Do druku nr 2010 - opinia PKE

To pismo od Polskiego Klastra Enoturystycznego - organizacji zrzeszającej producentów wina i firmy zajmujące się turystyką winiarską - to głos w dyskusji nad projektem zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Autorzy nie kwestionują samej potrzeby ograniczania szkodliwego picia i ochrony młodzieży, ale ostrzegają, że część proponowanych zakazów - dotyczących sprzedaży internetowej, degustacji czy festynów winiarskich - uderzy głównie w małe winnice i rozwijającą się turystykę wiejską, a nie w rzeczywisty problem nadużywania alkoholu, który - jak podkreślają - dotyczy przede wszystkim piwa i mocniejszych trunków.

• Domagają się uznania wina i turystyki winiarskiej za część dziedzictwa kulturowego, wymagającą innych zasad niż piwo czy wódka.
• Chcą zachować prawo do organizowania winobrań, festiwali i degustacji w winnicach jako promocji regionu, a nie wyłącznie sprzedaży alkoholu.
• Proponują dopuszczenie sprzedaży wina przez internet pod warunkiem obowiązkowej weryfikacji wieku i danych odbiorcy, zamiast całkowitego zakazu.
• Postulują dostosowanie surowości przepisów do skali problemu, bo - jak wskazują - nadmierne spożycie alkoholu dotyczy głównie piwa i wódki, nie wina.

Pismo złożył Polski Klaster Enoturystyczny (operator: Fundacja EnoRozwój z Krakowa), reprezentowany przez Mateusza Zycha, członka zarządu. Organizacja zrzesza producentów wina i broni ich interesów wobec zmian zgłoszonych przez Klub Lewicy, Klub Polska 2050 oraz projekt rządowy.

Jeśli prowadzisz małą winnicę lub gospodarstwo agroturystyczne, całkowity zakaz sprzedaży internetowej i ograniczenie degustacji mogłyby odciąć cię od klientów - jak podkreśla klaster, małe winnice nie mają takiej sieci sklepów jak duże koncerny alkoholowe. Jeśli lubisz odwiedzać winobrania, festiwale czy degustacje w winnicach, część takich wydarzeń mogłaby się ograniczyć, bo obecny kształt zmian traktuje je tak samo jak promocję piwa czy wódki. Jeśli zamawiasz polskie wino przez internet, zakaz - zdaniem autorów pisma - i tak nie zatrzyma sprzedaży alkoholu przez zagraniczne sklepy internetowe wysyłające towar do Polski, ograniczy za to głównie krajowych, mniejszych producentów.

W dostarczonym materiale znajduje się tylko jedno stanowisko - Polskiego Klastra Enoturystycznego, który sprzeciwia się całkowitemu zakazowi sprzedaży wina przez internet oraz ograniczeniu degustacji i festynów winiarskich, postulując odrębne, łagodniejsze traktowanie wina jako produktu związanego z kulturą i turystyką. Innych opinii - Prokuratora Generalnego, Biura Analiz Sejmowych, rządu czy organizacji zajmujących się zdrowiem publicznym - nie dołączono do tego dokumentu.

To pismo jest opinią, a nie ustawą, więc nie zawiera własnej Oceny Skutków Regulacji (OSR). Według klastra, jeśli komisje sejmowe nie uwzględnią jego uwag, ucierpią małe winnice i firmy turystyczne z terenów wiejskich - stracą część klientów kupujących wino przez internet oraz możliwość organizowania degustacji i festynów winiarskich, co - zdaniem autorów - zahamuje rozwój tej branży bez realnego wpływu na ograniczenie nadużywania alkoholu, bo problem ten dotyczy głównie piwa i wódki, nie wina.

Projekt zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zgłoszony przez posłów Lewicy i Polski 2050 razem z projektem rządowym, trafił do komisji sejmowych 21 listopada 2025 r. Pismo klastra z 14 stycznia 2026 r. to głos w toczących się nad nim pracach, przesłany też do przewodniczących komisji zdrowia, gospodarki, turystyki i kultury.

Spór dotyczy tego, czy wino powinno podlegać takim samym ograniczeniom jak piwo i wódka. Zwolennicy zaostrzenia przepisów chcą ograniczyć dostęp do alkoholu w każdej postaci, w tym przez internet, żeby chronić zdrowie publiczne i młodzież przed nadużywaniem alkoholu. Klaster enoturystyczny odpowiada, że wino pije się inaczej niż mocniejszy alkohol - przy stole, w ramach turystyki i edukacji - i że jednakowe przepisy dla wszystkich napojów alkoholowych uderzą w rozwój wsi, a nie rozwiążą problemu nadużywania alkoholu, który dotyczy głównie innych trunków.