Interpelacja #16936 - Interpelacja w sprawie Wschodniej Magistrali Kolejowej (zwanej również Magistralą Wschodnią) - planowanego, brakującego korytarza kolejowego łączącego stolice województw Polski Wschodniej: Białystok, Lublin oraz Rzeszów

Interpelacja w sprawie Wschodniej Magistrali Kolejowej (zwanej również Magistralą Wschodnią) - planowanego, brakującego korytarza kolejowego łączącego stolice województw Polski Wschodniej: Białystok, Lublin oraz Rzeszów Szanowny Panie Ministrze, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, kieruję do Pana Ministra ponownie interpelację poselską w sprawie Wschodniej Magistrali Kolejowej (zwanej również Magistralą Wschodnią) – planowanego, brakującego korytarza kolejowego łączącego stolice województw Polski Wschodniej: Białystok, Lublin oraz Rzeszów, którego centralnym elementem ma być budowa nowej linii kolejowej nr 631 na odcinku Fronołów-Biała Podlaska-Milanów o długości około 100 km, z czego 75 km przebiegałoby przez województwo lubelskie. Niniejsze ponowne wystąpienie wynika ze zbiegu kilku okoliczności, które – w mojej ocenie – wymagają natychmiastowej, jednoznacznej odpowiedzi politycznej Pana Ministra. Po pierwsze, w odpowiedzi na interpelację nr 9535 z dnia 16 maja 2025 r. Pan wiceminister Maciej Lasek, pełnomocnik rządu ds. CPK, jednoznacznie wskazał, że szczegółowe odpowiedzi na pytania dotyczące inwestycji kolejowych w województwie lubelskim – w tym Magistrali Wschodniej – „będą możliwe” dopiero po zakończeniu prac nad projektem „Zintegrowana Sieć Kolejowa” (ZSK), planowanym na I kwartał 2026 r. Termin ten upłynął z końcem marca 2026 r., a w lutym 2026 r. spółka CPK opublikowała pierwsze wyniki fazy analitycznej. Tym samym powstały warunki do udzielenia szczegółowej, merytorycznej odpowiedzi, której rok temu nie udzielono. Po drugie, w dniu 21 kwietnia 2026 r. przed dworcem kolejowym w Białej Podlaskiej odbyła się konferencja prasowa zorganizowana przez europosła Krzysztofa Hetmana, prezesa lubelskich struktur Polskiego Stronnictwa Ludowego, z udziałem posła Wiesława Różyńskiego (PSL), wicewojewody lubelskiego Andrzeja Maja (PSL), radnych Sejmiku Województwa Lubelskiego Sławomira Sosnowskiego i Romańczuka, starosty bialskiego Mariusza Filipiuka oraz starosty parczewskiego Janusza Hordejuka. Uczestnicy konferencji ogłosili wystąpienie z oficjalnym pismem do Pana Ministra Dariusza Klimczaka z wnioskiem o „rozpoczęcie prac koncepcyjnych” nad projektem Wschodniej Magistrali Kolejowej oraz o jego ujęcie w Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Ten wniosek wymaga szczególnego komentarza: zarówno autorzy wniosku (m.in. europoseł Krzysztof Hetman, poseł Wiesław Różyński, wicewojewoda Andrzej Maj), jak i adresat wniosku (minister infrastruktury Dariusz Klimczak) reprezentują tę samą partię polityczną – Polskie Stronnictwo Ludowe; oznacza to, że na samym sercu koalicji rządzącej brakuje elementarnej koordynacji w sprawie strategicznej inwestycji kolejowej dla Polski Wschodniej, a samorządowcy i parlamentarzyści PSL z Lubelszczyzny zmuszeni są publicznie apelować do swojego własnego ministra, ponieważ dotychczasowe wewnątrzpartyjne uzgodnienia nie przyniosły efektu; w trakcie konferencji 21 kwietnia 2026 r. europoseł Krzysztof Hetman zadeklarował, że „jesteśmy w szczególnym momencie, ponieważ w tej chwili planujemy nowy budżet UE po roku 2027, w którym będą zapisane niezwykle duże środki finansowe na rozwój transportu kolejowego” – co potwierdza, że okno finansowe dla pozyskania środków UE na Magistralę Wschodnią ma charakter zamykający się w najbliższych miesiącach; brak aktywności rządu w tej kwestii oznaczałby utratę szansy na strategiczne wsparcie ze środków instrumentu CEF Transport oraz programów operacyjnych nowej perspektywy 2028-2034; Biała Podlaska – jak podkreślił europoseł Hetman – jest „jedynym w Polsce byłym miastem wojewódzkim, które nie ma szybkiego, bezpośredniego połączenia kolejowego z miastem wojewódzkim, którym jest Lublin”; sytuacja ta utrzymuje się od ponad 75 lat (linia kolejowa nr 30 Łuków-Lublin Północny pozostaje jednotorowa, niezelektryfikowana na znaczących odcinkach, o niskich parametrach technicznych); z analizy Urzędu Transportu Kolejowego, przywołanej podczas konferencji w Białej Podlaskiej, wynika, że statystyczny mieszkaniec województwa lubelskiego, podlaskiego lub podkarpackiego odbywa zaledwie ok. 3 podróże koleją rocznie, podczas gdy mieszkaniec województwa pomorskiego – kilkanaście razy więcej; jest to bezpośrednia konsekwencja niedostatecznej infrastruktury kolejowej Polski Wschodniej i wymaga zdecydowanej interwencji państwowej, której Wschodnia Magistrala Kolejowa byłaby kluczowym elementem. Po trzecie, jak wynika z opublikowanych w lutym 2026 r. wyników fazy analitycznej Zintegrowanej Sieci Kolejowej, do 2035 r. polska sieć kolejowa rozrośnie się o ok. 1 000 km nowych linii, a w pełnym horyzoncie ZSK – łącznie o ponad 2 000 km. W kontekście wcześniejszych zapowiedzi Programu Kolejowego CPK, przewidującego budowę 187 km nowych linii w samym województwie lubelskim (linia wysokich prędkości Lublin-Trawniki-Zamość-Bełżec do granicy z Ukrainą oraz linia 631 Milanów-Biała Podlaska-Fronołów), proszę o jednoznaczne stanowisko, czy te dwa kluczowe projekty zostały rekomendowane przez Radę Naukową ZSK do realizacji po 2035 r., czy też – jak sygnalizują niektóre publikacje branżowe – mogą zostać zdegradowane do rangi „opcji rezerwowych”. Mając na uwadze powyższe oraz kontekst geopolityczny (rosyjska agresja na Ukrainę, intensyfikacja transportu transgranicznego, planowana umowa USA-Ukraina dotycząca surowców strategicznych, hiszpańsko-ukraińskie porozumienie kolejowe z marca 2026 r., status Polski jako głównego hubu logistycznego dla pomocy dla Ukrainy), uprzejmie wnoszę o udzielenie precyzyjnych, merytorycznych i terminowych odpowiedzi na poniższe pytania: Czy Pan Minister otrzymał oficjalny wniosek z dnia 21 kwietnia 2026 r. podpisany przez europosła Krzysztofa Hetmana, posła Wiesława Różyńskiego, wicewojewodę lubelskiego Andrzeja Maja, starostę bialskiego Mariusza Filipiuka, starostę parczewskiego Janusza Hordejuka oraz radnych Sejmiku Województwa Lubelskiego Sławomira Sosnowskiego i Romańczuka, dotyczący rozpoczęcia prac koncepcyjnych nad Wschodnią Magistralą Kolejową? Jeżeli tak – proszę o: podanie daty wpływu wniosku do Ministerstwa Infrastruktury; przedstawienie pisemnej odpowiedzi resortu na ten wniosek (lub – jeżeli odpowiedź nie została jeszcze udzielona – wskazanie planowanej daty jej skierowania); wyjaśnienie, dlaczego polityk Polskiego Stronnictwa Ludowego (Krzysztof Hetman) zmuszony jest kierować publiczny apel do ministra tej samej partii (Dariusz Klimczak) za pośrednictwem konferencji prasowej, zamiast wypracować to stanowisko wewnątrz koalicji rządzącej. Czy projekt budowy linii kolejowej nr 631 Milanów-Biała Podlaska-Fronołów (centralny element Wschodniej Magistrali Kolejowej) oraz modernizacji istniejącej linii nr 30 Łuków-Lublin Północny zostały rekomendowane przez Radę Naukową Zintegrowanej Sieci Kolejowej do realizacji po 2035 r.? Proszę o: przedstawienie aktualnych rekomendacji Rady Naukowej ZSK dotyczących tych dwóch konkretnych inwestycji; wskazanie, w którym z 10 zaprezentowanych przez CPK wariantów rozwoju sieci kolejowej zawarto te projekty; podanie planowanej daty publikacji ostatecznych rekomendacji ZSK oraz daty przyjęcia rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie docelowej sieci kolejowej w Polsce. W odpowiedzi na interpelację nr 9535 z 16 maja 2025 r. potwierdzono, że Program Kolejowy CPK pierwotnie zakładał budowę 187 km nowych linii kolejowych w województwie lubelskim. Czy ten zakres został w pełni utrzymany w rekomendacjach ZSK, czy też uległ redukcji? Proszę o: przedstawienie aktualnej, łącznej długości nowych linii kolejowych planowanych do realizacji w województwie lubelskim do 2035 r. oraz w pełnym horyzoncie ZSK; wskazanie, w jakim zakresie obecne rekomendacje różnią się od pierwotnych założeń Programu Kolejowego CPK z 2020-2023 r.; przekazanie kopii dokumentów rekomendacji ZSK dotyczących województwa lubelskiego oraz raportów z Regionalnych Paneli Eksperckich, które odbyły się w Lublinie i pozostałych województwach wschodnich. Mając na uwadze deklarację europosła Krzysztofa Hetmana z 21 kwietnia 2026 r., że nowy budżet UE po 2027 r. zawiera „niezwykle duże środki finansowe na rozwój transportu kolejowego”, proszę o wskazanie: jakie konkretnie inwestycje na obszarze województwa lubelskiego (w tym Wschodnia Magistrala Kolejowa, linia Lublin-Lwów, modernizacja linii nr 30) zostały lub zostaną zgłoszone przez polski rząd do finansowania ze środków instrumentu CEF Transport w naborze 2026 oraz w nowej perspektywie finansowej 2028-2034; w jakim zakresie te inwestycje znajdą się w przyszłej Umowie Partnerstwa z UE oraz w programach operacyjnych nowej perspektywy finansowej; jakie kwoty zostały już – lub planuje się zarezerwować – w polskim wkładzie krajowym na współfinansowanie tych inwestycji. Kiedy mieszkańcy województwa lubelskiego, podlaskiego oraz powiatów bialskiego, parczewskiego, łukowskiego i radzyńskiego skorzystają z efektów Wschodniej Magistrali Kolejowej? Proszę o jednoznaczne wskazanie: aktualnej, szacowanej daty rozpoczęcia robót budowlanych linii nr 631 Milanów-Biała Podlaska-Fronołów; aktualnej, szacowanej daty zakończenia robót budowlanych i oddania linii do eksploatacji; docelowych parametrów technicznych linii (prędkość maksymalna, liczba torów, elektryfikacja); docelowego czasu przejazdu Lublin-Białystok (obecnie 5 godzin 35 minut – pierwotne założenia CPK przewidywały skrócenie do 3 godzin 5 minut przy prędkości 250 km/h) oraz Lublin-Rzeszów (obecnie 7 godzin – pierwotne założenia CPK przewidywały skrócenie do 4 godzin 45 minut). Niezależnie od budowy nowej linii nr 631, linia kolejowa nr 30 Łuków-Lublin Północny – stanowiąca południową część Wschodniej Magistrali Kolejowej – wymaga pilnej, kompleksowej modernizacji (drugi tor, elektryfikacja, dostosowanie do prędkości 160 km/h, modernizacja przystanków). Stanowisko w tej sprawie 20 jednostek samorządowych z powiatów Biała Podlaska, Łuków, Parczew, Lublin, Lubartów zostało przekazane do Ministerstwa Infrastruktury już w marcu 2020 r. (konferencja w Radzyniu Podlaskim). Proszę o: wskazanie, w jakim zakresie linia nr 30 została ujęta w Krajowym Programie Kolejowym do 2030 r. oraz w aktualnej dyspozycji inwestycyjnej PKP PLK SA; podanie aktualnego harmonogramu prac modernizacyjnych na tej linii, ze szczególnym uwzględnieniem odcinków Łuków-Parczew oraz Parczew-Lubartów-Lublin Północny; wskazanie, czy resort uwzględnia postulat samorządów dotyczący modyfikacji przebiegu Magistrali Wschodniej tak, aby przebiegała przez Parczew, Radzyń Podlaski i Lubartów (zamiast przez Dęblin), zgodnie ze wspólnym stanowiskiem 20 samorządów z 6 marca 2020 r. Niezależnie od północnego korytarza Magistrali Wschodniej, druga kluczowa inwestycja CPK dla Lubelszczyzny – linia wysokich prędkości Lublin-Trawniki-Zamość-Bełżec do granicy z Ukrainą, z perspektywicznym przedłużeniem do Lwowa – nadal pozostaje na etapie koncepcyjnym. Proszę o: podanie aktualnego stanu przygotowań projektowych tej linii; przedstawienie informacji o uzgodnieniach z partnerami ukraińskimi (Ukrzaliznycia, Ministerstwo Rozwoju Społeczności, Terytoriów i Infrastruktury Ukrainy); wskazanie, czy w pakiecie 200 mln EUR podpisanym 18 marca 2026 r. przez Hiszpanię z Ukrainą znajduje się jakikolwiek element konkurencyjny wobec polskich planów połączenia Lublin-Lwów (np. czy strona ukraińska zadeklarowała priorytet innego korytarza transgranicznego); podanie planowanej daty rozpoczęcia formalnych negocjacji międzynarodowych w sprawie tej linii. W jaki sposób Wschodnia Magistrala Kolejowa zostanie skomunikowana z Portem Lotniczym Lublin SA (Świdnik), który w 2025 r. – po raz pierwszy w historii – odprawił ponad 471 tys. pasażerów? Czy w rekomendacjach ZSK uwzględniono budowę bezpośredniego połączenia kolejowego z lotniskiem, mimo że obecne dojście do PLL SA wymaga przejazdu autobusem ze stacji Świdnik? W jaki sposób Wschodnia Magistrala Kolejowa wpisuje się w wymóg infrastruktury „dual use” (cywilno-wojskowej), zaakcentowany w pracach ZSK z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych RP? W szczególności: czy przewidziano dostosowanie linii nr 631 oraz zmodernizowanej linii nr 30 do parametrów wymaganych dla transportu wojskowego (skrajnia, nośność osi, długość peronów, mijanki dla pociągów wojskowych); w jakim zakresie planowane inwestycje wzmacniają korytarze logistyki sojuszniczej NATO na wschodniej flance; czy ramy finansowe inwestycji uwzględniają możliwość pozyskania środków z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych RP, instrumentu SAFE/EDIP UE oraz programu Military Mobility? Jak Pan Minister ocenia potencjał Wschodniej Magistrali Kolejowej dla przewozów towarowych w kontekście: zapowiadanego przez polityków PSL „przejęcia 2 mln ton ładunków, które obecnie są przewożone transportem drogowym”; intensyfikacji transportu kolejowego z Ukrainą po podpisaniu w marcu 2026 r. polsko-ukraińskich i hiszpańsko-ukraińskich umów infrastrukturalnych; rozwoju Linii Hutniczej Szerokotorowej (LHS) oraz potencjalnego włączenia korytarza Wschodniej Magistrali w siatkę połączeń intermodalnych z Trójmiastem oraz portami DCT Gdańsk i Baltic Hub. Pan wiceminister Maciej Lasek w odpowiedzi z 16 maja 2025 r. zadeklarował, że „opracowany zbiór rekomendowanych do realizacji ciągów kolejowych w ramach projektu ZSK będzie stanowił wkład do rozporządzenia kształtującego docelową sieć kolejową w Polsce”. Proszę o jednoznaczne wskazanie: na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie docelowej sieci kolejowej w Polsce; kiedy projekt rozporządzenia zostanie skierowany do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania; kiedy planowane jest jego przyjęcie przez Radę Ministrów; czy w treści projektowanego rozporządzenia zostanie wprost wymieniona Wschodnia Magistrala Kolejowa jako jedna z kluczowych inwestycji. Czy Pan Minister – mając na uwadze, że konferencja prasowa z 21 kwietnia 2026 r. jednoznacznie ujawniła brak skutecznej koordynacji wewnątrz koalicji rządzącej w sprawie strategicznej inwestycji dla Polski Wschodniej – zamierza przedstawić Sejmowi RP, w szczególności sejmowej Komisji Infrastruktury, kompleksową informację o: miejscu Wschodniej Magistrali Kolejowej w rekomendacjach ZSK; harmonogramie prac koncepcyjnych i wykonawczych nad linią nr 631 oraz modernizacją linii nr 30; zabezpieczeniu finansowania w nowej perspektywie unijnej 2028-2034? Oczekuję wyczerpujących, merytorycznych i terminowych odpowiedzi na powyższe pytania. Pragnę podkreślić, że Wschodnia Magistrala Kolejowa nie jest – jak sugerował niedawny apel europosła Krzysztofa Hetmana – „pomysłem”, który dopiero powstaje. Ten projekt został zdefiniowany w Strategicznym Studium Lokalizacyjnym CPK już w 2020 r., uzgodniony z 20 samorządami Lubelszczyzny w marcu 2020 r. (konferencja w Radzyniu Podlaskim), wpisany do Programu Kolejowego CPK i konsekwentnie rozwijany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości w latach 2020-2023. Po zmianie rządu w grudniu 2023 r. projekt – mimo zachowanej obecności w pracach ZSK – stracił dotychczasowy priorytet polityczny, a jego harmonogram realizacji uległ przesunięciu na okres „po 2035 r.”, co oznacza, że pierwsze pociągi pojadą tą trasą najwcześniej w drugiej połowie lat 30. – o ile w ogóle pojadą. Mieszkańcy Lubelszczyzny, Podlasia i Podkarpacia – którzy odbywają zaledwie ok. 3 podróże koleją rocznie i zmagają się od lat z chronicznym wykluczeniem komunikacyjnym – zasługują na jednoznaczne, wiążące zobowiązanie rządu w sprawie tej strategicznej inwestycji. Jeżeli rząd Pana Premiera Donalda Tuska – w którym koalicjant PSL kontroluje resort infrastruktury – nie potrafi wewnętrznie wypracować priorytetu dla Wschodniej Magistrali Kolejowej, mimo publicznych apeli polityków własnego ugrupowania, to jest to deklaracja o znaczeniu wykraczającym daleko poza samą inwestycję kolejową. Z wyrazami szacunku Michał Moskal Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Interpelacja w sprawie Wschodniej Magistrali Kolejowej (zwanej również Magistralą Wschodnią) - planowanego, brakującego korytarza kolejowego łączącego stolice województw Polski Wschodniej: Białystok, Lublin oraz Rzeszów

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji