Interpelacja #4260 - Interpelacja w sprawie obywateli Ukrainy objętych obowiązkiem szkolnym

01Treść pytania

Pytanie posłów13 sierpnia 2024

Interpelacja w sprawie obywateli Ukrainy objętych obowiązkiem szkolnym Szanowna Pani Minister, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania dotyczące dzieci i młodzieży z Ukrainy: 1. Jaka jest szacowana liczba dzieci i młodzieży, którzy zostaną objęci obowiązkiem szkolnym? 2. Czy jakieś i jakie ustalenia dotyczące podstaw programowych zostały uzgodnione ze stroną ukraińską? Jeśli tak, to jakie? 3. Jakie środki zostały rozdysponowane w lipcu 2024 r. w celu dostosowania placówek do zwiększenia liczby uczniów – obcokrajowców? 4. Jakie środki są/zostały zaplanowane do rozdysponowania w sierpniu 2024 r. w celu dostosowania placówek do zwiększenia liczby uczniów – obcokrajowców? 5. Jak rozkłada się, szacunkowo w podziale na województwa oraz powiaty i gminy liczba dodatkowych uczniów (z Ukrainy)? 6. Jaka będzie różnica pomiędzy nowo powołanym zawodem asystenta międzykulturowego a opisanym już asystentem nauczyciela dziecka cudzoziemca? 7. Jakie zaplanowano źródło finansowania asystenta międzykulturowego? 8. Czy szkoły publiczne oraz niepubliczne będą otrzymywały równe wsparcie dotyczące przyjęć uczniów i uczennic z Ukrainy? 9. Czy ministerstwo planuje stworzenie osobnej listy zawodów, dla których jest większe zapotrzebowanie w Ukrainie dla oddziałów przygotowawczych, w celu zwiększenia subwencjonowania tych dziedzin? 10. Czy dla szkół, w których kształcona będzie młodzież z Ukrainy w zawodach newralgicznych dla rozwoju Ukrainy, będzie dodatkowe wsparcie finansowe ze strony ukraińskiej? 11. W jaki sposób zostaną zabezpieczone potrzeby dzieci i młodzieży z Ukrainy z niepełnosprawnościami w szkołach specjalnych oraz szkołach ogólnodostępnych? 12. Czy i w jaki sposób przewidywane jest wsparcie psychologiczne dla uczniów i uczennic nieposługujących się językiem polskim w szkołach? 13. Czy są przewidziane środki, i w jakiej kwocie, dotyczące nauczania indywidualnego dzieci i młodzieży z Ukrainy wraz ze wsparciem asystenta międzykulturowego? 14. Czy młodzież z Ukrainy będzie miała możliwość kształcenia w oddziałach przygotowania wojskowego w Polsce? 15. Jaka kwota została przeznaczona na pomoc psychologiczną dla uczniów i uczennic z Ukrainy? 16. Czy uczniowie i uczennice z Ukrainy objęci obowiązkiem szkolnym będą mieli dostęp do wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych z możliwością skorzystania z pomocy asystenta międzykulturowego? 17. Jaki jest przewidywalny koszt zajęć dodatkowych z języka polskiego dla obcokrajowców kształconych w oddziałach ogólnodostępnych oraz specjalnych? 18. W jaki sposób zostanie zapewnione wsparcie uczniom i uczennicom z Polski w oddziale, do którego zostanie przyjętych kilkoro obcokrajowców? W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie proszę o rozwinięcie określające stanowisko MEN w danej sprawie. Z poważaniem Marcin Józefaciuk

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Sekretarz stanu Joanna Mucha

Treść z PDF

3 września 2024

Odpowiedź na interpelację w sprawie obywateli Ukrainy objętych obowiązkiem szkolnym Warszawa, 03-09-2024 Szanowny Panie Pośle, w odpowiedzi na zamieszczone w interpelacji pytania, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji. Jaka jest szacowana ilość dzieci i młodzieży, które zostaną objęte obowiązkiem szkolnym. Obecna liczba dzieci i uczniów ukraińskich, zarejestrowanych w polskim systemie oświaty, spełniających warunki określone w art. 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa [1] którzy uczą się w przedszkolach i szkołach wynosi 172,6 tys. Minister Edukacji nie dysponuje danymi o liczbie dzieci i młodzieży - obywateli Ukrainy, którzy od 1 września 2024 r. zostaną objęci obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązkiem szkolnym albo obowiązkiem nauki. Według różnych szacunków mogą to być liczby w przedziale 50 tys. – 80 tys. Czy i jakie ustalenia dotyczące podstaw programowych zostały uzgodnione ze stroną ukraińską, jeśli tak to jakie. Minister Edukacji nie uzgadniał ze stroną ukraińską spraw dotyczących podstaw programowych kształcenia ogólnego. Nauczanie uczniów z Ukrainy w polskich szkołach odbywa się zgodnie z polską podstawą programową. Jakie środki zostały rozdysponowane w lipcu 2024 w celu dostosowania placówek do zwiększenia liczby uczniów – obcokrajowców. Jakie środki są/zostały zaplanowane do rozdysponowania w sierpniu 2024 w celu dostosowania placówek do zwiększenia liczby uczniów – obcokrajowców. Zgodnie z art. 10 ustawy Prawo oświatowe, za działalność szkoły lub placówki oświatowej odpowiada organ prowadzący. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów szkolnych i zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Ministerstwo Edukacji Narodowej wspiera jednostki samorządu terytorialnego poprzez dofinansowanie ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z kryteriami podziału rezerwy tej części subwencji na dany rok budżetowy. Zgodnie z dokumentem pn. „Kryteria podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2024” jednostki samorządu terytorialnego mogą wystąpić do Ministerstwa z wnioskiem o zwiększenie środków z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej m.in. o dofinansowanie doposażenia publicznych szkół i placówek oświatowych, prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w zakresie pomieszczeń do nauki w nowo wybudowanych budynkach oraz nowych pomieszczeń do nauki pozyskanych w wyniku adaptacji. W celu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, w ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, przewidziano możliwość wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej lub z Funduszu Pomocy. Transfery na to zadanie ze środków finansowych Funduszu Pomocy, za okres od 24 lutego 2022 r. do końca lipca 2024 r. – w miesięcznych ratach – zostały już przekazane do samorządów. Kolejne – będą dokonywane analogicznie, tj. również w miesięcznych ratach. Łączna wysokość środków finansowych naliczonych na podstawie danych za okres od 24 lutego 2022 r. do końca lipca 2024 r., z przeznaczeniem na realizację zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego wynosi ponad 5,9 mld zł. Wysokość środków finansowych przekazanych z Funduszu Pomocy w roku budżetowym: 2022 – 1 591 573 873 zł, 2023 – 2 625 586 446 zł. Wsparcie finansowe udzielane z Funduszu Pomocy jednostkom samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami z Ukrainy będzie kontynuowane również w 2025 r. Środki zostały zaplanowane w Funduszu w taki sposób, aby zapewnić finansowanie na spodziewaną większą od września 2024 r. liczbę uczniów. Jak rozkłada się, szacunkowo w podziale na województwa oraz powiaty i gminy liczba dodatkowych uczniów (z Ukrainy). Liczba uczniów ukraińskich, spełniających warunki określone w art. 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm.), którzy uczyli się w przedszkolach i szkołach dla dzieci i młodzieży w dniu 30 września 2023 r., w podziale na województwa, według stanu bazy danych SIO na dzień 15 sierpnia 2024 r. została przedstawiona poniższej tabeli. Województwo Liczba uczniów Procent z ogółu dolnośląskie 18 928 11% kujawsko-pomorskie 6 908 4% lubelskie 5 317 3% lubuskie 6 346 4% łódzkie 11 570 7% małopolskie 14 894 9% mazowieckie 30 388 18% opolskie 4 166 2% podkarpackie 4 352 3% podlaskie 2 591 2% pomorskie 13 375 8% śląskie 19 966 12% świętokrzyskie 3 208 2% warmińsko-mazurskie 3 217 2% wielkopolskie 18 378 11% zachodniopomorskie 8 991 5% Razem 172 595 100% Na chwilę obecną nie sposób określić jak rozłoży się szacowana dodatkowa liczba uczniów z Ukrainy w podziale na województwa oraz powiaty i gminy. Jaka będzie różnica pomiędzy nowo powołanym zawodem asystenta międzykulturowego a opisanym już asystentem nauczyciela dziecka cudzoziemca. Asystent międzykulturowy udziela osobom niebędącym obywatelami polskimi pomocy w kontaktach ze środowiskiem szkolnym, a także współdziała z ich rodzicami oraz ze szkołą. Asystent międzykulturowy, w odróżnieniu od asystenta nauczyciela dziecka cudzoziemca, przede wszystkim diagnozuje etapy szoku kulturowego i bariery adaptacji i integracji oraz podejmuje działania zapobiegawcze i naprawcze. Współpracuje z rodziną i kadrą szkoły w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania przemocy, wykluczenia i dyskryminacji. Jakie zaplanowano źródło finansowania asystenta międzykulturowego. Zatrudnianie asystentów międzykulturowych będzie finansowane ze środków projektowanego programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS). Program ruszy od 1 stycznia 2025 r. i zakłada możliwość refundacji kosztów poniesionych w roku 2024 w okresie od września do grudnia. Czy szkoły publiczne oraz niepubliczne będą otrzymywały równe wsparcie dotyczące przyjęć uczniów i uczennic z Ukrainy. Środki przekazywane samorządom w celu wsparcia uczniów z Ukrainy są naliczone zgodnie z algorytmem, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w danym roku budżetowym na podstawie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152). Czy Ministerstwo planuje stworzenie osobnej listy zawodów dla których jest większe zapotrzebowanie w Ukrainie dla oddziałów przygotowawczych w celu zwiększenia subwencjonowania tych dziedzin. Nie planuje się tworzenia takiej osobnej listy. W Rzeczypospolitej Polskiej kształcenie branżowe realizowane jest w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2019 poz. 316, z późn. zm.). Ukraińska młodzież ma w chwili obecnej możliwość kształcenia się w tych zawodach bez żadnych ograniczeń. Co roku do 1 lutego, MEN ogłasza w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Celem prognozy jest wskazanie, w jakim kierunku powinna kształtować się oferta szkolnictwa branżowego w odniesieniu do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy w Rzeczypospolitej Polskiej. Nie przewiduje się badania zapotrzebowania na pracowników na ukraińskim rynku pracy ani tworzenia osobnej listy zawodów, dla których jest większe zapotrzebowanie na Ukrainie. Brak jest zarówno ram prawnych jak i celowości podejmowania takich działań. Uczniowie z Ukrainy realizujący obowiązek nauki w polskim systemie oświaty i mający dostęp do każdego z 238 zawodów ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego mogą dowolnie wybierać te zawody, które będą dla nich perspektywiczne i przydatne pod kątem ukraińskiego rynku pracy. Organ prowadzący szkołę może zorganizować oddział przygotowawczy w szkole zarówno dla osób niebędących obywatelami polskimi jak i dla osób będących obywatelami polskimi, podlegających obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki. Zatem w przypadku uczniów z Ukrainy mających uczyć się w branżowych szkołach I stopnia jak i w technikach funkcjonują takie rozwiązania, jak również dopuszcza się znaczną elastyczność przy tworzeniu oddziałów przygotowawczych poprzez możliwość zorganizowania: międzyszkolnych oddziałów przygotowawczych – w przypadkach uzasadnionych warunkami demograficznymi, za zgodą organu prowadzącego szkołę, w której utworzono oddział, w ramach posiadanych środków, mogą uczęszczać uczniowie innej szkoły międzygminnych oddziałów przygotowawczych – powstałych w wyniku porozumień zawartych między jednostkami samorządu terytorialnego. Czy dla szkół, w których kształcona będzie młodzież z Ukrainy w zawodach newralgicznych dla rozwoju Ukrainy będzie dodatkowe wsparcie finansowe ze strony ukraińskiej. Resort edukacji nie zbiera informacji dotyczącej zawodów newralgicznych dla rozwoju Ukrainy oraz nie bada tej tematyki. Tym samym nie ma podstawy ani ram do wypowiadania się na temat dodatkowego wsparcia finansowego ze strony ukraińskiej . Niezależnie od powyższego, biorąc pod uwagę obecną sytuację społeczno-gospodarczą Ukrainy po dniu wybuchu wojny w 2022 r., rozważanie możliwości pozyskiwania dodatkowego wsparcia finansowego ze strony ukraińskiej może budzić wątpliwości pod kątem skuteczności takiego działania. W jaki sposób zostaną zabezpieczone potrzeby dzieci i młodzieży z Ukrainy z niepełnosprawnościami w szkołach specjalnych oraz szkołach ogólnodostępnych. Czy i w jaki sposób przewidywane jest wsparcie psychologiczne dla uczniów i uczennic nieposługujących się językiem polskim w szkołach. System oświaty zapewnia dzieciom i młodzieży możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Realizacja zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest jedną z podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej przedszkola, szkoły i placówki. Przepisy w tym zakresie reguluje rozporządzenie w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach [2] . Każdy uczeń uczęszczający do polskiego systemu oświaty, a zatem również uczeń posiadający obywatelstwo ukraińskie, zgodnie z rozpoznanymi potrzebami, ma prawo do pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej przez przedszkole, szkołę lub placówkę, do której uczęszcza [3] . Pomoc ta jest udzielana nieodpłatnie i na zasadzie dobrowolności. Polega na rozpoznawaniu i zaspokajaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawaniu indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia i czynników środowiskowych wpływających na jego funkcjonowanie w przedszkolu, szkole i placówce, w celu wspierania potencjału rozwojowego ucznia i stwarzania warunków do jego aktywnego i pełnego uczestnictwa w życiu przedszkola, szkoły i placówki oraz w środowisku społecznym [4] . Dziecko lub uczeń jest obejmowany pomocą psychologiczno-pedagogiczną w przedszkolu lub w szkole w sytuacjach wynikających z: z niepełnosprawności, z niedostosowania społecznego, z zagrożenia niedostosowaniem społecznym, z zaburzeń zachowania lub emocji, ze szczególnych uzdolnień, ze specyficznych trudności w uczeniu się, z deficytów kompetencji i zaburzeń sprawności językowych, z choroby przewlekłej, z sytuacji kryzysowych lub traumatycznych, z niepowodzeń edukacyjnych, z zaniedbań środowiskowych związanych z sytuacją bytową ucznia i jego rodziny, sposobem spędzania czasu wolnego i kontaktami środowiskowymi, z trudności adaptacyjnych związanych z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego związanego m.in. z doświadczeniem migracji, w tym uchodźstwa. Powyższy katalog indywidualnych potrzeb edukacyjnych i rozwojowych dzieci i uczniów nie jest katalogiem zamkniętym. Udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest częścią pracy każdego nauczyciela, w tym tzw. nauczyciela przedmiotowego. Pomoc ta udzielana jest w trakcie bieżącej pracy z uczniami, zintegrowanych działań oraz formach wskazanych w przepisach m.in. z inicjatywy dyrektora placówki, nauczyciela, wychowawcy lub na wniosek rodziców. Podstawą do objęcia dziecka/ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną jest zatem nie tylko orzeczenie lub opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej, ale również rozpoznanie takiej potrzeby dokonane przez nauczyciela, wychowawcę grupy wychowawczej lub specjalistę prowadzącego zajęcia z uczniem, pomoc nauczyciela czy asystenta edukacji romskiej, co należy zgłaszać dyrektorowi przedszkola, szkoły czy placówki. Szkoły/placówki zapewniają pomoc psychologiczno-pedagogiczną dzieciom/uczniom objętym kształceniem specjalnym [5] : niepełnosprawnym: niesłyszącym, słabo słyszącym, niewidomym, słabo widzącym, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, z niepełnosprawnościami sprzężonymi; niedostosowanym społecznie; zagrożonym niedostosowaniem społecznym. W szkole lub placówce zapewnienie uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, adekwatnej do rozpoznanych potrzeb w tym zakresie, należy do kompetencji dyrektora przedszkola/szkoły, który: w porozumieniu z organem prowadzącym podejmuje decyzje m.in. dotyczące zatrudnienia nauczycieli i specjalistów wykonujących zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w szczególności psychologów, pedagogów, logopedów i doradców zawodowych, ustala formy udzielania tej pomocy, okres ich udzielania oraz wymiar godzin, w którym poszczególne formy będą realizowane z danym dzieckiem/uczniem. W celu zwiększania dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i młodzieży w 2022 r. określono w przepisach standardy zatrudniania nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych oraz zespołach tych przedszkoli i szkół (publicznych i niepublicznych). Standardy określają minimalny wymiar zatrudniania nauczycieli specjalistów w ogólnodostępnych i integracyjnych przedszkolach, szkołach oraz zespołach tych przedszkoli i szkół. W szkole może zostać zatrudniony obywatel Ukrainy, z tym że musi mieć kwalifikacje określone dla nauczyciela psychologa. Kwalifikacje nauczycieli, w tym wychowawców grup wychowawczych i specjalistów wykonujących w jednostkach oświatowych zadania m.in. z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zostały określone w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli [6] . Dyrektor jednostki oświatowej może zatrudnić ukraińskojęzycznego psychologa, jeśli w jego ocenie posiada on odpowiednie kwalifikacje oraz przygotowanie do prowadzenia określonego rodzaju zajęć lub wykonywania innych czynności. Dyrektor przedszkola lub szkoły, w porozumieniu z rodzicem dziecka lub osobą sprawującą bieżącą pieczę nad dzieckiem, organizuje kształcenia i wsparcie dla dziecka. W przypadku dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami należy zwrócić się do dyrektora przedszkola, szkoły lub poradni psychologiczno-pedagogicznej o pomoc w przygotowaniu wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczenia te wydają publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym specjalistyczne. W polskim systemie oświaty kształceniem specjalnym są obejmowane dzieci: niesłyszące, słabosłyszące, niewidome, słabowidzące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Dzieci z niepełnosprawnością w stopniu głębokim są obejmowane zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi na podstawie orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydawanego publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne. W przypadku podejrzenia niepełnosprawności dziecka dyrektor informuje rodziców dziecka o możliwości złożenia do zespołu orzekającego w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej pisemnego wniosku (w postaci papierowej albo elektronicznej) o wydanie orzeczenia, np. o potrzebie kształcenia specjalnego. Dyrektor powinien udzielić rodzicom dziecka wsparcia w złożeniu wniosku o wydanie orzeczenia. Zespół wydaje orzeczenie dla dzieci i uczniów uczęszczających do przedszkoli i szkół, które mają siedzibę na terenie działania poradni. W przypadku dzieci i młodzieży nieuczęszczających do przedszkola lub szkoły orzeczenia wydają zespoły działające w poradniach właściwych ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. W przypadku szkół i placówek specjalnych warunkiem przyjęcia dziecka jest posiadanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. W roku szkolnym 2024/2025 dyrektor przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego lub specjalnego ośrodka wychowawczego mógł przyjąć do odpowiednio przedszkola specjalnego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej specjalnej, szkoły specjalnej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego lub specjalnego ośrodka wychowawczego dziecko niepełnosprawne lub ucznia niepełnosprawnego będących obywatelami Ukrainy, na podstawie oświadczenia rodzica lub osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem lub uczniem o złożeniu do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego [7] . Uczniowie z Ukrainy, podobnie jak pozostali uczniowie, mogą w przypadku braku możliwości uczęszczania do szkoły ze względu na stan zdrowia korzystać z edukacji w formie nauczania indywidualnego, na podstawie orzeczenia o potrzebnie nauczania indywidualnego wydanego przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, która opiera się na zaświadczeniu o stanie zdrowia ucznia wydanym przez lekarza określającym czas (nie krótszy niż 30 dni), w którym stan zdrowia ucznia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły [8] . Dzieci i młodzież z Ukrainy mogą również korzystać, na tych samych zasadach co uczniowie polscy, z pomocy oferowanej przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne [9] . Przedłużono możliwość zatrudnienia w poradni psychologiczno-pedagogicznej osoby niebędącej nauczycielem, posiadającej przygotowanie uznane przez dyrektora poradni, za odpowiednie do realizacji zadań związanych z rozpoznawaniem specjalnych potrzeb edukacyjnych dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy, za zgodą kuratora [10] . Ponadto, w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), ogłoszony zostanie konkurs o alokacji 83 500 000 zł. W ramach konkursu wybranych zostanie 16 grantodawców (po jednym w każdym województwie), których jednym z zadań będzie ogłoszenie konkursów grantów dla organów prowadzących publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne (realizatorem grantów będą poradnie). W ramach grantu, poradnie będą mogły zakupić m. in. szkolenia, w tym np. z zakresu posługiwania się językiem ukraińskim. Czy są przewidziane środki, i w jakiej kwocie, dotyczące nauczania indywidualnego dzieci i młodzieży z Ukrainy wraz ze wsparciem asystenta międzykulturowego. Minister Edukacji nie posiada wyodrębnionych jednostkowych danych dotyczących środków na nauczanie indywidualne ani na pomoc psychologiczną. Czy młodzież z Ukrainy będzie miała możliwość kształcenia w oddziałach przygotowania wojskowego w Polsce. Oddziały przygotowania wojskowego (opw) tworzone są w publicznych i niepublicznych liceach ogólnokształcących oraz technikach na podstawie zezwolenia udzielanego przez Ministra Obrony Narodowej (MON) w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 143 w związku z art. 165 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi nauki, mogą rekrutować się do oddziałów przygotowania wojskowego na warunkach dotyczących obywateli polskich. Art. 143 nie zawiera warunku ograniczającego rekrutację do szkół prowadzonych przez MON albo do opw ze względu na obywatelstwo kandydata. Z uwagi na uprawnienia nadzorcze MON względem opw oraz zakres udzielanego przez MON zezwolenia, ze względu na uprawnienia MON oraz specyfikę kształcenia w opw o szczegóły realizacji procesu nauczania obcokrajowców w tych oddziałach należy zwrócić się do MON. Jaka kwota została przeznaczona na pomoc psychologiczną dla uczniów i uczennic z Ukrainy. Minister Edukacji nie posiada wyodrębnionych jednostkowych danych dotyczących środków na nauczanie indywidualne ani na pomoc psychologiczną. Środki przekazywane samorządom w celu wsparcia uczniów z Ukrainy są naliczone zgodnie z algorytmem, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w danym roku budżetowym na podstawie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz.152). Liczebność przeliczana odpowiednimi wagami algorytmu, jest ustalana w sposób średniomiesięczny, bierze wiec pod uwagę fluktuację dzieci i uczniów. Czy uczniowie i uczennice z Ukrainy objęci obowiązkiem szkolnym będą mieli dostęp do wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych z możliwością skorzystania z asystenta międzykulturowego. Zgodnie z art. 165 ust. 8a ustawy - Prawo oświatowe, asystent międzykulturowy może być zatrudniony w szkole. Do zadań asystenta międzykulturowego należy między innymi współpraca z pedagogiem i psychologiem szkolnym w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jaki jest przewidywalny koszt zajęć dodatkowych z języka polskiego dla obcokrajowców kształconych w oddziałach ogólnodostępnych oraz specjalnych. Łączna kwota (w tys. zł) środków naliczonych w ramach wagi dedykowanej na dodatkowe zajęcia z języka polskiego i przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego z Funduszu Pomocy w latach budżetowych 2022-2024: w 2022 r. – 478 609, w 2023 r. – 795 445, w 2024 r. – 249 963 (stan na 31.07.2024 r.). W jaki sposób zostanie zapewnione wsparcie uczniom i uczennicom z Polski w oddziale, do którego zostanie przyjętych kilkoro obcokrajowców. Nauczyciel w swoich działaniach dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ma obowiązek kierowania się dobrem uczniów, troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską, z poszanowaniem godności osobistej ucznia. W kwestiach różnic kulturowych, wsparciem dla uczniów polskich może być asystent międzykulturowy, który przybliży kulturę kraju pochodzenia uczniów niebędących obywatelami polskimi oraz pomoże w rozwiązywaniu ew. sytuacji trudnych pomiędzy uczniami wynikających z różnic kulturowych. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Joanna Mucha Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm. [2] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1798). [3] Na podstawie art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i 854), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1798). [4] Zgodnie z § 2 pkt.1 ww. rozporządzenia. [5] Art. 127 ust. 1, 3 i 4 ustawy – Prawo oświatowe, rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1309). [6] Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2102). [7] § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji I Nauki z dnia 21 marca 2022 r. w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2094). [8] Zgodnie z danymi SIO z nauczania indywidualnego w roku szkolnym 2023/2024 korzystało 185 uczniów z Ukrainy [9] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1798). [10] § 14 rozporządzenia w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy.

03Powiązane

Inne pytania: Marcin Józefaciuk

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji