Interpelacja w sprawie wpływu projektowanych zmian ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych na funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych oraz sytuację ich członków

Szanowny Panie Ministrze,

zapowiadanym celem projektu ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (numer projektu: UD311) jest przede wszystkim przyznanie szerszych uprawnień członkom spółdzielni, a także zwiększenie transparentności działania spółdzielni mieszkaniowych.
Doceniając deklarowane intencje projektodawcy, zwracam jednak uwagę, że szereg proponowanych rozwiązań budzi wątpliwości co do ich zasadności i podstaw, na których zostały oparte, co jest już sygnalizowane podczas spotkań z wyborcami. W szczególności projekt wprowadza daleko idące zmiany instytucjonalne, takie jak głosowania z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, publikowanie rejestru umów, obligatoryjną kadencyjność zarządów, a także nowe zasady wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, które mogą wywierać doniosłe skutki dla milionów polskich spółdzielców.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo dysponuje danymi lub przeprowadziło analizy dotyczące liczby spółdzielni mieszkaniowych lub innych spółdzielni w Polsce, które na podstawie własnych regulacji wewnętrznych, przeprowadzały głosowania z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej podczas walnych zgromadzeń? Jakie były wyniki tych głosowań pod względem frekwencji, prawidłowości procesu i ewentualnych sporów prawnych?
2. Jak ministerstwo zamierza zagwarantować zachowanie tajności głosowania wymaganej przepisami m.in. przy wyborach do rady nadzorczej, w sytuacji, gdy administrator systemu informatycznego ma techniczną możliwość powiązania oddanego głosu z tożsamością konkretnego użytkownika? Jakie konkretne mechanizmy techniczne lub prawne przewiduje projekt, aby temu zapobiec?
3. Spółdzielnie mieszkaniowe liczą od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy członków. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę skutków finansowych wdrożenia systemów głosowania elektronicznego w spółdzielniach. Jakie szacunkowe koszty wiążą się z budową i utrzymaniem bezpiecznej infrastruktury informatycznej niezbędnej do przeprowadzenia głosowań spełniających wymogi tajności i weryfikacji tożsamości uczestników?
4. Czy projektowany wykaz umów publikowany na stronie internetowej spółdzielni obejmować będzie również umowy zawierane przez spółdzielnię z nabywcami lokali w ramach prowadzonej działalności statutowej, w szczególności: umowy o budowę lokalu, a także umowy najmu lokali mieszkalnych lub użytkowych zawierane przez spółdzielnię z jej członkami lub osobami trzecimi w których będą podane zarówno dane osobowe jak również finansowe: kto podpisał umowę, za ile, za gotówkę czy na kredyt kupił lokal, jaka powierzchnia i dokładny adres nieruchomości?
   Jeśli tak, w jaki sposób projektodawca zamierza pogodzić obowiązek ujawnienia danych zawartych w tych umowach, w tym danych osobowych i danych wrażliwych, z wymogami wynikającymi z przepisów o ochronie danych osobowych (RODO)?
5. Projekt przewiduje wyłączenie z wykazu umów informacji o umowach z zakresu prawa pracy (z wyjątkiem umów z członkami zarządu), uzasadniając to potrzebą ochrony danych osobowych i prywatności pracowników. Dlaczego analogiczna ochrona nie została zapewniona osobom fizycznym świadczącym usługi na rzecz spółdzielni na podstawie umów cywilnoprawnych (umów zlecenia, umów o dzieło, kontraktów B2B)?
6. Czy ministerstwo rozważało rozwiązanie, w którym członek spółdzielni zachowywałby możliwość ubiegania się o przywrócenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu po spłacie zadłużenia co odpowiadałoby zarówno społecznemu charakterowi spółdzielczości, jak i uzasadnionemu interesowi finansowemu spółdzielni i jej pozostałych członków?
7. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby spraw, w których doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z powodu zaległości w opłatach za lokale w ostatnich dziesięciu latach oraz liczby przypadków, w których skorzystano z roszczenia o ponowne ustanowienie tego prawa po spłacie zadłużenia?
8. Czy ministerstwo rozważało mechanizmy ochronne dla osób znajdujących się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej, np. obowiązek wcześniejszego skierowania sprawy do mediacji? W jaki sposób projekt uwzględnia zasadę proporcjonalności przy stosowaniu tak dotkliwej sankcji jak pozbawienie człowieka dachu nad głową?
9. Czy ministerstwo dysponuje danymi lub przeprowadziło analizy dotyczące liczby spółdzielni mieszkaniowych w skali kraju, które dobrowolnie - korzystając z istniejących już możliwości prawnych – wprowadziły kadencyjność zarządu w swoich statutach? Jeśli tak, jakie są to dane?
10. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę porównawczą funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych, które dobrowolnie wdrożyły kadencyjność zarządów, z tymi które kadencyjności nie stosują? Jeśli tak, jakie wnioski wyniknęły z tej analizy, a w szczególności czy kadencyjność usprawniła zarządzanie spółdzielnią, poprawiła jej sytuację finansową lub zwiększyła aktywność i zadowolenie członków?
11. Jakie dane lub analizy wskazują, że obowiązujące już instrumenty prawne (coroczne absolutorium na walnym zgromadzeniu, możliwość odwołania przez radę nadzorczą) są niewystarczające i konieczne jest zastąpienie ich obligatoryjną kadencyjnością?

Z uwagi na to, że w budynkach spółdzielczych mieszkają miliony Polaków, staranność oraz precyzyjność przepisów, jak również zasadność ich wprowadzania wymaga szczególnej rozwagi. Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania, co pozwoli lepiej poznać uzasadnienie projektowanych zmian, podstawę ich wprowadzania, a tym samym lepszą możliwość komunikacji z wyborcami, którzy zgłaszają do mnie zapytania i uwagi do projektowanych zmian.