Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 5754 pana posła Dariusza Mateckiego, pana posła Michała Wosia i pana posła Sebastiana Kalety w sprawie postulatów protestu Policji dotyczących podwyżek wynagrodzeń i zmian w organizacji służby, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Dostrzegając potrzebę systemowego zapewnienia sprawnego funkcjonowania służb oraz jakości pełnionej służby przez funkcjonariuszy zarządzeniem nr 57 z dnia 17 października 2024 r. minister spraw wewnętrznych i administracji powołał Zespół do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych. Powołany zespół, któremu przewodniczy pan Czesław Mroczek sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), jest organem pomocniczym ministra. W skład zespołu wchodzą m.in. komendanci służb oraz przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych działających w służbach [NSZZ Policjantów, Krajowy Sekretariat Służb Publicznych NSZZ „Solidarność“, NSZZ Funkcjonariuszy Straży Granicznej (SG), Związek Zawodowy Strażaków „Florian“ oraz NSZZ Pracowników Pożarnictwa]. Prace zespołu zostały zainicjowane posiedzeniem 25 października 2024 r.

Do zadań powołanego zespołu należy:

• przygotowanie założeń nowego programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa,
• opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i organizacyjnych dotyczących systemu uposażeń funkcjonariuszy, a także świadczeń, równoważników pieniężnych, ekwiwalentów oraz innych należności wypłacanych funkcjonariuszom tych służb,
• opracowanie rozwiązań prawnych mających na celu poprawę zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy służb, w tym analiza obowiązujących rozwiązań prawnych dotyczących zasad przyznawania funkcjonariuszom służb lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz świadczeń pieniężnych odnoszących się do lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater,
• opracowanie rozwiązań ułatwiających korzystanie przez funkcjonariuszy służb ze świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez ministra SWiA lub Państwowy Instytut Medyczny MSWiA.

W celu zapewnienia efektywnego wypracowania oczekiwanych rozwiązań przy zespole zostały utworzone cztery grupy eksperckie do spraw: modernizacji, uposażeń, mieszkaniowych oraz świadczeń opieki zdrowotnej. Podczas drugiego posiedzenia zespołu, które odbyło się 15 listopada 2024 r., zostały omówione propozycje MSWiA przygotowane przez poszczególne grupy eksperckie.

Ustosunkowując się do zagadnień poruszonych w niniejszej interpelacji, w pierwszej kolejności warto przypomnieć, że funkcjonariusze Policji, SG, Służby Ochrony Państwa (SOP) oraz Państwowej Straży Pożarnej w 2024 r. otrzymali 20% podwyżki uposażenia. Takiego wzrostu uposażeń nie było przez wiele lat.

Ponadto zrównano pierwsze uposażenie policjantów, funkcjonariuszy SG oraz SOP i strażaków z uposażeniem żołnierzy zawodowych. Przedmiotowa zmiana wpływa pozytywnie na podniesienie atrakcyjności podjęcia służby w formacjach mundurowych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

W kontekście postulatu podwyższenia uposażeń i wynagrodzeń od 1 stycznia 2025 r. należy wskazać, że w projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 zostały ujęte środki finansowe umożliwiające wzrost wynagrodzeń pracowników oraz uposażeń funkcjonariuszy o 5% w stosunku do roku bieżącego, co daje przeciętną podwyżkę wynagrodzeń pracowników Policji o 365 zł, a uposażeń funkcjonariuszy o 526 zł. Podkreślić także należy, że budżet Policji na 2025 r. (20,31 mld zł) będzie aż o 41% wyższy niż w 2023 r. (14,37 mld zł). Powyższe stanowi wzrost o 6 mld zł, w tym 1 mld zł zapowiedziany przez prezesa Rady Ministrów podczas Święta Policji.

W tym miejscu warto nadmienić, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace legislacyjne odnośnie do projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, które mają na celu implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2041 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (w tym także w odniesieniu do funkcjonariuszy).

Z kolei poruszona w interpelacji kwestia dotycząca przekazania środków finansowych z etatów nieobsadzonych do jednostek terenowych pozostaje w kompetencji kierownika jednostki, tj. komendanta głównego Policji, czy też komendantów wojewódzkich/powiatowych. Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych kierownik jednostki sektora finansów publicznych jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej tej jednostki. Ponadto należy wskazać, że środki pochodzące z niepełnego zatrudnienia funkcjonariuszy nie mogą być zaangażowane na trwałe na inny cel, w szczególności taki, który rodzi przyszłe skutki finansowe.

Jednocześnie informuję, że w MSWiA aktualnie nie są prowadzone prace w kierunku powiązania wysokości budżetu Policji z wielkością Produktu Krajowego Brutto (PKB). Nie jest bowiem możliwe dokonanie oceny wprowadzenia powyższego rozwiązania na stabilność finansowania służby, bez odniesienia się do propozycji konkretnego mechanizmu przedmiotowego powiązania, tj. sposobu uzależnienia wielkości budżetu od PKB. W ocenie MSWiA skonstruowanie odpowiedniego mechanizmu łączącego wydatki formacji z PKB utrudnia m.in. struktura budżetu Policji, na który w większości składają się wydatki prawnie zdeterminowane, wynikające z przepisów prawa, w tym głównie wydatki na wynagrodzenia i uposażenia (około 76%) oraz świadczenia na rzecz osób fizycznych, równoważniki pieniężne i inne należności dla funkcjonariuszy (łącznie około 10%). Ponadto w budżecie Policji zachodzą istotne zmiany w poszczególnych latach, wynikające np. z różnego poziomu dofinansowania z Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa oraz zmian systemowych – jak np. powołanie Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości. Na przestrzeni ostatnich 10-ciu lat udział planowanego budżetu Policji w PKB wahał się w granicach od 0,48% do 0,56%, co odzwierciedla ewentualne problemy z ustaleniem odpowiedniej wielkości. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że ewentualne wprowadzenie zasady powiązania wysokości budżetu Policji z wielkością PKB wymagałoby dokonania przez MSWiA dogłębnej analizy we współpracy z ministrem finansów.

Należy również wskazać, że przywołane w interpelacji postulaty w zakresie wprowadzenia: świadczeń socjalnych na wzór Wojska Polskiego, dodatku progresywnego, świadczenia motywacyjnego po 15 latach służby czy rozpoczęcia prac nad nową ustawą o Policji mogą, o ile zostanie zidentyfikowana taka potrzeba, stać się przedmiotem prac grup eksperckich utworzonych przy zespole.

Ponadto warto podkreślić, że kierownictwo MSWiA podejmuje również dialog z przedstawicielami związków zawodowych zrzeszających pracowników resortu, którego celem jest poprawa warunków pracy pracowników zatrudnionych w służbach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych. Za utrzymywanie stałych kontaktów, w tym uczestnictwo w negocjacjach i rokowaniach, ze związkami zawodowymi działającymi w resorcie spraw wewnętrznych i administracji będzie odpowiedzialny powołany 15 października 2024 r. pełnomocnik ministra spraw wewnętrznych i administracji do spraw współpracy ze związkami zawodowymi.

Z poważaniem