Do druku nr 1939 - opinia ZPP

Ten dokument to oficjalna opinia Związku Powiatów Polskich (ZPP) - organizacji zrzeszającej samorządy powiatowe - na temat poselskiego projektu zmian w przepisach o ruchu drogowym i o kierujących pojazdami. Projekt zakłada zniesienie opłaty za wydanie zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym dla strażaków ochotniczych straży pożarnych. ZPP, choć popiera intencję wsparcia OSP, ostrzega, że zmiana pozbawi powiaty dochodów, którymi dotąd finansowały obsługę tych zezwoleń, i nie proponuje dla nich żadnej rekompensaty.

• Znika 50-złotowa opłata za wydanie lub przedłużenie zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym dla strażaków ochotniczych straży pożarnych - dziś pobiera ją powiat, po zmianie nie zapłaci jej nikt.
• Gminy przestają pokrywać koszt tych zezwoleń za swoje jednostki OSP, więc na zmianie finansowo zyskują.
• Według rządowej oceny skutków województwa zyskają dodatkowe wpływy, bo więcej osób ma szkolić się na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi w ośrodkach ruchu drogowego.
• Powiaty tracą dochód, z którego finansowały obsługę administracyjną zezwoleń (weryfikację dokumentów, wydawanie decyzji, prowadzenie rejestrów) - projekt nie przewiduje dla nich rekompensaty.
• ZPP wnioskuje o pozostawienie opłaty w obecnym kształcie albo wprowadzenie rekompensaty dla powiatów z budżetu państwa.

Opinię przygotował Związek Powiatów Polskich, reprezentowany przez prezesa zarządu Andrzeja Płonkę, w odpowiedzi na pismo Kancelarii Sejmu z 22 października 2025 r. proszące o uwagi do poselskiego projektu.

Zmiana dotyczy przede wszystkim strażaków ochotników i urzędów powiatowych, a pośrednio - mieszkańców korzystających z usług starostw. Z danych przywołanych w opinii wynika, że w Polsce działa około 230 tysięcy strażaków w 16 tysiącach jednostek OSP - to ich gminy przestaną płacić 50 zł za zezwolenie na prowadzenie wozu z sygnałami uprzywilejowania.

Jeśli jesteś strażakiem ochotnikiem w lokalnej OSP - nie zapłacisz już tej opłaty, a twoja gmina zaoszczędzi pieniądze. Jeśli masz sprawę do załatwienia w wydziale komunikacji starostwa powiatowego (np. rejestrację auta czy prawo jazdy) - ZPP ostrzega, że powiat z mniejszymi wpływami z takich opłat może mieć trudniej z utrzymaniem sprawnej obsługi tych spraw, bo właśnie z opłat administracyjnych finansują się w dużej mierze wydziały komunikacji.

Ten dokument to w całości opinia jednej instytucji - Związku Powiatów Polskich. ZPP docenia intencję wsparcia ochotniczych straży pożarnych, ale krytycznie ocenia sposób jej realizacji: wskazuje, że rządowa ocena skutków regulacji uwzględnia korzyści gmin i województw, a pomija stratę powiatów, mimo że to one dotąd pobierały opłatę na pokrycie kosztów obsługi administracyjnej. Ten konkretny dokument nie zawiera innych opinii ani konsultacji, które mogły wpłynąć do Sejmu w sprawie tego projektu.

Ten dokument nie zawiera pełnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) - cytuje jedynie jej fragmenty. Z przytoczonych fragmentów wynika, że autorzy projektu uznali, iż zmiana nie obciąży budżetów samorządów, bo gminy zaoszczędzą (nie będą już płacić za zezwolenia swoich OSP), a województwa zyskają dodatkowe wpływy z ośrodków ruchu drogowego. ZPP kwestionuje to twierdzenie w odniesieniu do powiatów: opłata w wysokości 50 zł pokrywała koszty obsługi administracyjnej (weryfikację dokumentów, wydawanie decyzji, prowadzenie rejestrów, archiwizację, wynagrodzenia urzędników), a po jej zniesieniu powiaty stracą to źródło dochodu bez żadnej rekompensaty z budżetu państwa. W przeciwieństwie do gmin powiaty nie mogą uzupełnić tej straty wpływami z podatków czy opłat lokalnych, bo takich nie pobierają.

Opinia z 10 grudnia 2025 r. to odpowiedź na pismo Kancelarii Sejmu z 22 października 2025 r. Projekt przeszedł już całą ścieżkę ustawodawczą - Prezydent podpisał ustawę.

Spór dotyczy tego, kto ma pokryć koszt wsparcia dla ochotniczych straży pożarnych. Autorzy projektu argumentują, że zniesienie opłaty to gest wobec strażaków ochotników i podkreślenie ich roli w systemie bezpieczeństwa, a rządowa ocena skutków wskazuje, że żaden samorząd nie zostanie obciążony kosztami zmiany. Związek Powiatów Polskich się z tym nie zgadza - twierdzi, że to nieprawda w odniesieniu do powiatów, bo tracą one dochód, którym finansowały obsługę tych zezwoleń, i domaga się albo utrzymania opłaty, albo rekompensaty z budżetu państwa.