Interpelacja #6958 - Interpelacja w sprawie ograniczeń wykorzystywania dofinansowanej infrastruktury badawczej do prowadzenia działalności gospodarczej

Interpelacja w sprawie ograniczeń wykorzystywania dofinansowanej infrastruktury badawczej do prowadzenia działalności gospodarczej Szanowna Pani Minister, w związku z dofinansowaniami udzielanymi w ramach projektów obejmujących swym zakresem wytworzenie lub zakup infrastruktury badawczej, dofinansowanych, począwszy od perspektywy finansowej 2014–2020, w ramach regionalnych programów operacyjnych/programów regionalnych oraz – w określonych przypadkach – w ramach regionalnych programów operacyjnych 2007-2013, pragnę zwrócić uwagę Pani Minister na problem ograniczeń wykorzystywania dofinansowanej infrastruktury badawczej do prowadzenia działalności gospodarczej. Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady finansowania programu rozwoju regionalnego Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007–2013 jest rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007–2013 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1829). Zgodnie z pierwotnym, wyjściowym brzmieniem § 2 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia: „3. Wielkość wsparcia może wynosić do 100% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem, przy czym wsparcie udzielane jest pod warunkiem, że beneficjent nie będzie wykorzystywał infrastruktury wytworzonej w ramach projektu do oferowania towarów i usług w celu osiągnięcia zysku przez okres co najmniej 10 lat od dnia udzielenia wsparcia , a projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji przez okres co najmniej 5 lat od daty zakończenia jego realizacji”. Regulacje wskazane w cytowanym § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia prowadziły do całkowitej blokady możliwości wykorzystania infrastruktury wytworzonej w ramach projektu do prowadzenia działalności gospodarczej, co stanowiło oczywistą wadę przedmiotowego rozwiązania. Ustawodawca polski poszedł w tym zakresie znacznie dalej niż ustawodawca unijny, w sytuacji gdy Komisja Europejska dostrzegała możliwość częściowego wykorzystywania tak dofinansowanej infrastruktury także dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Problem ten został dostrzeżony w ministerstwie, co doprowadziło w dniu 16 czerwca 2016 r. do nowelizacji m.in. § 2 przedmiotowego rozporządzenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 974) i nadania mu nowego brzmienia, dzięki czemu w miejsce 10-letniego sztywnego zakazu wykorzystywania dofinansowanej infrastruktury do prowadzenia działalności gospodarczej, rozciągnęła ten czas na okres jej amortyzacji (vide: zmieniony § 2 ust. 3 rozporządzenia), z jednoczesnym wprowadzeniem możliwości wykorzystania infrastruktury badawczej do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz w ograniczonym zakresie. W dniu 25 maja 2017 r. dokonano kolejnej zmiany tego przepisu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1071 – regulacja ta obowiązuje do dziś), a nowelizacja ta stanowiła kolejny krok w kierunku liberalizacji zasad wykorzystania finansowanej infrastruktury do działalności gospodarczej. Tym razem zlikwidowano ograniczenie możliwości wykorzystania do tych celów tylko infrastruktury badawczej, dopuszczając wykorzystanie gospodarcze dla całej infrastruktury uczelni wytworzonej lub zakupionej w ramach realizacji projektu objętego wsparciem. Jakkolwiek sam fakt kolejnych liberalizacji możliwości wykorzystania dofinansowanej infrastruktury do prowadzenia działalności gospodarczej ocenić należy pozytywnie, o tyle wydaje się, że polskie przepisy nie wykorzystują pełnych możliwości takiego korzystania, jakie dają przepisy unijne. Wprowadzenie zakazu bądź ograniczenia wykorzystania infrastruktury do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres amortyzacji powoduje, że zakaz ten obowiązuje bardzo długo (w przypadku budynków nawet 40 lat), na co zwracali uwagę także dysponenci tych środków (vide: pismo Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 5 lipca 2017 r., znak: DPI.512.2.2016.13.PS/DS (2016), do beneficjentów działania I.1 i I.3 PO RPW, z którego wynika, że „ Po podpisaniu aneksu do umowy o dofinansowanie możliwe jest prowadzenie pomocniczej działalności gospodarczej do czasu pełnej amortyzacji danego rodzaju infrastruktury (budynki nawet do 40 lat). Tym samym dopiero po zakończeniu okresu amortyzacji możliwe będzie prowadzenie nieograniczonej działalności gospodarczej na całej infrastrukturze projektu” ). Jednocześnie instytucja zarządzająca Programem Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 w piśmie z dnia 3 lipca 2017 roku, znak: DPP-VI.7310.2.2017.MK, poinformowała instytucję pośredniczącą PO RPW, iż zgodnie z rozporządzeniem 1083/20061 oraz „Wytycznymi w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód” z dnia 10 maja 2013 r., z momentem złożenia dokumentów zamknięcia programów do Komisji Europejskiej ustał obowiązek monitorowania dochodu w projektach realizowanych w ramach programów operacyjnych na lata 2007-2013. Tym samym należy przyjąć, że w odniesieniu do beneficjentów, którzy planują podjąć „pomocniczą działalność gospodarczą” z wykorzystaniem powstałej w ramach PO RPW infrastruktury, co może skutkować wystąpieniem wcześniej nieplanowanych dochodów, ustał obowiązek: dokonywania ponownej kalkulacji luki i obniżania ewentualnego poziomu wsparcia w przypadku projektów, o których mowa w art. 55 ust. 2 ww. rozporządzenia, czyli przedsięwzięć, dla których wartość dofinansowania z funduszy UE obliczono na etapie wnioskowania o dofinansowanie, w oparciu o metodę luki w finansowaniu, dokonywania zwrotu dochodu, który ewentualnie wystąpi w przypadku projektów, o których mowa w art. 55 ust. 3 ww. rozporządzenia, czyli przedsięwzięć, dla których na etapie wnioskowania o dofinansowanie nie było możliwości obiektywnego oszacowania dochodu i zastosowania wobec nich metody luki w finansowaniu. Dlatego zwracam się do Pani Minister z oczekiwaniem zmiany ww. przepisów tak, aby pójść za głosem środowiska naukowego i znacząco skrócić okres ograniczenia możliwości pełnego wykorzystania dofinansowanej infrastruktury do prowadzenia działalności gospodarczej w stosunku do okresu jej amortyzacji. Jak się bowiem wydaje, odpowiednie regulacje unijne, w szczególności Komunikat Komisji Europejskiej – „Zasady ramowe pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną” (Dz. Urz. UE 2022/C 414/01) oraz rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE 2014/L 187/1) nie narzucają państwom członkowskim konieczności określania okresu ograniczenia działalności gospodarczej prowadzonej przy wykorzystaniu dofinansowanej infrastruktury w oparciu o okres amortyzacji, a polskie regulacje prawne wychodzą ponad oczekiwania Komisji Europejskiej. Tymczasem skrócenie tego okresu pozwoliłoby na lepsze wykorzystanie tej infrastruktury, realizację jednego z podstawowych celów obejmujących współpracę sektora nauki z biznesem, zwiększenie konkurencyjności polskiej nauki i biznesu na trudnym, europejskim rynku czy uzyskanie dodatkowych źródeł finansowania nauki. Kolejne nowelizacje – rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 pokazują na możliwości wykorzystania potencjału tkwiącego w różnicach między polskimi a unijnymi przepisami. Dlatego wydaje się, że usunięcie (ograniczenie) kolejnej bariery redukującej możliwości gospodarczego wykorzystania dofinansowanej infrastruktury stanowiłoby pozytywny krok w kierunku rozwoju zarówno uczelni, jak i podmiotów gospodarczych, które zainteresowane są współpracą ze środowiskiem naukowym, z korzyścią dla obu tych środowisk. Nie bez znaczenia jest również fakt istotnego ograniczenia biurokracji i uproszczenia mechanizmów współpracy pomiędzy nauką i biznesem. W związku z powyższym zwracam się z prośbą do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Jakie działania są podejmowane w celu harmonizacji polskich przepisów z regulacjami unijnymi, aby w pełni wykorzystać potencjał dofinansowanej infrastruktury na rzecz współpracy nauki i biznesu? Czy ministerstwo analizuje ewentualne korzyści gospodarcze wynikające z pełnego otwarcia infrastruktury badawczej na działalność komercyjną, biorąc pod uwagę przykłady z innych krajów unijnych? W jaki sposób ministerstwo zamierza zredukować bariery biurokratyczne, które ograniczają efektywne wykorzystywanie infrastruktury badawczej w kontekście współpracy nauki z biznesem? Z wyrazami szacunku Zdzisław Gawlik Poseł na Sejm RP

Interpelacja w sprawie ograniczeń wykorzystywania dofinansowanej infrastruktury badawczej do prowadzenia działalności gospodarczej

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji