Interpelacja #9594 - Interpelacja w sprawie skandalicznych praktyk Straży Granicznej, która - jak wynika z doniesień medialnych - odbiera migrantów na terytorium Niemiec i przewozi ich do Polski bez jakiejkolwiek kontroli i ewidencji tych działań, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego

Interpelacja w sprawie skandalicznych praktyk Straży Granicznej, która - jak wynika z doniesień medialnych - odbiera migrantów na terytorium Niemiec i przewozi ich do Polski bez jakiejkolwiek kontroli i ewidencji tych działań, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego Szanowny Panie Ministrze, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację poselską do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie skandalicznych praktyk Straży Granicznej, która, jak wynika z doniesień medialnych, odbiera migrantów na terytorium Niemiec i przewozi ich do Polski bez jakiejkolwiek kontroli i ewidencji tych działań, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego. Z informacji opublikowanych przez portal Niezalezna.pl wynika, że Straż Graniczna przyznała, iż funkcjonariusze odbierają migrantów na terenie Niemiec w ramach porozumień dublińskich oraz umów o readmisji, a także we wspólnych polsko-niemieckich placówkach, również tych zlokalizowanych po niemieckiej stronie granicy [1] . Co najbardziej niepokojące, Straż Graniczna nie prowadzi ewidencji liczby przyjmowanych osób, odpowiadając na pytania o dane liczbowe lakonicznym stwierdzeniem: „Takie dane nie są gromadzone” [2] . Według danych przedstawionych przez portal Interia, od stycznia 2024 roku do końca lutego 2025 roku Niemcy zawrócili do Polski 10 343 migrantów, w tym 5726 osób w okresie od czerwca 2024 roku do końca lutego 2025 roku, z czego 2907 to obywatele Ukrainy [3] . Brak ewidencji tych działań przez Straż Graniczną wskazuje na rażące zaniedbania w nadzorze nad procesem przyjmowania cudzoziemców, co może prowadzić do niekontrolowanego napływu migrantów, wzrostu przestępczości, destabilizacji społecznej oraz obciążenia systemu administracyjnego i socjalnego Polski. W obecnej sytuacji geopolitycznej, naznaczonej trwającym konfliktem zbrojnym na Ukrainie, rosnącymi zagrożeniami hybrydowymi oraz presją migracyjną na granicach Europy, takie praktyki są nie tylko nieodpowiedzialne, ale stanowią bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa Polaków. Brak danych liczbowych uniemożliwia rzetelną ocenę skali zjawiska oraz podjęcie skutecznych działań zapobiegawczych, takich jak wzmocnienie kontroli granicznych czy zwiększenie zdolności służb odpowiedzialnych za ochronę granic. Skandaliczne zaniedbania Straży Granicznej oraz brak transparentności w działaniach podległej Panu Ministrowi służby podważają zaufanie obywateli do zdolności rządu do skutecznego zarządzania polityką migracyjną i zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Dlaczego Straż Graniczna nie prowadzi ewidencji liczby migrantów przyjmowanych z terytorium Niemiec w ramach porozumień dublińskich, umów o readmisji lub innych procedur? Jakie działania zostały podjęte, aby natychmiast wprowadzić pełną rejestrację takich przypadków, zapewniając transparentność i kontrolę nad procesem? Kto wydał zgodę na praktykę odbierania migrantów na terytorium Niemiec i przewożenia ich do Polski bez ewidencji? Proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz osób odpowiedzialnych za te decyzje, a także wyjaśnienie, dlaczego nie zapewniono odpowiedniego nadzoru nad tym procederem. Jakie kroki podjął Pan Minister w celu wyjaśnienia i zakończenia niekontrolowanego przyjmowania migrantów z Niemiec, szczególnie w świetle danych wskazujących na 10 343 osoby zawrócone do Polski w okresie od stycznia 2024 roku do końca lutego 2025 roku? Czy planowane są zmiany w procedurach współpracy z niemieckimi służbami, aby zapobiec dalszemu naruszaniu interesów Polski? Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji monitoruje wpływ niekontrolowanego napływu migrantów na bezpieczeństwo publiczne, w tym na wzrost przestępczości i obciążenie systemu socjalnego? Proszę o przedstawienie danych dotyczących incydentów związanych z migrantami przyjmowanymi z Niemiec w latach 2024–2025 [4] . Jakie działania Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło lub planuje podjąć, aby wzmocnić zdolności Straży Granicznej w zakresie kontroli granicznych i zarządzania napływem migrantów, szczególnie w obliczu obecnych wyzwań geopolitycznych? Proszę o przedstawienie konkretnych planów, w tym zwiększenia finansowania i zasobów dla służb granicznych. Oczekuję niezwłocznych, szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą wyjaśnić rażące zaniedbania w działaniach Straży Granicznej oraz ocenić skuteczność nadzoru Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nad polityką migracyjną. Brak ewidencji przyjmowanych migrantów oraz niekontrolowany napływ cudzoziemców z Niemiec to skandal, który podważa zaufanie obywateli do zdolności rządu do ochrony granic i bezpieczeństwa publicznego. Wzywam Pana Ministra do natychmiastowego wprowadzenia pełnej transparentności w tych działaniach, wdrożenia ścisłej ewidencji oraz podjęcia zdecydowanych kroków w celu wzmocnienia kontroli granicznych. W obecnej sytuacji geopolitycznej, gdy Polska zmaga się z presją migracyjną i zagrożeniami hybrydowymi, takie działania są absolutnym priorytetem. Z poważaniem Michał Moskal [1] Niezalezna.pl, „Niekontrolowany przypływ migrantów z Niemiec. Na miejscu odbiera ich Straż Graniczna. Nie liczy ilu”, 22 kwietnia 2025, https://niezalezna.pl/polska/niekontrolowany-przyplyw-migrantow-z-niemiec-na-miejscu-odbiera-ich-straz-graniczna-nie-liczy-ilu/542093 [2] jw. [3] Interia.pl, dane cytowane w: Niezalezna.pl, „Niekontrolowany przypływ migrantów z Niemiec. Na miejscu odbiera ich Straż Graniczna. Nie liczy ilu”, 22 kwietnia 2025, https://niezalezna.pl/polska/niekontrolowany-przyplyw-migrantow-z-niemiec-na-miejscu-odbiera-ich-straz-graniczna-nie-liczy-ilu/542093 [4] jw.

Odpowiedź na interpelację w sprawie skandalicznych praktyk Straży Granicznej, która - jak wynika z doniesień medialnych - odbiera migrantów na terytorium Niemiec i przewozi ich do Polski bez jakiejkolwiek kontroli i ewidencji tych działań, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego Warszawa, 27-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9594 Pana Posła Michała Moskala, Pana Posła Przemysława Drabka i Pana Posła Rafała Webera w sprawie skandalicznych praktyk Straży Granicznej, która – jak wynika z doniesień medialnych – odbiera migrantów na terytorium Niemiec i przewozi ich do Polski bez jakiejkolwiek kontroli i ewidencji tych działań, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego , uprzejmie przestawiam następujące informacje. Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że Straż Graniczna (SG) działa tylko i wyłącznie w granicach prawa. Pragnę zapewnić, że Straż Graniczna nie przewozi do Polski migrantów z terytorium Niemiec bez jakiejkolwiek kontroli i ewidencji. W związku z tym sugestia zawarta w tytule interpelacji nie znajduje uzasadnienia w faktach. Warto podkreślić, że do zadań SG należy zapobieganie i zwalczanie nielegalnej migracji, które formacja realizuje poprzez prowadzenie działań zarówno na granicach państwa (ochrona granicy i kontrola ruchu granicznego), jak i na terenie kraju (kontrola legalności pobytu cudzoziemców, kontrola powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom i prowadzenia przez nich działalności gospodarczej). W celu zapobiegania i zwalczania nielegalnej migracji SG współpracuje również z organami ochrony granicy państw sąsiednich oraz służbami policyjnymi w ramach Europolu i Interpolu. Straż Graniczna realizuje zadania w zakresie przekazywania osób na zasadach wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym umów wiążących Rzeczpospolitą Polską (RP). Do takich należy rozporządzenie Dublin III [1] , zgodnie z którym rolą SG jest jedynie zapewnienie technicznego przyjęcia przekazywanych migrantów, a decyzję o ich przyjęciu na wniosek innego Państwa Członkowskiego podejmuje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Natomiast w przypadku umów readmisyjnych, decyzję o wyrażeniu zgody na przyjęcie cudzoziemca każdorazowo wydaje organ SG, w wyniku wykazania – w oparciu o postępowanie dowodowe określone w zawartych umowach – zasadności żądania przekazania osoby przebywającej bez zezwolenia na terytorium państwa wzywającego. Należy jednocześnie podkreślić, że każdy przypadek przekazania cudzoziemców w ramach procedury Dublin III oraz readmisji (pełnej i uproszczonej), jest odnotowywany, a SG dysponuje pełnymi danymi dotyczącymi ww. przekazań. Ponadto warto zauważyć, że o zawróceniu cudzoziemców, którzy nie mają prawa wjazdu na terytorium RFN, służby niemieckie z wyprzedzeniem informują służby polskie, a w stosunku do każdej z tych osób SG dokonuje sprawdzenia statusu prawno-pobytowego, w szczególności w dostępnych systemach, i w zależności od wyniku, podejmuje przewidziane prawem adekwatne czynności wynikające z przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [2] oraz ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [3] . Ponadto zgodnie z § 4 ust. 3 Protokołu w sprawie ustalenia technicznych warunków przekazywania osób na granicy między RP a RFN w związku z realizacją Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem RP o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r. i Porozumienia między Rządem RP a Rządem RFN o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r. przekazywanie osób zawróconych odbywa się w jednym z przejść granicznych, najbliższym miejsca jej przekroczenia, o ile zostało ono ustalone. Jeżeli ustalenie miejsca przekroczenia granicy nie jest możliwe, przekazanie następuje w przejściu granicznym najbliższym zatrzymania tej osoby w państwie Strony wzywającej. Natomiast przekazania w ramach procedury Dublin III odbywają się wyłącznie w wyznaczonych przejściach granicznych. Działania takie są analogicznie prowadzone w sytuacji przekazywania migrantów z Polski do Niemiec. Obowiązuje tu zasada wzajemności. W zakresie osób niezaakceptowanych na wjazd do RFN, w zależności od usytuowania kontroli granicznych, przekazania następują najczęściej na mostach granicznych. Przedstawiając powyższe informacje należy zauważyć, że z Niemiec do Polski przekazywane są wyłącznie osoby wnioskujące o udzielenie ochrony międzynarodowej – na podstawie przepisów rozporządzenia Dublin III oraz cudzoziemcy nielegalnie opuszczający Polskę – na podstawie umowy readmisyjnej. Wskazane powyżej przepisy prawa obowiązują od lat i mają swoje ugruntowanie prawne, proceduralne i praktyczne. Pojawiające się zatem w opinii publicznej informacje o przekazaniach tysięcy migrantów z Niemiec do Polski są absolutnie niewiarygodne i nie mają umocowania w żadnych faktach czy danych statystycznych. Dlatego też należy traktować je jako element dezinformacji i wprowadzania nieprawdy do debaty publicznej. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji posiada wiedzę na temat jednego incydentu dotyczącego przetransportowania grupy cudzoziemców przez służby niemieckie (niemających prawa pobytu zarówno w Niemczech, jak i w Polsce) z Niemiec na terytorium Polski bez przekazania ich polskim służbom, niezgodnie z obowiązującymi procedurami, który miał miejsce 14 czerwca 2024 r. w Osinowie Dolnym. Powyższa kwestia była już przedmiotem szczegółowych wyjaśnień i rozmów bilateralnych ze stroną niemiecką. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostaje w stałym kontakcie z partnerami z Niemiec odnośnie do m.in. problematyki ruchu migracyjnego na granicy polsko-niemieckiej. Straż Graniczna prowadzi intensywną i efektywną współpracę z organami odpowiedzialnymi za ochronę granicy i przeciwdziałanie nielegalnej migracji po stronie niemieckiej, w szczególności poprzez wspólne działania operacyjno-śledcze, analizę ryzyka i bieżącą wymianę informacji, a także realizowanie wspólnych patroli. Dodatkowo pragnę zauważyć, że 15 października 2024 r. Rada Ministrów przyjęła dokument „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030”. Przedmiotowy dokument określa podstawowe cele i kierunki działania państwa na wszystkich poziomach, aby skutecznie regulować i kontrolować zachodzące procesy migracyjne. Odnosząc się do zagadnienia dotyczącego wzmocnienia zdolności SG w zakresie kontroli granicznych i zarządzania napływem migrantów informuję, że w 2025 r. do służby w SG ma zostać przyjętych 1 406 funkcjonariuszy. Powyższe wynika z obecnej sytuacji geopolitycznej, jak również uwzględnia potrzeby wzrostu zatrudnienia przede wszystkim na wschodnim odcinku granicy państwowej. Nabór do SG, co do zasady, odbywa się w czterech terminach w trakcie roku. Ze względu jednak na wzrost potrzeb oraz zainteresowanie przyjęciem do służby, podejmowane są działania mające na celu uelastycznienie organizacji procedur poprzez przyjęcia kandydatów w terminach innych, niż wynika to z dotychczasowych założeń. Powyższe pozwala na sprawne przyjmowanie osób zainteresowanych służbą, w terminach, które ograniczają ryzyko rezygnacji kandydata z podjęcia służby. W kontekście powyższego należy również wskazać, że ustawą z dnia 1 października 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej [4] wprowadzono regulacje, które mają się przyczynić do zwiększenia efektywności prowadzonych postępowań kwalifikacyjnych do służby w SG oraz stworzyć możliwości pozyskania kandydatów odpowiadających potrzebom służby. Przedmiotowe rozwiązania obejmują m.in. uproszczenie postępowania kwalifikacyjnego w odniesieniu do osób powracających do służby oraz absolwentów oddziałów o profilu mundurowym szkół ponadpodstawowych. Kandydaci, którzy ukończyli oddziały o profilu mundurowym, jak również byli funkcjonariusze SG, będą mieli pierwszeństwo w przyjęciu do służby w formacji. Uproszczony system rekrutacji wobec byłych funkcjonariuszy SG, którzy wyrazili chęć powrotu do służby w szeregach formacji obejmuje, poza podstawowymi czynnościami jak złożenie dokumentów inicjujących proces kwalifikacji i przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych, weryfikację stanu zdrowia, dokonywaną przez komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Przyjęcie preferencyjnego trybu naboru wobec byłych funkcjonariuszy SG ma stanowić zachętę do podjęcia decyzji o ponownym wstąpieniu do służby. Z powyższej możliwości mogą skorzystać osoby, w przypadku których nie upłynął 1 rok od dnia zwolnienia ze służby w SG oraz po upływie roku lecz nie później niż 5 lat od dnia zwolnienia ze służby w SG – w przypadku tych kandydatów [5] dodatkowo wymagane jest badanie psychologiczne oraz badanie psychofizjologiczne. Zmiany obejmujące kandydatów – absolwentów szkół ponadpodstawowych, którzy przed upływem 3 lat od ukończenia oddziału o profilu mundurowym złożyli akces przyjęcia do służby w SG – będą pozwalały na skrócenie postępowania kwalifikacyjnego i przeniesienie jednego z etapów postępowania (test sprawności fizycznej) na poziom szkoły ponadpodstawowej, w której zostaną utworzone oddziały o profilu mundurowym. Wobec takich osób zrezygnowano także z konieczności przeprowadzania testu wiedzy. Ponadto ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej wprowadziła w SG służbę kontraktową, której głównym zadaniem będzie realizacja czynności w ochronie fizycznej granicy państwowej, w szczególności na odcinkach granicy zagrożonych nielegalną migracją. Wskazane zadania będą realizowane w formie patroli pieszych lub zmotoryzowanych, wyznaczonych posterunków stałych lub mobilnych, przy wykorzystaniu dostępnych środków technicznych. Ponadto funkcjonariusze w służbie kontraktowej będą przygotowywani i kierowani do podejmowania interwencji w pododdziałach zwartych na wypadek konieczności działania podczas zbiorowego przekroczenia granicy państwowej, zakłócenia ładu i porządku na odcinku granicy państwowej oraz doprowadzania cudzoziemców do sądów, prokuratur czy ośrodków detencyjnych. Funkcjonariusze w służbie kontraktowej będą umundurowani, wyposażeni w broń palną i środki przymusu bezpośredniego. Będą obsługiwali pojazdy, w tym specjalistyczne, takie jak miotacze wody oraz użytkowali specjalistyczny sprzęt do ochrony granicy państwowej tj. urządzenia do obserwacji technicznej. Z uwagi na zadania, które będą realizowali funkcjonariusze w służbie kontraktowej, planuje się przyjęcia do niej w jednostkach organizacyjnych SG ochraniających granicę zewnętrzną Unii Europejskiej (UE) – w pierwszej kolejności do Podlaskiego Oddziału SG. W 2025 r. do służby kontraktowej w SG określono następującą liczbę przyjęć kandydatów: w Podlaskim Oddziale SG – do 350 osób; w Nadbużańskim Oddziale SG – do 100 osób; w ośrodkach szkolenia SG oraz w Wyższej Szkole Straży Granicznej – do 50 osób. W omawianym obszarze warto również zwrócić uwagę na działania Policji, która współpracuje ze SG m.in. w zakresie zwalczania przestępczości związanej z przemytem osób i nielegalnych towarów. W celu skutecznego monitorowania, zapobiegania i zwalczania przestępczości z udziałem cudzoziemców, trendy przestępczości cudzoziemskiej są stale monitorowane i analizowane. Policja w ramach działań mających na celu przeciwdziałanie nielegalnej migracji realizuje zadania określone w krajowej strategii dotyczącej międzynarodowej współpracy organów ścigania w obszarze zwalczania handlu ludźmi i powiązanej z nim nielegalnej migracji, w tym: analizuje nielegalne szlaki migracyjne i kanały przerzutowe, które są wykorzystywane przez grupy przestępcze zajmujące się nielegalną migracją i handlem ludźmi oraz samych imigrantów do bezprawnego przekraczania granicy RP ze szczególnym naciskiem na odcinek będący zewnętrzną granicą UE, zarządza i koordynuje cykliczne akcje Policji we współpracy ze SG, mające na celu kontrolę wytypowanych miejsc przebywania cudzoziemców, którzy mogą zagrażać bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, celem zastosowania wobec tych osób procedury wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach . Przedstawiciele Policji biorą także udział w corocznym wydarzeniu HACKATON, podczas którego przeszukiwane są zasoby Internetu, zarówno jego ogólnodostępnej części, jak również strefy darkwebu w poszukiwaniu ogłoszeń o charakterze seksualnym lub ogłoszeń o pracę, które wskazywałyby możliwość zaistnienia przestępstwa handlu ludźmi (ze szczególnym zwróceniem uwagi na ogłoszenia rosyjskojęzyczne). W ramach powyższych działań w 2024 r. nie ujawniono takich przypadków na terenie RP. Ponadto Policja uczestniczy w ogólnoeuropejskich działaniach JAD (Joint Action Days) Lubor Exploitation oraz JAD operation Global Chain polegających na sprawdzeniach miejsc przebywania potencjalnych ofiar handlu ludźmi, w tym uchodźców z terenu Ukrainy. Szczególny nacisk położony jest na osoby małoletnie, ich sytuację rodzinną oraz ewentualne nieprawidłowości, w tym możliwość zaistnienia wykorzystywania seksualnego dzieci, wykorzystania do żebrania lub popełniania przestępstw. W 2024 r. w ramach powyższych działań ujawniono na terenie RP jedną osobę pokrzywdzoną (obywatela Kirgistanu). Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (rozporządzenie Dublin III) ( Dz. Urz. UE L nr 180, str. 31). [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 769, z późn. zm. [4] Dz. U. poz. 1562. [5] po upływie roku lecz nie później niż 5 lat od dnia zwolnienia ze służby w SG.

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji