Interpelacja #3428 - Zapytanie w sprawie możliwości egzekwowania obowiązku meldunkowego w kontekście wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy

01Treść pytania

Pytanie posłów6 maja 2026

Zapytanie w sprawie możliwości egzekwowania obowiązku meldunkowego w kontekście wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy Szanowny Panie Ministrze! Wyrażając szacunek do obowiązującego prawa - zarówno ustawowego, jak i lokalnego – uprzejmie proszę o opinię w kwestii uprawnień samorządu terytorialnego w toku realizacji ustawowych zadań własnych w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Tryb i zasady wynajmu mieszkań komunalnych określają uchwały rad gmin, miast. Przykładowo w Częstochowie określa to uchwała Rady Miasta z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 740.LIII.2021 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy Częstochowa (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2025 r. poz. 5137). Pomimo bardzo precyzyjnego określania przez organy stanowiące samorządów terytorialnych trybu postępowania, brak jest gwarancji zachowania pełnej praworządności podejmowanych w tym zakresie decyzji. W praktyce występują bowiem liczne przypadki, w których wnioskujący o wynajem najemcy lokalu komunalnego nie dopełniają obowiązku meldunkowego wynikającego z przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384). Jednocześnie osoby te deklarują brak zamiaru dokonania zameldowania w zajmowanym lokalu. Sytuacja ta może budzić wątpliwości, czy osoby wykazywane przez głównego najemcę lokalu faktycznie w nim zamieszkują, lub czy nie posiadają innego lokalu. Zjawisko to staje się coraz powszechniejsze, a jego przyczyną jest usunięcie z ustawy zapisu o sankcjach za niewypełnienie obowiązku meldunkowego. Brak możliwości weryfikacji zamieszkiwania poprzez zameldowanie - przed podjęciem decyzji o przydziale lokalu może skutkować: wskazywaniem we wniosku osób, które w lokalu prawdopodobnie mieszkają (np. daleka rodzina, osoby obce), stwierdzając np., że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, co kwalifikuje ich do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, lub że ich gospodarstwo domowe składa się z wielu osób, co ma z kolei znaczenie np. przy składaniu deklaracji na wynajem lokalu (im więcej osób tym możliwość wynajmu większego lokalu), potwierdzaniem np. wniosku przez „koleżankę”, jakoby w lokalu mieszkały osoby, które są w ciężkiej sytuacji mieszkaniowej i starają o mieszkanie z gminy, brakiem możliwości pełnej weryfikacji dochodów, pobieranych różnego rodzaju świadczeń, np. z MOPS-u czy CCŚ-u, jak również zasiłków z PUP przez osoby wyszczególnione w danym wniosku, brakiem możliwości weryfikacji osób pod kątem posiadanych nieruchomości, co w przypadku wynajmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy może skutkować podnajmem mieszkań gminy z uwagi na zaspokojone potrzeby mieszkaniowe np. poza gminą Częstochowa, wynajmem mieszkań z zasobu komunalnego na rzecz osób, które faktycznie nie są członkami wspólnoty gminy. W związku z powyższym uprzejmie proszę o opinię: Czy gmina może - w oparciu o aktualne uregulowania prawne - skutecznie egzekwować obowiązek meldunkowy wobec najemców lokali komunalnych? Czy brak realizacji obowiązku meldunkowego może stanowić podstawę do podejmowania działań przewidzianych w umowie najmu lub przepisach prawa lokalnego? Czy dopuszczalne jest wprowadzanie zapisów w uchwałach rad gmin w sprawie najmu lokali komunalnych, które uzależniałyby przyznanie lokalu oraz dalsze korzystanie z lokalu od dopełnienia obowiązku meldunkowego? Jakie działania, zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, powinna podjąć gmina w sytuacji uporczywego uchylania się najemców od obowiązku meldunkowego? Z poważaniem Andrzej Szewiński Poseł na Sejm RP

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Sekretarz stanu Magdalena Roguska

Treść z PDF

5 czerwca 2026

Odpowiedź na zapytanie w sprawie możliwości egzekwowania obowiązku meldunkowego w kontekście wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy Warszawa, 05-06-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na zapytanie nr 3428 Pana Posła Andrzeja Szewińskiego w sprawie możliwości egzekwowania obowiązku meldunkowego w kontekście wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy , uprzejmie przedstawiam następujące informacje, pozostające w zakresie właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji. W obowiązującym stanie prawnym kwestie związane z obowiązkiem meldunkowym regulowane są przepisami ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności [1] . Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Należy podkreślić, że procedura meldunkowa ma, co do zasady, charakter deklaratoryjny i inicjowana jest przez osobę podlegającą obowiązkowi meldunkowemu. Oznacza to, że zasadniczym trybem realizacji obowiązku meldunkowego jest dokonanie zgłoszenia meldunkowego przez osobę na właściwym formularzu oraz dopełnienie pozostałych wymagań wynikających ze wskazanej ustawy, w tym przedstawienie potwierdzenia pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz – do wglądu – dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Organ gminy pełni w tym zakresie funkcję ewidencyjno-rejestracyjną, dokonując czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu danych do rejestru PESEL. Nie jest przy tym uprawniony do samodzielnego zameldowania osoby bez uprzedniego zgłoszenia zameldowania przez tę osobę. Wyjątki od powyższej zasady wynikają z art. 31 ustawy o ewidencji ludności , który przewiduje możliwość rozstrzygania spraw meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie to może być wszczęte wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w ustawie. Przepisy wskazują, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Możliwość wydania decyzji administracyjnej jest przewidziana również dla sytuacji, kiedy organ gminy rozstrzyga o wątpliwościach co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem. Jednocześnie należy wskazać, że nawet w ramach trybu decyzji administracyjnej, organ gminy nie posiada kompetencji do samodzielnego (z urzędu) dokonania zameldowania osoby bez istnienia odpowiedniego zgłoszenia zameldowania przez osobę. Decyzja administracyjna w sprawach meldunkowych ma charakter rozstrzygający w sytuacjach spornych, nie zaś kreujący obowiązek meldunkowy ex nihilo . Powyższe oznacza, że ciężar inicjatywy w zakresie realizacji obowiązku meldunkowego spoczywa na osobie podlegającej temu obowiązkowi, natomiast rola organu gminy ogranicza się do weryfikacji przesłanek ustawowych oraz dokonania rejestracji zameldowania w rejestrze PESEL albo – w przypadkach wskazanych w ustawie – rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby w lokalu pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z tego lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem i nie daje prawa do przebywania w tym lokalu. Natomiast w przypadku stwierdzenia braku realizacji obowiązku meldunkowego przez najemcę lokalu komunalnego będącego obywatelem polskim, organ gminy powinien podejmować działania o charakterze informacyjno-wyjaśniającym, zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego zamieszkiwania osoby pod danym adresem oraz przyczyn niewykonania obowiązku meldunkowego. Organ gminy nie dysponuje jednak na gruncie ustawy o ewidencji ludności represyjnym instrumentem służącym egzekwowaniu obowiązku meldunkowego wobec najemców lokali komunalnych będących obywatelami polskimi. Jednocześnie pragnę wskazać, że do udzielenia odpowiedzi w zakresie pozostałych kwestii poruszonych w wystąpieniu Pana Posła właściwy pozostaje minister finansów i gospodarki. Z poważaniem z up. Magdalena Roguska Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2026 r. poz. 384, z późn. zm.

Zapytanie w sprawie możliwości egzekwowania obowiązku meldunkowego w kontekście wynajmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji