjalnie dużego zagrożenia w postaci przymuszenia kobiety do porzucenia dziecka przez osoby trzecie.

Rozwiązanie zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet, nazywane „poufnym porodem”, funkcjonuje np. w Niemczech od 2015 roku. Zgodnie z informacjami medialnymi w ciągu roku w Niemczech z tej formy skorzystało blisko 100 kobiet, co może świadczyć o słuszności wprowadzenia takiego rozwiązania.

Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje jakieś działania legislacyjne w płaszczyźnie sposobu działania okien życia, których celem będzie zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego noworodków?

2. Czy planowane są ministerialne projekty ustaw, których celem będzie wprowadzenie tzw. poufnego porodu?

3. Czy dotychczas prowadzone były jakiekolwiek konsultacje społeczne lub zamawiane opinie ekspertów w związku z ideą zamknięcia okien życia w Polsce lub wprowadzenia „poufnych porodów”?

4. W jaki sposób otacza się noworodka, który trafił do okna życia, opieką medyczną? Czy przeprowadzane są jakieś badania, również pod kątem chorób genetycznych?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane statystyczne dotyczące liczby noworodków pozostawionych w oknach życia oraz ich dalszego losu?

6. Jakie przewidywalnie mogłyby być koszty wprowadzenia systemu „poufnych porodów” w porównaniu do utrzymania istniejących okien życia?