Interpelacja #4379 - Interpelacja w sprawie wzmocnienia działań prewencyjnych oraz środków poszukiwawczych w przypadkach zaginięć nieletnich

Interpelacja w sprawie wzmocnienia działań prewencyjnych oraz środków poszukiwawczych w przypadkach zaginięć nieletnich W ostatnich miesiącach obserwujemy wzrost liczby zgłoszeń zaginięć, szczególnie nieletnich. Jednym z najbardziej niepokojących przypadków było zaginięcie ciężarnej 15-latki. W związku z tym pragnę złożyć interpelację dotyczącą potrzeby wzmocnienia działań prewencyjnych oraz usprawnienia procedur poszukiwawczych. Proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jakie są aktualne wytyczne dotyczące działań podejmowanych przez służby ratunkowe w przypadkach zaginięć osób nieletnich? 2. Czy istnieją plany dotyczące wdrożenia nowoczesnych technologii, takich jak geolokalizacja czy systemy sztucznej inteligencji, do celów poszukiwawczych? 3. Czy ministerstwo planuje rozwój programów edukacyjnych dla dzieci, rodziców i nauczycieli dotyczących zapobiegania zaginięciom? 4. Jakie dodatkowe wsparcie psychologiczne oferowane jest rodzinom osób zaginionych zarówno podczas poszukiwań, jak i po ich zakończeniu?

Odpowiedź na interpelację w sprawie wzmocnienia działań prewencyjnych oraz środków poszukiwawczych w przypadkach zaginięć nieletnich Warszawa, 20-09-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 4379 pana posła Dariusza Mateckiego w sprawie wzmocnienia działań prewencyjnych oraz środków poszukiwawczych w przypadkach zaginięć nieletnich , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie pragnę wyjaśnić, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [1] komendant główny Policji określa metody i formy wykonywania zadań przez poszczególne służby policyjne w zakresie nieobjętym innymi przepisami wydanymi na podstawie ustawy. W oparciu o wskazany przepis prawa zostało wydane zarządzenie nr 48 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich [2] , w którym uregulowano m.in. sposób i zakres prowadzenia poszukiwania osoby zaginionej. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 oraz § 13 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 powyższego zarządzenia w przypadku uzyskania informacji o zaginięciu osoby kwalifikującej się do poziomu I-II [3] poszukiwań, w zależności od okoliczności zdarzenia i efektów podjętych działań, można wykorzystać do prowadzonych poszukiwań siły i środki pozapolicyjne, np.: Państwową Straż Pożarną, Ochotniczą Straż Pożarną, Straż Graniczną, Straż Miejską, Straż Gminną, grupy poszukiwawczo-ratownicze, Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe i inne. Ponadto ochotnicze jednostki poszukiwawcze są włączane do prowadzonych akcji poszukiwawczych na podstawie odrębnych umów i porozumień zawieranych z właściwymi miejscowo jednostkami organizacyjnymi Policji. Dodatkowo należy zauważyć, że Policja w ramach prowadzenia poszukiwań osób zaginionych w terenie niezurbanizowanym korzysta z pomocy podmiotów i organizacji zrzeszonych w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym (ksrg). Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej [4] ksrg jest integralną częścią organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, obejmującą, w celu ratowania życia, zdrowia, mienia lub środowiska, prognozowanie, rozpoznawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń. Wskazany system skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej, inne służby, inspekcje, straże, instytucje oraz podmioty, które dobrowolnie w drodze umowy cywilnoprawnej zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych. Ponadto na podstawie porozumienia w sprawie współdziałania Państwowej Straży Pożarnej i Policji, zawartego 30 grudnia 2019 r. między komendantem głównym Państwowej Straży Pożarnej a komendantem głównym Policji, powyższe służby zobowiązały się do zapewnienia sprawnego i skutecznego współdziałania w zakresie wykonywania zadań ustawowych. Należy również zwrócić uwagę, że policjanci wykonujący czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe w celu poszukiwania osób, które na skutek wystąpienia zdarzenia uniemożliwiającego ustalenie miejsca ich pobytu należy odnaleźć w celu zapewnienia ochrony ich życia, zdrowia lub wolności, mają prawo m.in.: żądać niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej; zwracać się o niezbędną pomoc do innych przedsiębiorców i organizacji społecznych, jak również zwracać się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy w ramach obowiązujących przepisów prawa [5] . Policjanci zgodnie z ustawowym obowiązkiem, polegającym na inicjowaniu i organizowaniu działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałaniu w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, podejmują także szereg przedsięwzięć profilaktycznych i edukacyjnych, których odbiorcami są dzieci i młodzież uczęszczająca do szkół podstawowych i ponadpodstawowych, a także dzieci w wieku przedszkolnym. Szkoły są dla Policji jednym z najważniejszych partnerów w podejmowanych działaniach profilaktycznych. Wskazana formacja realizuje różnego rodzaju działania profilaktyczne, w tym informacyjne, do których zaliczyć można m.in.: spotkania informacyjne i edukacyjne w szkołach, programy i akcje profilaktyczne, kampanie informacyjne, warsztaty tematyczne, prelekcje, wykłady, konkursy wiedzy, plastyczne i sportowe, projekcje filmów edukacyjnych. Dodatkowo policjanci dostosowują zagadnienia do zgłaszanych przez szkoły obszarów problemowych, w tym dotyczących zapobiegania zaginięciom dzieci i młodzieży. Niejednokrotnie, oprócz treści kierowanych do dzieci i młodzieży, działania kierują także do ich rodziców, opiekunów oraz kadry pedagogicznej szkół. Dodatkowo pragnę wskazać, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi prace nad nowym Programem ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej na lata 2025-2028 (V edycja), który swoim zakresem będzie obejmował m.in. diagnozę i eliminację przestępczości i zachowań aspołecznych (uzależnień od środków psychoaktywnych i internetu, samobójstw) dzieci i młodzieży przez m.in. zaangażowanie ich w sport oraz bezpieczne i aktywne spędzanie wolnego czasu. Działania profilaktyczno-edukacyjne w zakresie wspierania radzenia sobie ze współczesnymi zagrożeniami bezpieczeństwa dla dzieci i młodzieży będą skierowane także do rodziców. Jednocześnie uprzejmie informuję, że nieodpłatną pomoc w poszukiwaniach, pomoc psychologiczną i prawną, a także pomoc pracownika socjalnego dla rodzin osób zaginionych zapewnia organizacja pozarządowa Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych. Wsparcie jest udzielane przez wykwalifikowany zespół zajmujący się od lat pracą z rodzinami osób zaginionych, które zgłaszają się do ww. podmiotu. Od 2009 r. ITAKA pełni funkcję krajowego operatora europejskiego bezpłatnego numeru 116 000 Telefonu w Sprawie Zaginionego Dziecka i Nastolatka , który funkcjonuje w 32 krajach Europy. Numer jest wskazany w zarządzeniu nr 48 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 czerwca 2018 r. jako właściwy do kierowania przez policjanta przyjmującego zgłoszenie rodzin osób zaginionych poniżej 18 roku życia. Pragnę nadmienić, że w 2024 r. minister spraw wewnętrznych i administracji powierzył Fundacji ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych realizację zadania publicznego pn. Prowadzenie telefonu interwencyjnego w sprawie poszukiwań osób zaginionych, przede wszystkim dzieci . Dzięki powyższemu wsparciu fundacja prowadzi dwie linie telefoniczne: ogólnopolski, całodobowy, bezpłatny interwencyjny telefon w sprawie zaginionych dzieci – 116 000 oraz Linię Wsparcia dla Rodzin Osób Zaginionych – 22 654 70 70. Linie są obsługiwane przez wykwalifikowanych specjalistów, którzy dzięki swojemu doświadczeniu i wiedzy świadczą wieloaspektowe wsparcie w przypadkach zgłoszenia zaginięcia osoby. Fundacja w ramach obsługi wskazanych infolinii pozostaje w stałym kontakcie z Policją, w tym z Centrum Poszukiwań Osób Zaginionych Komendy Głównej Policji, a także z lokalnymi jednostkami Policji w całym kraju. Osoby dzwoniące na numer 116 000 lub Linię Wsparcia dla Rodzin Osób Zaginionych otrzymują wsparcie „poszukiwawcze“ [6] , psychologiczne i prawne. Na realizację przedmiotowego zadania fundacja otrzymała dotację w wysokości 350 000 zł. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2024 poz. 145 z późn. zm. [2] Dz. Urz. KGP poz. 77 z późn. zm. [3] Poziom I – dotyczący osoby, której zaginięcie związane jest z realnym, bezpośrednim występowaniem zagrożenia dla jej życia, zdrowia lub wolności, dla którego ratowania wymagane jest bezpośrednie i natychmiastowe podjęcie czynności poszukiwawczych z zaangażowaniem znacznych sił i środków ze strony Policji, na przykład dotyczące osoby: małoletniej w wieku do 10 lat, małoletniej w wieku od 11 do 13 lat, zaginionej po raz pierwszy, niezdolnej do samodzielnej egzystencji, wymagającej stałego przyjmowania leków, których brak przyjęcia w odpowiednim czasie stanowi zagrożenie jej życia, zaginionej w związku z realnym podejrzeniem popełnienia na jej szkodę przestępstwa przeciwko życiu lub wolności, której zachowanie w realny sposób wskazywało na bezpośredni zamiar popełnienia samobójstwa, a natychmiastowe podjęcie czynności poszukiwawczych oraz zaangażowanie znacznych sił i środków z dużym prawdopodobieństwem przyczyni się do zapobieżenia zamachu samobójczego, zaginionej w warunkach atmosferycznych zagrażających jej życiu w przypadku niezwłocznego nieodnalezienia. Poziom II – dotyczący osoby, której zaginięcie związane jest z uzasadnionym podejrzeniem wystąpienia ryzyka zagrożenia dla jej życia, zdrowia lub wolności, na przykład dotyczące osoby: deklarującej po raz kolejny zamiar popełnienia samobójstwa, albo której deklaracja zamiaru popełnienia samobójstwa nie stanowiła realnych przesłanek jej spełnienia, małoletniej w wieku od 14 do 18 lat zaginionej po raz pierwszy, zdolnej do samodzielnej egzystencji, ale wymagającej opieki i stałego przyjmowania leków, których nieprzyjęcie może spowodować zagrożenie jej zdrowia, zaginionej za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, wobec której istnieje uzasadniona potrzeba udzielenia pomocy w celu ochrony jej życia, zdrowia lub wolności. [4] Dz. U. 2024 poz. 275. [5] Art. 15 ust. 1 pkt 6-7 ustawy o Policji . [6] Doradztwo udzielane przez osoby specjalizujące się w poszukiwaniach.

Interpelacja w sprawie wzmocnienia działań prewencyjnych oraz środków poszukiwawczych w przypadkach zaginięć nieletnich

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji