Interpelacja #5464 - Interpelacja w sprawie planowanej budowy 49 ośrodków dla emigrantów

Odpowiedź na interpelację w sprawie planowanej budowy 49 ośrodków dla emigrantów Warszawa, 15-11-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 5464 Pana Posła Andrzeja Kosztowniaka w sprawie planowanej budowy 49 ośrodków dla emigrantów , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że nie zaplanowano i nie podjęto prac nad utworzeniem w Polsce 49 ośrodków dla migrantów, a tym samym nad lokowaniem w nich migrantów. Z uwagi na powyższe, należy zaznaczyć, że przedstawione w niniejszej interpelacji pytania bazują na informacjach, nieznajdujących pokrycia w faktach. Natomiast, planowane jest stworzenie sieci 49 Centrów Integracji Cudzoziemców (CIC) w Polsce, finansowanych w 90% ze środków Unii Europejskiej (UE). W tym miejscu warto wyjaśnić, że celem tworzenia CIC jest integracja obywateli państw trzecich legalnie przebywających w Polsce ze społeczeństwem polskim. Zadania CIC można podzielić na dwie kategorie: zadania usługowe i informacyjne. Zadania usługowe polegają na świadczeniu bezpośredniej pomocy cudzoziemcom w rozwiązywaniu problemów związanych z adaptacją oraz w podejmowaniu działań integrujących ze społeczeństwem przyjmującym. Zadania informacyjne mają z kolei na celu dostarczanie informacji na temat różnych form wsparcia integracyjnego oferowanych przez inne instytucje lub organizacje, a także o innych usługach (np. ochrona zdrowia, edukacja), które pozostają w zainteresowaniu i obejmują potrzeby beneficjentów. Idea CIC zakłada przede wszystkim świadczenie w jednym miejscu usług dla cudzoziemców i społeczeństwa przyjmującego, zgodnie z zasadą tzw. „jednego okienka” ( One-Stop-Shop ). Omawiane centra mają również stanowić przestrzeń dla innych inicjatyw dotyczących integracji cudzoziemców. Prace koncepcyjne nad wypracowaniem modelu integracji cudzoziemców w Polsce zostały podjęte w 2017 r. w ramach projektów realizowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS). Przedmiotowe projekty były finansowane z unijnego Funduszu Azylu Migracji i Integracji na lata 2014-2020 (dalej: FAMI). W Polsce ww. funduszem – oraz jego kontynuacją na lata 2021-2027 –zarządza Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). Celem FAMI jest przyczynianie się do skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi, a także do wdrażania, wzmacniania oraz rozwijania wspólnej polityki azylowej i imigracyjnej zgodnie z odpowiednim unijnym dorobkiem prawnym, a zarazem przy pełnym poszanowaniu zobowiązań międzynarodowych UE oraz państw członkowskich, wynikających z instrumentów międzynarodowych, których są stronami. W Polsce FAMI wdrażany jest zgodnie z polskim Programem FAMI na lata 2021-2027 (szczegółowe informacje dostępne są pod adresem: https://www.gov.pl/web/dfe-mswia/program-funduszu-azylu-migracji-i-integracji-2021-2027 ). Omawiany program powstał w MSWiA na podstawie wkładów instytucji, konsultacji wewnątrzresortowych i międzyresortowych oraz konsultacji społecznych. Program został zatwierdzony decyzją wykonawczą Komisji Europejskiej z 12 grudnia 2022 r. Pomysłodawcą sieci CIC było MRPiPS, które zgłosiło ww. koncepcję w ramach pracy nad polskim Programem FAMI w sierpniu 2021 r. W wyniku prac uzgodnieniowych dotyczących polskiego Programu FAMI 2021-27 w Programie zamieszczono następujące zapisy w ramach Celu 2: „(…) w ramach środka wykonawczego zaplanowano (…) tworzenie sieci Centrów Integracji Cudzoziemców (CIC) w oparciu o formułę one stop shop; (…) Liczbę wszystkich wspieranych OPT szacuje się na 150 000 osób. (…) Zdecydowana większość tych osób otrzyma wsparcie w ramach kompleksowych, projektów (działania integracyjne) realizowanych przez władze lokalne i regionalne w całej Polsce. Koordynacja działań będzie zapewniona w trakcie realizacji projektów. W perspektywie 2014-2020 Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS) realizowało dwa projekty, w których opracowano model integracji cudzoziemców w Polsce oraz stworzono CIC (pilotaż w dwóch województwach), co miało na celu stworzenie podstaw do trwałego, systemowego rozwiązania dla integracji cudzoziemców w Polsce. Następnie strategia ta zostanie wdrożona na terytorium całej Polski. (…)” Nabór wniosków o dofinansowanie projektów dotyczący sieci CIC wynika z konieczności zrealizowania celów Programu FAMI. W związku z powyższym 29 marca 2024 r. Departament Funduszy Europejskich MSWiA (Instytucja Zarządzająca dla FAMI) ogłosił ograniczony nabór wniosków o dofinansowanie projektów na tworzenie sieci CIC, który został skierowany do 16 marszałków województw. Wytyczne do tworzenia CIC zostały opracowane w wyniku realizacji przez MRPiPS ww. dwóch projektów: Projekt koncepcyjny pn.: „Budowa struktur dla integracji cudzoziemców w Polsce”. Przedmiotowy projekt był realizowany w latach 2017-2020 i dofinansowany z FAMI 2014-2020. Jego efektem było wybranie modelu CIC jako mającego najlepiej sprawdzić się w Polsce. Projekt pilotażowy pn. „Budowanie struktur dla integracji cudzoziemców w Polsce – etap II – pilotaż Centrów Integracji Cudzoziemców”. Wskazany projekt był realizowany w latach 2021-2023 i dofinansowany z FAMI 2014-2020. Efektem przedmiotowego projektu są wytyczne do funkcjonowania CIC w Polsce, które stanowią podstawę do tworzenia CIC. Nadrzędnym celem projektu było stworzenie podwalin pod stałe, systemowe rozwiązanie z zakresu integracji cudzoziemców w Polsce. W tym miejscu warto nadmienić, że celem przeprowadzenia pilotażu było sprawdzenie, w jaki sposób powinny funkcjonować w Polsce CIC. Poprzez pilotaż wypracowane zostały metody pracy z interesariuszami, dopracowane szczegółowo poszczególne moduły obsługiwane przez centra oraz sposób prowadzenia centrów. Projekt zakładał kontynuację budowania systemu i struktur dla integracji cudzoziemców w Polsce, czego integralną częścią było uruchomienie CIC. W ramach projektu otwarto CIC w sześciu lokalizacjach: 5 w województwie wielkopolskim (w Poznaniu, Lesznie, Kaliszu, Koninie oraz Pile) oraz 1 w województwie opolskim (w Opolu). Z usług ww. Centrów korzystają wszyscy cudzoziemcy, którzy się do nich zgłaszają. Z uwagi na okoliczności związane z wojną na Ukrainie, większość cudzoziemców korzystających ze wsparcia oferowanego przez CIC stanowią obywatele Ukrainy. Ogólna liczba osób, które skorzystały z usług dostępnych w CIC w okresie trwania pilotażu, tj. od 1 marca 2022 r. do 31 października 2023 r., wyniosła - 7741 osób (Poznań i subregiony – 6366 osób, Opole – 1375 osób). Poza stworzeniem CIC w postaci One-Stop-Shop , ww. centra mają stanowić przestrzeń dla innych inicjatyw dotyczących integracji cudzoziemców, która może być nieodpłatnie udostępniana np. organizacjom pozarządowym czy podmiotom realizującym inne projekty, w tym finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), grupom nieformalnym, urzędom publicznym, np. Powiatowym Urzędom Pracy, Wojewódzkim Urzędom Pracy, Centrom Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, Państwowej Inspekcji Pracy. Projekty złożone w odpowiedzi na ogłoszony przez MSWiA nabór wniosków o dofinansowanie na tworzenie sieci CIC zawierają następujące moduły obligatoryjne: nauka języka polskiego jako obcego stacjonarnie i on-line na poziomie A1/A2, w tym dla dzieci; punkt informacyjno-doradczy zapewniający konsultacje ogólne, w tym z zakresu załatwiania spraw administracyjnych, spraw rodzinnych i meldunkowych, dostępu do opieki zdrowotnej, nauki, wynajmu mieszkań; opieka psychologiczna dla dzieci; wsparcie w zakresie legalizacji pobytu zapewniane przez Wojewodę jako partnera; wsparcie prawne w zakresie zatrudnienia i praw pracowniczych zapewniane przez Państwową Inspekcję Pracy lub radcę prawnego/adwokata; kurs adaptacyjno/orientacyjny; przeciwdziałanie przemocy domowej; przeciwdziałanie handlowi ludźmi; szkolenia dla pracowników oświaty i administracji publicznej oraz personelu projektu z zakresu integracji i pracy ze społeczeństwem wielokulturowym; działania mające na celu wsparcie współpracy organów administracji publicznej świadczących usługi i wsparcie dla obywateli państw trzecich. Przedmiotowe działania mogą również obejmować inne podmioty ważne dla realizacji tych usług i wsparcia; strona internetowa i konta w mediach społecznościowych, informujące o działaniach projektowych CIC i promujące wsparcie, służące rekrutacji na poszczególne wydarzenia. Dodatkowo warto zaznaczyć, że ww. projekty muszą być realizowane w obowiązkowym partnerstwie z właściwym terytorialnie urzędem wojewódzkim, który ma zapewnić informowanie o zasadach i procedurach legalizacji pobytu, statusie wniosków o legalizację pobytu oraz wspierać w przygotowaniu do złożenia wniosku oraz jego uzupełnień. Ponadto, projekty muszą być realizowane w obowiązkowym partnerstwie z co najmniej jedną organizacją pozarządową. Przechodząc do kwestii finansowania CIC, uprzejmie informuję, że środki finansowe na tworzenie CIC są ujęte w polskim Programie FAMI 2021-2027. Alokacja w ramach FAMI (90%), w naborze dotyczącym tworzenia sieci CIC, wynosi 432 520 000,00 PLN, przy czym każdy z marszałków województw otrzymał określoną pulę środków. Natomiast współfinansowanie ze środków beneficjentów FAMI w obecnym naborze wynosi pozostałe 10% łącznej wartości projektu. Termin składania wniosków o dofinansowanie projektów na tworzenie sieci CIC upłynął 9 sierpnia 2024 r. Obecnie wnioski są poddawane ocenie i weryfikacji. Po ich akceptacji, z marszałkami województw (lub instytucjami delegowanymi przez nich do realizacji ww. zadań) zostaną podpisane umowy finansowe, które pozwolą na rozpoczęcie działań projektowych. Przedstawiając powyższe pragnę zauważyć, że z uwagi na fakt, iż oficjalne wyniki naboru ww. wniosków nie zostały jeszcze ogłoszone, obecnie nie jest możliwa odpowiedź na pytania Pana Posła dotyczące ostatecznej lokalizacji ww. centrów. Niemniej, jak wskazano powyżej, zakłada się utworzenie lub zapewnienie funkcjonowania nie mniej niż jednego CIC w każdym mieście, które było stolicą województwa przed reformą podziału administracyjnego Polski w 1999 r. Efektem powyższego ma być utworzenie minimum 49 CIC. Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

Interpelacja w sprawie planowanej budowy 49 ośrodków dla emigrantów

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji