Interpelacja w sprawie braku kampanii edukacyjnej dotyczącej wdrażania systemu kaucyjnego w Polsce

Szanowna Pani Minister!

System kaucyjny ma zostać uruchomiony w Polsce z dniem 1 października 2025 r. na mocy ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw. Wdrożenie tego systemu stanowi jedną z najważniejszych reform ekologicznych ostatnich lat i będzie wymagało znaczącej zmiany przyzwyczajeń konsumentów oraz dostosowania się przedsiębiorców do nowych regulacji. Pomimo zbliżającego się terminu wdrożenia zauważalny jest niemal całkowity brak kampanii informacyjno-edukacyjnej skierowanej zarówno do konsumentów, jak i przedsiębiorców. Sytuacja ta rodzi poważne obawy o skuteczność implementacji systemu i osiągnięcie wymaganych już w pierwszym roku działania poziomów selektywnego zbierania opakowań wynoszących 77%.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało lub planuje przygotować ogólnopolską kampanię edukacyjno-informacyjną na temat systemu kaucyjnego? Jeśli tak, to kiedy zostanie ona uruchomiona i jaki będzie jej zakres?
2. Jakie środki finansowe zostały zarezerwowane na działania edukacyjne związane z wdrożeniem systemu kaucyjnego w budżecie na rok 2025?
3. W jaki sposób ministerstwo wspiera przedsiębiorców, szczególnie małe i średnie firmy, w przygotowaniach do wdrożenia systemu kaucyjnego? Czy przewidziano jakiekolwiek wsparcie merytoryczne, szkoleniowe lub finansowe dla podmiotów objętych obowiązkami wynikającymi z ustawy?
4. Jak ministerstwo planuje rozwiązać problem sprzeczności między wymogami dyrektywy SUP (nakrętki trwale przymocowane do butelek) a technicznymi wymaganiami obecnie funkcjonujących butelkomatów (konieczność odkręcenia nakrętek)? Czy prowadzone są działania koordynacyjne z producentami automatów do zbiórki opakowań w tym zakresie?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza monitorować i wspierać rozwój infrastruktury niezbędnej do sprawnego funkcjonowania systemu kaucyjnego, w szczególności w kontekście wymogu zapewnienia co najmniej jednego punktu zbiórki w każdej gminie?
6. Czy ministerstwo opracowało scenariusz awaryjny na wypadek, gdyby w dniu 1 października 2025 r. infrastruktura do zbiórki opakowań okazała się niewystarczająca do obsługi systemu?
7. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapewnić spójność i kompatybilność między systemami różnych podmiotów reprezentujących, tak aby konsumenci nie doświadczali utrudnień przy zwrocie opakowań?

Biorąc pod uwagę skalę wyzwania i krótki czas pozostały do wdrożenia systemu kaucyjnego, konieczne jest podjęcie natychmiastowych i kompleksowych działań edukacyjnych. W świetle doświadczeń innych krajów europejskich, szczególnie Niemiec, kampania informacyjna powinna zostać uruchomiona z co najmniej rocznym wyprzedzeniem, aby umożliwić skuteczne przygotowanie wszystkich interesariuszy.