Przejdź do głównej treści
Interpelacja#4304 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii

Wysłano: 14 sierpnia 2024Wpłynęło: 8 sierpnia 2024Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja nr 4304, złożona 8 sierpnia 2024 r. przez posłankę Paulinę Matysiak do ministra nauki i ministra spraw zagranicznych, dotyczy nagłego wprowadzenia od 12 sierpnia 2024 r. wymogu uznania przez polskie kuratorium oświaty świadectw ukończenia szkoły średniej przez kandydatów na studia z Indii i Algierii przed ubieganiem się o wizę studencką – co, zdaniem posłanki, grozi opóźnieniami w rekrutacji i utratą studentów przez polskie uczelnie. MSZ w odpowiedzi wyjaśniło, że nowe wytyczne nie tworzą nowego prawa, lecz egzekwują obowiązujący wymóg ustawowy, dotąd błędnie pomijany przez uczelnie, oraz że zmiany wynikają z konieczności uszczelnienia systemu wizowego po ujawnionej „aferze wizowej” – resort nie planuje odrębnych konsultacji z uczelniami ani wyjątków dla poszczególnych krajów, zapowiadając jedynie ewaluację skutków po kilku miesiącach. Minister nauki wskazał z kolei, że trwają prace nad projektem ustawy (UD 126) mającej uporządkować rekrutację cudzoziemców (m.in. limit 50% studentów zagranicznych na uczelni, nowe kompetencje NAWA w zakresie uznawania świadectw, wymóg znajomości języka), podkreślając jednocześnie wysoki poziom umiędzynarodowienia polskich uczelni (105 tys. studentów zagranicznych, wskaźnik 8,7%).

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister nauki
minister spraw zagranicznych

01Treść pytania

Pytanie posłów14 sierpnia 2024
Interpelacja w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Szanowni Panowie Ministrowie, pragnę zwrócić uwagę na problemy, jakie napotykają kandydaci na studia w Polsce z Indii oraz Algierii w związku z nowymi procedurami wizowymi i wymogami formalnymi. 5 sierpnia na stronie Ambasady RP w New Delhi pojawiły się nowe zasady dotyczące ubiegania się o wizę w celu podjęcia studiów I stopnia w Polsce. Zgodnie z nimi kandydaci muszą uzyskać uznanie swojego świadectwa ukończenia szkoły średniej przez polskie kuratorium oświaty zanim będą mogli ubiegać się o wizę studencką. Podobny komunikat opublikowała Ambasada RP w Algierze. Nowe przepisy wchodzą w życie 12 sierpnia, co powoduje ogromne trudności dla kandydatów na studia z Indii i Algierii, ponieważ wprowadzają nowe procedury na krótko przed ich wejściem w życie, co stawia studentów w kłopotliwej sytuacji, gdyż proces uzyskania decyzji z kuratorium może trwać kilka tygodni lub miesięcy. Ponadto polskie kuratoria oświaty mogą mieć problem ze sprawną obsługą dużej liczby wniosków, szczególnie w krótkim czasie. Kandydaci muszą przetłumaczyć dokumenty przez tłumacza przysięgłego, wysłać je do Polski, czekać na odpowiedź kuratorium, a następnie odebrać dokumenty osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika. Proces ten jest zbyt długi, co może prowadzić do opóźnień lub nawet uniemożliwić rozpoczęcie studiów w terminie. Warto też dodać, że wprowadzenie nowych wymogów nie zostało skonsultowane z polskimi uczelniami, które odpowiedzialne są za rekrutację. W konsekwencji uczelnie te mogą stracić potencjalnych studentów nie tylko z Indii czy Algierii, ale także z innych krajów spoza Unii Europejskiej, EFTA i OECD. Warto przy tym dodać, że konsekwencje wprowadzenia tych przepisów mogą być dotkliwe dla polskich uczelni, które zainwestowały w rekrutację studentów z zagranicy, a także dla szeroko rozumianej polityki umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego w Polsce. Działania te mogą również negatywnie wpłynąć na wizerunek Polski jako kraju przyjaznego dla zagranicznych studentów. W związku z powyższym działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych planuje podjęcie działań mających na celu złagodzenie skutków wprowadzenia nowych wymogów wizowych, zwłaszcza w odniesieniu do studentów, którzy już są w procesie rekrutacyjnym? Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest świadome problemów, jakie nowe przepisy mogą spowodować dla polskich uczelni, oraz jakie kroki zamierza podjąć w celu zapewnienia sprawnego przebiegu procesu rekrutacyjnego? Czy możliwe jest wprowadzenie okresu przejściowego lub uproszczonej procedury uznania dokumentów dla kandydatów na studia na rok akademicki 2024/2025, aby uniknąć masowego odpływu studentów z krajów takich, jak Indie czy Algieria? Czy planowane jest przeprowadzenie konsultacji z przedstawicielami uczelni wyższych oraz kuratoriów oświaty, aby dostosować nowe procedury do realnych możliwości administracyjnych oraz terminów rekrutacji? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

02Odpowiedzi Ministerstwa3 odpowiedzi

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
Treść z PDF
26 sierpnia 2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Warszawa, 26-08-2024 Szanowny Panie Marszałku, W związku z interpelacją nr 4304 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii przekazuję odpowiedzi na pytania z zakresu kompetencji MSZ. Pyt. 1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych planuje podjęcie działań mających na celu złagodzenie skutków wprowadzenia nowych wymogów wizowych, zwłaszcza w odniesieniu do studentów, którzy już są w procesie rekrutacyjnym? Wytyczne Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 31 lipca 2024 r. wydane zostały na podstawie ustawy Prawo konsularne i są skierowane do konsulów. Dokument ten nie wprowadza żadnych nowych rozwiązań prawnych, a jedynie wskazuje na zasady stosowania obowiązującego prawa, w tym w zakresie weryfikacji wiarygodności cudzoziemców ubiegających się o wizy. Wymóg posiadania decyzji administracyjnej dotyczącej uznania świadectwa zagranicznego wynika z art. 93 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, z późn. zm.). W niniejszej regulacji wskazane jest jakie dokumenty potwierdzają w Rzeczypospolitej Polskiej wykształcenie średnie oraz uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe. Natomiast stosownie do art. 69 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie może być przyjęta osoba, która posiada wskazane w tym artykule dokumenty. Dotychczasową, błędną praktyką, przyjętą przez uczelnie wyższe, było niewymaganie ww. decyzji administracyjnej. W efekcie powstała sytuacja uprzywilejowania studentów zagranicznych w stosunku do obywateli polskich, wobec których nie stosuje się wyłączenia konieczności posiadania ważnego świadectwa maturalnego w procedurze przyjęcia na studia. MSZ jest świadome opóźnień i utrudnień jakie mogą pojawić się w dostępie do procedury wizowej, jednak podjęte kroki są niezbędne dla zbudowania przejrzystych zasad w tym obszarze oraz odzyskania przez państwo kontroli nad procesami migracyjnymi, szczególnie w kontekście nieprawidłowości ujawnionych przez media w związku z aferą wizową oraz w przeprowadzonych przez odpowiednie organy postępowaniach kontrolnych. Pyt. 3. Czy możliwe jest wprowadzenie okresu przejściowego lub uproszczonej procedury uznania dokumentów dla kandydatów na studia na rok akademicki 2024/2()25, aby uniknąć masowego odpływu studentów z krajów takich jak Indie czy Algieria? Przytoczone wcześniej przepisy wyraźnie wskazują, jakie dokumenty wymagane są od studenta w związku z przyjęciem na studia. Nie może tutaj być zatem mowy o wprowadzaniu odrębnych procedur dla wybranych grup cudzoziemców. Nie ma możliwości arbitralnego wprowadzenia zasad różnicujących obywateli poszczególnych państw. Do ewentualnych zmian warunków w uznawaniu dokumentów uprawniających do podejmowania studiów służy zawarcie umowy dwustronnej z konkretnym państwem – listę państw, z którymi zawarto takie umowy można znaleźć na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego: https://www.gov.pl/web/nauka/umowy-dwustronne-dotyczace-uznawalnosci-wyksztalcenia Pyt. 4. Czy planowane jest przeprowadzenie konsultacji z przedstawicielami uczelni wyższych oraz kuratoriów oświaty, aby dostosować nowe procedury do realnych możliwości administracyjnych oraz terminów rekrutacji? Problem wykorzystywania polskich wiz studenckich jako narzędzia łatwego dostępu do strefy Schengen był od początku bieżącego roku przedmiotem rozmów między Ministerstwem Spraw Zagranicznych a uczelniami, z udziałem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Liczyliśmy na refleksję środowisk akademickich oraz na autokorektę wadliwej praktyki, wobec dobitnych faktów dokumentujących nadużycia w obszarze wiz studenckich. Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie planuje obecnie prowadzenia odrębnych konsultacji z uczelniami wyższymi w sprawie Wytycznych Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 31 lipca 2024 r. W perspektywie kilku miesięcy przeprowadzona zostanie ewaluację praktyki i efektów stosowania Wytycznych i na jej podstawie podjęta zostanie decyzja odnośnie do ewentualnych dalszych działań. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu
minister nauki - Dariusz Wieczorek
Wniosek o przedłużenie
3 września 2024

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Minister Dariusz Wieczorek
Treść z PDF
14 października 2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Warszawa, 14-10-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na Pani interpelację w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji zawierających odpowiedzi na pytania sformułowane w interpelacji w zakresie pozostającym we właściwości Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Na wstępie warto zwrócić uwagę na olbrzymi nakład pracy wykonanej w ostatnich latach przez polskie szkolnictwo wyższe na rzecz umiędzynarodowienia systemu nauki oraz promocji zagranicznej. Wysiłki te doprowadziły do osiągnięcia wskaźnika umiędzynarodowienia na poziomie 8,7% w ubiegłym roku akademickim, co stanowi wynik na poziomie średniej europejskiej. Liczba studentów zagranicznych w Polsce w ubiegłym roku przekroczyła 105 tysięcy, z czego ponad 70% stanowią studenci z państw europejskich (głównie z Ukrainy i z Białorusi). Umiędzynarodowienie stanowi warunek skutecznego dążenia do doskonałości w badaniach naukowych, a także instrument służący podnoszeniu jakości kształcenia i uzyskiwaniu przez studentów kompetencji niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym zglobalizowanym świecie. Bezpieczeństwo państwa jest bezsprzecznie najważniejszym celem obecnego rządu, zwłaszcza w kontekście aktualnej sytuacji geopolitycznej. Wypracowanie odpowiednich narzędzi pozwalających na lepsze kontrolowanie napływu osób z krajów trzecich stanowi priorytet. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dąży do wypracowania jak najskuteczniejszych regulacji, aby wyeliminować niekorzystne zjawiska w tym zakresie, jakie zaistniały w ostatnich latach. Ściśle współpracujemy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, aby wprowadzić sprawny system. Uważamy, że zmiany powinny być wprowadzane w duchu wzajemnego dialogu, również w porozumieniu ze środowiskiem akademickim. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (UD 126) przewidujący nowelizację kilku ustaw (w tym ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) jest koordynowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i zawiera kompleksowy katalog zmian (w tym dotyczących rekrutacji studentów zagranicznych na polskie uczelnie). Proponowane rozwiązania będące w zakresie właściwości Ministra Nauki obejmują m.in.: postulat aby kształcenie cudzoziemców na studiach było prowadzone w uczelniach akademickich, a w przypadku uczelni zawodowych – wyłącznie w ramach programu Erasmus+, przy jednoczesnym wprowadzeniu limitu by w danym roku akademickim w danej uczelni cudzoziemcy kształcący się na studiach stanowili maksymalnie 50% ogólnej liczby studentów w tej uczelni; propozycję rozszerzenia katalogu baz danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on określonego w art. 342 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce , o wykaz kandydatów na studia i do szkół doktorskich oraz osób przyjętych na studia i do szkół doktorskich, oraz umożliwienia dostępu do tych danych urzędu właściwego do spraw zagranicznych, kierowników urzędów konsularnych i urzędników konsularnych oraz przez wojewodów i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w celu prowadzenia postępowań w sprawie udzielenia lub cofnięcia wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy; propozycję rozszerzenia kompetencji Dyrektora NAWA do wydawania pisemnej informacji o uprawnieniach do ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie w Polsce – w celu usprawnienia procedury uznawalności świadectw i innych dokumentów zagranicznych na wzór przepisów dotyczących uznawalności dyplomów ukończenia studiów; postulat wprowadzenia minimalnego poziomu znajomości języka wykładowego jako warunku niezbędnego do podjęcia studiów w języku polskim lub obcym; postulat wprowadzenia możliwości przeprowadzenia egzaminów wstępnych i rozmów rekrutacyjnych sprawdzających wiedzę oraz umiejętności kandydatów cudzoziemców. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej (UD 126) znajduje się na wstępnym etapie rządowego procesu legislacyjnego i podlega aktualnie uzgodnieniom międzyresortowym, opiniowaniu i konsultacjom społecznym. Ostateczny kształt ustawy może zatem ulec zmianie. Z wyrazami szacunku Dariusz Wieczorek Minister Nauki

03Powiązane

Inne pytania: Paulina Matysiak

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie