Interpelacja w sprawie zagrożenia likwidacją zakładu sody kalcynowanej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł

Szanowna Pani Minister,

w Janikowie, w województwie kujawsko-pomorskim, działa jeden z największych zakładów produkcji sody kalcynowanej w Polsce, należący do Grupy Ciech. Przemysł sodowy jest kluczowy dla krajowej gospodarki, a zakład w Janikowie stanowi fundament lokalnego rynku pracy i infrastruktury komunalnej. Obecnie jednak jego istnienie jest zagrożone. Decyzja o jego wygaszeniu oznacza utratę co najmniej 1500 miejsc pracy, a także poważne konsekwencje dla mieszkańców. Zakład jest bowiem jedynym odbiorcą ścieków w gminie oraz jedynym dostawcą ciepła i ciepłej wody dla lokalnej społeczności. Jego zamknięcie spowoduje kryzys gospodarczy i społeczny w całym regionie.

Zarząd Grupy Ciech uzasadnia tę decyzję rosnącymi kosztami produkcji wynikającymi z regulacji klimatycznych Unii Europejskiej. Przepisy te wprowadzają wysokie obciążenia dla przemysłu w Europie, jednocześnie nie obejmując krajów spoza Wspólnoty takich jak Turcja. W efekcie na europejski rynek trafia tańsza, często gorszej jakości soda kalcynowana spoza UE, co powoduje nierówną konkurencję i sprawia, że działalność polskiego zakładu staje się nieopłacalna.

Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości co do skuteczności polityki klimatycznej UE i jej wpływu na polską gospodarkę. Wprowadzane restrykcje nie ograniczają emisji na poziomie globalnym, lecz jedynie wypychają produkcję poza Unię Europejską, co nie tylko osłabia polski przemysł, ale także prowadzi do przenoszenia emisji do krajów, gdzie normy środowiskowe są mniej restrykcyjne.

W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.

1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu ograniczenia negatywnego wpływu unijnych regulacji klimatycznych na polski przemysł energochłonny, w tym branżę chemiczną?
2. Czy resort prowadzi analizy dotyczące skutków polityki klimatycznej UE dla krajowego przemysłu i jakie mechanizmy wsparcia rozważa w celu ochrony kluczowych zakładów produkcyjnych przed zamknięciem?
3. Czy ministerstwo zamierza podjąć działania na forum unijnym, aby doprowadzić do wyrównania warunków konkurencji między producentami z UE a dostawcami spoza Wspólnoty, np. poprzez rozszerzenie odpowiednich mechanizmów?
4. Czy w obliczu takich sytuacji, jak w Janikowie, ministerstwo planuje wdrożenie krajowych rozwiązań kompensacyjnych, które pozwoliłyby na utrzymanie strategicznych gałęzi przemysłu, nie rezygnując przy tym z celów klimatycznych?
5. Czy ministerstwo prowadziło konsultacje z innymi resortami, np. Ministerstwem Rozwoju i Technologii, aby wypracować długofalowe rozwiązania zapobiegające podobnym problemom w przyszłości?

Z poważaniem

Magdalena Łośko